Sri Narottama Prarthna

श्रीश्रीकृष्णचैतन्यनित्यानन्दौ जयतः

śrīśrīkṛṣṇacaitanyanityānandau jayataḥ

श्रीश्रीकृष्णचैतन्य और नित्यानंद की जय हो।

All glories to Sri Sri Krishna Chaitanya and Nityananda.

ਸ੍ਰੀ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੈਤਨ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਾਨੰਦ ਜੀਵਨ ਲੰਮੇ ਹੋਣ।

श्रीश्रीनरोत्तम ठाकुर महाशय—विरचित श्रीनरोत्तम-प्रार्थना

śrīśrīnarottama ṭhākura mahāśaya—viracita śrīnarottama-prārthanā

श्रीश्रीनरोत्तम ठाकुर महाशय द्वारा रचित श्रीनरोत्तम-प्रार्थना।

Composed by the great Sri Sri Narottama Thakura Mahasaya — the prayers of Sri Narottama.

ਸ੍ਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੋਤਮ ਠਾਕੁਰ ਮਹਾਸ਼ਯ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸ੍ਰੀ ਨਰੋਤਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ।

‘गौरांग’-बलिते हवे पुलक शरीर। ‘हरि-हरि’-बलिते नयने बहे नीर।। आर कबे निताईचाँद करुणा करिवे। संसार वासना मोर कबे तुच्छ हवे।। विषय छाड़िया कबे शुद्ध हवे मन। कबे हाम हेरव सेइ वृन्दावन।। रूप-रघुनाथ-पदे हवे आकृति। कबे हाम बुझव से युगल-पिरीति।। रूप-रघुनाथ-पदे रहु मोर आश। प्रार्थना करये सदा नरोत्तमदास।।१।।

‘gaurāṃga’-balite have pulaka śarīra| ‘hari-hari’-balite nayane bahe nīra|| āra kabe nitāīcā~da karuṇā karive| saṃsāra vāsanā mora kabe tuccha have|| viṣaya chār̤iyā kabe śuddha have mana| kabe hāma herava sei vṛndāvana|| rūpa-raghunātha-pade have ākṛti| kabe hāma bujhava se yugala-pirīti|| rūpa-raghunātha-pade rahu mora āśa| prārthanā karaye sadā narottamadāsa||1||

‘गौरांग’ कहने से शरीर में रोमांच हो जाता है। ‘हरि-हरि’ कहने से आँखों से आँसू बहते हैं। निताईचाँद कब कृपा करेंगे? कब मेरी संसार की वासनाएँ तुच्छ होंगी? विषयों को छोड़कर कब मन शुद्ध होगा? कब मैं वृंदावन देखूँगा? रूप-रघुनाथ के चरणों में आकृति होगी। कब मैं उस युगल प्रेम को समझूँगा? रूप-रघुनाथ के चरणों में मेरी आशा रहे। नरोत्तमदास सदा प्रार्थना करते हैं।१।

When I chant ‘Gauranga’, my body shivers with ecstasy. When I chant ‘Hari Hari’, tears flow from my eyes. When will Nityananda Prabhu show His mercy upon me? When will my worldly desires become insignificant? When will my mind become pure, free from material desires? When will I behold Vrindavan? When will I be attracted to the feet of Rupa and Raghunatha? When will I understand the love of the divine couple? May my hope remain at the feet of Rupa and Raghunatha. Narottama Das always prays thus. 1.

‘ਗੌਰਾਂਗ’ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋਵੇ। ‘ਹਰੀ-ਹਰੀ’ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗੇ।। ਕਦੋਂ ਨਿਤਾਈ ਚੰਦ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਮੇਰੀ ਕਦੋਂ ਤੁੱਛ ਹੋਵੇਗੀ।। ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਦੋਂ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹੀ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਰੂਪ-ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਪਦਾਂ ਵਿਚ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੋਵੇ। ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹ ਯੁਗਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਮਝਾਂਗਾ।। ਰੂਪ-ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਪਦਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਆਸ ਰਹੇ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।।੧।।

हरि ! हरि ! कि मोर करम अति मन्द। ब्रजे राधाकृष्ण पद, ना सेविनु तिल आध, ना बुझिनु रागेर सम्बन्ध।। स्वरूप सनातन रूप, रघुनाथ भट्ट-युग, भूगर्भ श्रीजीव लोकनाथ। इहाँ सबार पाद-पद्म, ना सेविनु तिल आध, किसे मोर पुरिवेक साध।। कृष्णदास कविराज, रसिक भकत माझ, जे रचिल चैतन्य-चरित। गौर गोविन्द लीला, शुनिले गलये शिला, ना डुबिल ताहे मोर चित्त।। ताहार भक्तेर संग, तांर संगे जांर संग, तार संगे नहिल केन वास। कि मोर दु:खेर कथा, जनम गोङानु वृथा, धिक् धिक् नरोत्तमदास।।२।।

hari ! hari ! ki mora karama ati manda| braje rādhākṛṣṇa pada, nā sevinu tila ādha, nā bujhinu rāgera sambandha|| svarūpa sanātana rūpa, raghunātha bhaṭṭa-yuga, bhūgarbha śrījīva lokanātha| ihā~ sabāra pāda-padma, nā sevinu tila ādha, kise mora puriveka sādha|| kṛṣṇadāsa kavirāja, rasika bhakata mājha, je racila caitanya-carita| gaura govinda līlā, śunile galaye śilā, nā ḍubila tāhe mora citta|| tāhāra bhaktera saṃga, tāṃra saṃge jāṃra saṃga, tāra saṃge nahila kena vāsa| ki mora du:khera kathā, janama goṅānu vṛthā, dhik dhik narottamadāsa||2||

हरि! हरि! क्या मेरा कर्म बहुत मंद है? ब्रज में राधाकृष्ण के चरणों की सेवा नहीं की, ना राग का संबंध समझा। स्वरूप, सनातन, रूप, रघुनाथ, भट्ट-युग, भूगर्भ, श्रीजीव, लोकनाथ। इन सबके चरण कमलों की सेवा नहीं की, किससे मेरी साधना पूरी होगी? कृष्णदास कविराज, रसिक भक्तों में, जिन्होंने चैतन्य चरित लिखा। गौर गोविंद की लीला सुनने से पत्थर भी पिघल जाता है, पर मेरा चित्त उसमें डूबा नहीं। उनके भक्तों का संग, उनके संग का संग, उनके संग में नहीं रहा। क्या मेरी दुख की कथा है, जन्म व्यर्थ गया, धिक्कार है नरोत्तमदास।२।

O Hari! O Hari! How unfortunate are my actions! I have not served the feet of Radha and Krishna in Vraja, not even for a moment. I have not understood the essence of their love. I have not served the lotus feet of Svarupa, Sanatana, Rupa, Raghunatha, Bhattayuga, Bhugarbha, Sri Jiva, and Lokanatha, not even for a moment. How will my desires be fulfilled? I have not associated with the devotees like Krishnadasa Kaviraja, who composed the Chaitanya Charitamrita. Hearing the pastimes of Gauranga and Govinda, my heart did not melt. I did not reside with the devotees, nor did I associate with those who were with them. What is the story of my sorrow? I have wasted my life in vain. Shame, shame on Narottama Das. 2.

ਹਰੀ! ਹਰੀ! ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਬਹੁਤ ਮੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਜੇ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ।। ਸ੍ਵਰੂਪ ਸਨਾਤਨ ਰੂਪ, ਰਘੁਨਾਥ ਭੱਟ-ਯੁਗ, ਭੂਗਰਭ ਸ਼੍ਰੀਜੀਵ ਲੋਕਨਾਥ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਪਦ-ਪਦਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਾਧਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਾਸ ਕਵੀਰਾਜ, ਰਸਿਕ ਭਕਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੈਤਨ੍ਯ-ਚਰਿਤ ਰਚਿਆ। ਗੌਰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸੁਣੀ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਿਆ।। ਉਸ ਦੇ ਭਕਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ, ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੇਰੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੀ ਹੈ, ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ, ਧਿਕਾਰ ਹੈ ਨਰੋਤਮਦਾਸ।।੨।।

राधाकृष्ण ! निवेदन एइ जन करे। दोंह अति रसमय, सकरुण हृदय, अवधान कर नाथ मोरे। हे कृष्ण गोकुल चन्द्र, हे गोपी प्राण वल्लभ, हे हे कृष्णप्रिया शिरोमणि। हेन गौरी श्याम गाय, श्रवणे परश पाय, गुन शुनि जुड़ाय पराण।। अधम दुर्गति जने, केवल करुणा मने, त्रिभुवने ए यश खेयाति। शुनिया साधुर मुखे, शरण लइनु सुखे, उपक्षिले नाहि मोर गति।। जय राधे जय कृष्ण, जय जय राधे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण जय जय राधे। अंजलि मस्तके धरि, नरोत्तम भूमे पड़ि, कहे दोंहे पुराओ मन साधे।।३।।

rādhākṛṣṇa ! nivedana ei jana kare| doṃha ati rasamaya, sakaruṇa hṛdaya, avadhāna kara nātha more| he kṛṣṇa gokula candra, he gopī prāṇa vallabha, he he kṛṣṇapriyā śiromaṇi| hena gaurī śyāma gāya, śravaṇe paraśa pāya, guna śuni jur̤āya parāṇa|| adhama durgati jane, kevala karuṇā mane, tribhuvane e yaśa kheyāti| śuniyā sādhura mukhe, śaraṇa lainu sukhe, upakṣile nāhi mora gati|| jaya rādhe jaya kṛṣṇa, jaya jaya rādhe kṛṣṇa, kṛṣṇa kṛṣṇa jaya jaya rādhe| aṃjali mastake dhari, narottama bhūme par̤i, kahe doṃhe purāo mana sādhe||3||

राधाकृष्ण! यह जन निवेदन करता है। आप दोनों अत्यंत रसिक, करुण हृदय वाले हैं, कृपया मेरी ओर ध्यान दें। हे कृष्ण, गोकुल चंद्र, हे गोपी प्राणवल्लभ, हे कृष्णप्रिया शिरोमणि। गौरी श्याम गाय का श्रवण करने से प्राण शीतल हो जाते हैं। अधम दुर्गति जन को केवल करुणा से ही त्रिभुवन में यश मिलता है। साधु के मुख से सुनकर मैंने शरण ली, पर मेरी गति नहीं हुई। जय राधे, जय कृष्ण, जय जय राधे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण जय जय राधे। अंजलि मस्तक पर धारण कर, नरोत्तम भूमि पर गिरकर कहता है, आप दोनों मेरे मन की साधना पूरी करें।३।

O Radha and Krishna! This person makes a humble request. You both are full of rasa, with compassionate hearts. Please pay attention to me, O Lord. O Krishna, the moon of Gokula, O beloved of the gopis, O crown jewel of Krishna’s beloveds. Hearing the songs of Gauri and Shyama, my life becomes soothed. To the fallen and destitute, you are known for your compassion throughout the three worlds. Hearing from the mouths of saints, I have taken shelter happily, but my path is not yet clear. Glory to Radha, glory to Krishna, glory, glory to Radha and Krishna. With folded hands on my head, Narottama falls to the ground, praying for the fulfillment of his desires. 3.

ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਇਹ ਜਨ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਰਸਮਈ, ਦਇਆਲੂ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਕੁਲ ਚੰਦ੍ਰ, ਹੇ ਗੋਪੀ ਪ੍ਰਾਣ ਵੱਲਭ, ਹੇ ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਪ੍ਰਿਆ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ। ਐਸੇ ਗੌਰੀ ਸ਼੍ਯਾਮ ਗਾਇਕ, ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਰਸ਼ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਗੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਠੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।। ਅਧਮ ਦੁਖੀ ਜਨ, ਸਿਰਫ਼ ਦਇਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸਾਧੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਏ, ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।। ਜੈ ਰਾਧੇ ਜੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੈ ਜੈ ਰਾਧੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੈ ਜੈ ਰਾਧੇ। ਅੰਜਲੀ ਮੱਥੇ ਤੇ ਧਰ ਕੇ, ਨਰੋਤਮ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪੈ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦੋਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।।੩।।

हरि ! हरि ! हेन दिन हइवे आमार। दुहुँ अंग निरखिव, दुहुँ अंग परशिव, सेवन करिव दोंहाकार।। ललिता विशाखा संगे, सेवन करिव रंगे, माला गांथि दिव नाना फूले। कनक सम्पुटि करि, कर्पूर ताम्बुल भरि, योगाइव वदन-कमले।। राधाकृष्ण श्रीचरण, सेइ मोर प्राणधन, सेइ मोर जीवन उपाय। जय पतित-पावन, देह मोरे एइ धन, तुया बिने अन्य नाहि भाय।। श्रीगुरु करुणा-सिन्धु, अधम जनार बन्धु, लोकनाथ लोकेर-जीवन। हा हा प्रभु ! कर दया, देह मोरे पद छाया, नरोत्तम लइल शरण।।४।।

hari ! hari ! hena dina haive āmāra| duhu~ aṃga nirakhiva, duhu~ aṃga paraśiva, sevana kariva doṃhākāra|| lalitā viśākhā saṃge, sevana kariva raṃge, mālā gāṃthi diva nānā phūle| kanaka sampuṭi kari, karpūra tāmbula bhari, yogāiva vadana-kamale|| rādhākṛṣṇa śrīcaraṇa, sei mora prāṇadhana, sei mora jīvana upāya| jaya patita-pāvana, deha more ei dhana, tuyā bine anya nāhi bhāya|| śrīguru karuṇā-sindhu, adhama janāra bandhu, lokanātha lokera-jīvana| hā hā prabhu ! kara dayā, deha more pada chāyā, narottama laila śaraṇa||4||

हरि! हरि! कब वह दिन आएगा जब मैं दोनों अंगों को देखूँगा, दोनों अंगों को स्पर्श करूँगा, दोनों की सेवा करूँगा। ललिता और विशाखा के संग में, रंग में सेवा करूँगा, माला गूँथकर विभिन्न फूलों से दूँगा। सोने के पात्र में कपूर और ताम्बूल भरकर, मुख कमल में अर्पित करूँगा। राधाकृष्ण के श्रीचरण, वही मेरे प्राणधन हैं, वही मेरे जीवन का उपाय हैं। जय पतित-पावन, मुझे यह धन दो, आपके बिना अन्य कोई नहीं है। श्रीगुरु करुणा-सिन्धु, अधम जनों के बंधु, लोकनाथ लोक के जीवन। हा हा प्रभु! कृपा करो, मुझे चरण छाया दो, नरोत्तम ने शरण ली।४।

O Hari! O Hari! When will that day be mine? When will I behold and touch the divine forms of Radha and Krishna, serving them with my own hands? Along with Lalita and Vishakha, I will serve joyfully, weaving garlands of various flowers. I will offer betel leaves filled with camphor to their lotus faces. The lotus feet of Radha and Krishna are my life and wealth, my means of living. Glory to the savior of the fallen, grant me this wealth, for I have no other desire but you. O ocean of mercy, my spiritual master, friend of the fallen, Lokanatha, the life of the world. O Lord, show your mercy, grant me the shadow of your feet. Narottama has taken shelter. 4.

ਹਰੀ! ਹਰੀ! ਐਸਾ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਦੋਵੇਂ ਅੰਗ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਦੋਵੇਂ ਅੰਗ ਛੂਹਾਂਗਾ, ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਾਂਗਾ।। ਲਲਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਮਾਲਾ ਗੂੰਥ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦਿਉਂਗਾ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ ਤਾਮਬੂਲ ਭਰ ਕੇ, ਵਦਨ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਯੋਗਾਂਗਾ।। ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਚਰਣ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਧਨ ਹਨ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਪਾਯ ਹਨ। ਜੈ ਪਤਿਤ-ਪਾਵਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਧਨ ਦਿਓ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।। ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ-ਸਿੰਧੂ, ਅਧਮ ਜਨਾਰ ਬੰਧੂ, ਲੋਕਨਾਥ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ। ਹਾ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ! ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਦ ਛਾਂ ਦਿਓ, ਨਰੋਤਮ ਨੇ ਸ਼ਰਣ ਲਈ।।੪।।

हरि हरि ! विफले जनम गोङाइनु। मनुष्य जनम पाइया, राधाकृष्ण ना भजिया, जानिया शुनिया विष खाइनु।। गोलोकेर प्राणधन, हरिनाम संकीर्तन, रति ना जन्मिल केने ताय। संसार विषानले, दिवा निशि हिया ज्वले, जुड़ाइते ना कैनु उपाय।। ब्रजेन्द्रनन्दन जेई, शचीसुत हैल सेई, बलराम हइल निताइ। दीन हीन जत छिल, हरिनामे उद्धारिल, तार साक्षी जगाइ-माधाइ।। हा हा प्रभु नन्दसुत, वृषभानुसुता युत, करुणा करह एइ बार। नरोत्तमदास कय, ना ठेलिह रांगा पाय, तोमा बिने के आछे आमार।।५।।

hari hari ! viphale janama goṅāinu| manuṣya janama pāiyā, rādhākṛṣṇa nā bhajiyā, jāniyā śuniyā viṣa khāinu|| golokera prāṇadhana, harināma saṃkīrtana, rati nā janmila kene tāya| saṃsāra viṣānale, divā niśi hiyā jvale, jur̤āite nā kainu upāya|| brajendranandana jeī, śacīsuta haila seī, balarāma haila nitāi| dīna hīna jata chila, harināme uddhārila, tāra sākṣī jagāi-mādhāi|| hā hā prabhu nandasuta, vṛṣabhānusutā yuta, karuṇā karaha ei bāra| narottamadāsa kaya, nā ṭheliha rāṃgā pāya, tomā bine ke āche āmāra||5||

हरि हरि! व्यर्थ में जन्म गँवाया। मनुष्य जन्म पाकर, राधाकृष्ण की भक्ति नहीं की, जानबूझकर विष खाया। गोलोक के प्राणधन, हरिनाम संकीर्तन, रति क्यों नहीं जन्मी? संसार के विषानल में, दिन-रात हृदय जलता है, उसे शीतल करने का उपाय नहीं किया। ब्रजेन्द्रनंदन जो हैं, वही शचीसुत बने, बलराम निताई बने। दीन हीन जितने थे, हरिनाम से उद्धार किए, उनके साक्षी जगाई-माधाई हैं। हा हा प्रभु नंदसुत, वृषभानुसुता के साथ, कृपा करो इस बार। नरोत्तमदास कहता है, राधाकृष्ण के चरणों को मत ठेलो, तुम्हारे बिना मेरा कोई नहीं है।५।

O Hari! O Hari! I have wasted my life. Having obtained a human birth, I did not worship Radha and Krishna. Knowing this, I have knowingly consumed poison. The treasure of Goloka, the congregational chanting of the holy name, did not awaken love in me. In the blazing fire of material existence, my heart burns day and night. I did not find a way to cool it. The son of the king of Vraja, who became the son of Sachi, and Balarama became Nitai. He delivered the fallen and lowly through the holy name, as witnessed by Jagai and Madhai. O Lord, son of Nanda, with the daughter of Vrishabhanu, show your mercy this time. Narottama Das says, do not push me away from your feet, for without you, who do I have? 5.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਵਿਫਲ ਜਨਮ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਜਾਣ ਕੇ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ ਖਾਇਆ।। ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਧਨ, ਹਰਿਨਾਮ ਸੰਕੀਰਤਨ, ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਨਮ ਲਈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਨਲ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਦਿਲ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਯ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।। ਬ੍ਰਜੇਨਦ੍ਰਨੰਦਨ ਜੋ ਹੈ, ਸ਼ਚੀਸੁਤ ਹੋਇਆ ਉਹੀ, ਬਲਰਾਮ ਹੋਇਆ ਨਿਤਾਈ। ਦਿਨ ਹੀਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਹਰਿਨਾਮ ਨਾਲ ਉਧਾਰਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਜਗਾਈ-ਮਾਧਾਈ ਹੈ।। ਹਾ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੰਦਸੁਤ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੁਸੁਤਾ ਯੁਤ, ਦਇਆ ਕਰੋ ਇਸ ਵਾਰ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਰੰਗਾ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਠੇਲੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰਾ।।੫।।

हरि हरि कबे मोर हइवे सुदिन। भजिब से राधाकृष्ण हञा प्रेमाधीन।। सुयन्त्रे मिशाये गाव सुमधुर तान। आनन्दे करिवे दोंहाई रूपगुण गान।। राधिका गोविन्द बलि कांदिब उच्चैः स्वरे। भिजिये सकल अंग नयनेर नीरे।। एइ बार करुणा कर ललिता विशाखा। सख्य भावे मोर प्रभु सुबलादि सखा।। सबे मिलि कर दया पुरुक मोर आश। प्रार्थना करये सदा नरोत्तमदास।।६।।

hari hari kabe mora haive sudina| bhajiba se rādhākṛṣṇa hañā premādhīna|| suyantre miśāye gāva sumadhura tāna| ānande karive doṃhāī rūpaguṇa gāna|| rādhikā govinda bali kāṃdiba uccaiḥ svare| bhijiye sakala aṃga nayanera nīre|| ei bāra karuṇā kara lalitā viśākhā| sakhya bhāve mora prabhu subalādi sakhā|| sabe mili kara dayā puruka mora āśa| prārthanā karaye sadā narottamadāsa||6||

हरि हरि! कब मेरा शुभ दिन आएगा? जब मैं राधाकृष्ण की भक्ति करूँगा, प्रेमाधीन होकर। सुयंत्र में मिलकर मधुर तान गाऊँगा। आनंद में दोनों के रूप और गुणों का गान करूँगा। राधिका गोविंद का नाम लेकर ऊँचे स्वर में रोऊँगा। सारे अंग आँखों के आँसुओं से भीग जाएँगे। इस बार कृपा करो ललिता और विशाखा। सख्य भाव में मेरे प्रभु सुबल आदि सखा। सब मिलकर कृपा करें, मेरी आशा पूरी करें। नरोत्तमदास सदा प्रार्थना करता है।६।

O Hari! O Hari! When will my auspicious day come? When will I worship Radha and Krishna, being overwhelmed with love? Mixing with the sweet melodies, I will sing their glories joyfully. Chanting ‘Radhika Govinda’, I will cry out loudly, my entire body drenched in tears. O Lalita and Vishakha, show your mercy this time. In the mood of friendship, my Lord, with Subala and other friends. All together, show your mercy and fulfill my hope. Narottama Das always prays thus. 6.

ਹਰੀ ਹਰੀ ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸੁਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਜਾਂਗਾ ਉਹ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।। ਸੁਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਮਧੁਰ ਤਾਨ ਗਾਵਾਂਗਾ। ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਰੂਪ-ਗੁਣ ਗਾਵਾਂਗਾ।। ਰਾਧਿਕਾ ਗੋਵਿੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਉੱਚ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਰੋਵਾਂਗਾ। ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਜਾਣਗੇ।। ਇਸ ਵਾਰ ਦਇਆ ਕਰੋ ਲਲਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ। ਸਖੀ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੁਬਲ ਆਦਿ ਸਖਾ।। ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਮੇਰੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਕਰੋ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।।੬।।

प्राणेश्वर निवेदन एइ जन करे। गोविन्द गोकुलचन्द्र, परम आनन्दकन्द, गोपीकुल-प्रिय देख मोरे।। तुया प्रिय पदसेवा, एइ धन मोरे दिया, तुमि प्रभु करुणार निधि। परम मंगल यश, श्रवणे परम रस, कार किवा कार्य्य नहे सिद्धि।। दारुण संसार गति, विषयेते लुब्ध मति, तुया विस्मरण शूल बुके। जर जर तनु मन, अचेतन अनुक्षण, जीयन्ते मरण भेल दु:खे।। मो बड़ अधम जने, कर कृपा निरीक्षणे, दास करि राख वृन्दावने। श्रीकृष्णचैतन्य नाम, प्रभु मोर गौर-धाम, नरोत्तम लइल शरणे।।७।।

prāṇeśvara nivedana ei jana kare| govinda gokulacandra, parama ānandakanda, gopīkula-priya dekha more|| tuyā priya padasevā, ei dhana more diyā, tumi prabhu karuṇāra nidhi| parama maṃgala yaśa, śravaṇe parama rasa, kāra kivā kāryya nahe siddhi|| dāruṇa saṃsāra gati, viṣayete lubdha mati, tuyā vismaraṇa śūla buke| jara jara tanu mana, acetana anukṣaṇa, jīyante maraṇa bhela du:khe|| mo bar̤a adhama jane, kara kṛpā nirīkṣaṇe, dāsa kari rākha vṛndāvane| śrīkṛṣṇacaitanya nāma, prabhu mora gaura-dhāma, narottama laila śaraṇe||7||

प्राणेश्वर! यह जन निवेदन करता है। गोविंद गोकुलचंद्र, परम आनंदकंद, गोपीकुल-प्रिय, मुझे देखो। तुम्हारी प्रिय पदसेवा, यह धन मुझे दो, तुम प्रभु करुणा के निधि हो। परम मंगल यश, श्रवण में परम रस, किसका कार्य सिद्ध नहीं होता? दारुण संसार की गति, विषयों में लुब्ध मति, तुम्हारा विस्मरण शूल बनकर हृदय में चुभता है। जर्जर तन-मन, अचेतन हर क्षण, जीते जी मरने का दुख होता है। मैं बड़ा अधम जन हूँ, कृपा निरीक्षण करो, दास बनाकर वृंदावन में रखो। श्रीकृष्णचैतन्य नाम, प्रभु मेरा गौर-धाम, नरोत्तम ने शरण ली।७।

O Lord of my life! This person makes a humble request. O Govinda, moon of Gokula, source of supreme bliss, beloved of the gopis, look upon me. Grant me the wealth of serving your dear feet, for you are the ocean of mercy. Your supremely auspicious fame, hearing it is the highest nectar, what else is there to achieve? In the dreadful material existence, my mind is attached to sense objects, forgetting you, a thorn in my heart. My body and mind are withered, unconscious at every moment, living is like dying in sorrow. I am the most fallen, show your mercy by looking upon me, keep me as a servant in Vrindavan. The name of Sri Krishna Chaitanya, my Lord, my abode of Gauranga, Narottama has taken shelter. 7.

ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਵਰ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਜਨ। ਗੋਵਿੰਦ ਗੋਕੁਲਚੰਦ੍ਰ, ਪਰਮ ਆਨੰਦਕੰਦ, ਗੋਪੀਕੁਲ-ਪ੍ਰਿਯ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖੋ।। ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਿਯ ਪਦਸੇਵਾ, ਇਹ ਧਨ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਇਆ ਦੇ ਨਿਧੀ ਹੋ। ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਯਸ਼, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਰਸ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।। ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗਤੀ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਲੁਭੀ ਮਤਿ, ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਸ਼ਮਰਨ ਸੂਲ ਬੁੱਕੇ। ਜਰ ਜਰ ਤਨੁ ਮਨ, ਅਚੇਤਨ ਅਨੁਕਸ਼ਣ, ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।। ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਅਧਮ ਜਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ, ਦਾਸ ਬਣਾਕੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਚੈਤਨ੍ਯ ਨਾਮ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਗੌਰ-ਧਾਮ, ਨਰੋਤਮ ਨੇ ਸ਼ਰਣ ਲਈ।।੭।।

गोविन्द गोपीनाथ ! कृपा करि राख निज पदे। काम क्रोध छय जने, लये फिरे नाना स्थाने, विषय भुञ्जाय नाना मते।। हइया मायार दास, करि नाना अभिलाष, तोमार स्मरण गेल दूरे। अर्थ लाभ एइ आशे, कपट वैष्णव-वेशे, भ्रमिया बेड़ाइ घरे-घरे।। अनेक दु:खरे परे, लये छिले ब्रजपुरे, कृपा डोर गलाय बाँधिया। दैव माया बलात्कारे, खसाइया सेइ डोरे, भव कूपे दिलेक डारिया।। पुन: यदि कृपा करि, ए जनार केशे धरि, टानिया तुलह ब्रजधामे। तबे से देखिए भाल, नतु वा पराण गेल, कहे दीन दास नरोत्तमे।।८।।

govinda gopīnātha ! kṛpā kari rākha nija pade| kāma krodha chaya jane, laye phire nānā sthāne, viṣaya bhuñjāya nānā mate|| haiyā māyāra dāsa, kari nānā abhilāṣa, tomāra smaraṇa gela dūre| artha lābha ei āśe, kapaṭa vaiṣṇava-veśe, bhramiyā ber̤āi ghare-ghare|| aneka du:khare pare, laye chile brajapure, kṛpā ḍora galāya bā~dhiyā| daiva māyā balātkāre, khasāiyā sei ḍore, bhava kūpe dileka ḍāriyā|| puna: yadi kṛpā kari, e janāra keśe dhari, ṭāniyā tulaha brajadhāme| tabe se dekhie bhāla, natu vā parāṇa gela, kahe dīna dāsa narottame||8||

गोविंद गोपीनाथ! कृपा कर अपने चरणों में रखो। काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद, अभिमान, ये छह जन मुझे विभिन्न स्थानों पर ले जाते हैं, विषयों का भोग कराते हैं। माया का दास बनकर, विभिन्न अभिलाषाएँ करता हूँ, तुम्हारा स्मरण दूर चला गया। अर्थ लाभ की आशा में, कपट वैष्णव वेश में, भ्रमित होकर घर-घर घूमता हूँ। अनेक दुखों में पड़ा, ब्रजपुर में ले गया, कृपा की डोर गले में बाँधकर। दैव माया के बलात्कारी ने, उस डोर को खींचकर, भवकूप में डाल दिया। फिर यदि कृपा कर, इस जन के केश पकड़कर, खींचकर ब्रजधाम में ले जाओ। तब वह भला देखेगा, नहीं तो प्राण चला जाएगा, दीन दास नरोत्तम कहता है।८।

O Govinda, Gopinath! Show your mercy and keep me at your feet. The six enemies of lust and anger roam in various places, indulging in sense enjoyment in various ways. Becoming a servant of illusion, I have many desires, your remembrance is far away. Hoping for material gain, in the guise of a deceitful Vaishnava, I wander from house to house. Falling into many miseries, I was taken to Vrajapura, bound by the rope of mercy. By the force of fate and illusion, that rope was snatched away, and I was thrown into the well of material existence. If you show your mercy again, holding the hair of this person, pull me to Vrajadhama. Then I will see well, otherwise, my life is lost, says the humble servant Narottama. 8.

ਗੋਵਿੰਦ ਗੋਪੀਨਾਥ! ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਛੇ ਜਣੇ, ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਾਂ ਨਾਲ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।। ਮਾਇਆ ਦੇ ਦਾਸ ਬਣ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਮਰਨ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਰਥ ਲਾਭ ਇਸ ਆਸ ਨਾਲ, ਕਪਟ ਵੈਸ਼ਨਵ-ਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਘਰ-ਘਰ ਭਰਮਦੇ ਹਨ।। ਅਨੇਕ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਜਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਡੋਰ ਗਲ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ। ਦੈਵ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਡੋਰ ਨੂੰ ਖਸਕਾ ਕੇ, ਭਵ ਕੁਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।। ਫਿਰ ਜੇਕਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਜਨ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਖਿੱਚ ਕੇ ਬ੍ਰਜਧਾਮ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਓ। ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਚੰਗਾ ਦੇਖੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਗਏ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਦਿਨ ਦਾਸ ਨਰੋਤਮ।।੮।।

मोरे प्रभु मदनगोपाल ! श्रीगोविन्द गोपीनाथ, तुमि अनाथेर नाथ, दया करो मुञि अधमेरे। संसार सागर घोरे, पड़ियाछि कारागारे, कृपा डोरे बान्धि लह मोरे।। अधम चाण्डाल आमि, दयार ठाकुर तुमि, सुनियाछि वैष्णवेर मुखे। ए बड़ भरोसा मने, लये फेल वृन्दावने, बंशीवट जेन देखि सुखे।। कृपा कर आगु गु़रि, लह मोरे केशे धरि, श्रीयमुना देह पद छाया। अनेक दिनेर आश, नहे जेन नैराश, दया कर ना करिह माया।। अनित्य शरीर धरि, आपन-आपन करि, पाछे-पाछे शमनेर भय। नरोत्तमदास भने, प्राण कान्दे रात्रि दिने, पाछे ब्रज प्राप्ति नाहि हय।। ९ ।।

more prabhu madanagopāla ! śrīgovinda gopīnātha, tumi anāthera nātha, dayā karo muñi adhamere| saṃsāra sāgara ghore, par̤iyāchi kārāgāre, kṛpā ḍore bāndhi laha more|| adhama cāṇḍāla āmi, dayāra ṭhākura tumi, suniyāchi vaiṣṇavera mukhe| e bar̤a bharosā mane, laye phela vṛndāvane, baṃśīvaṭa jena dekhi sukhe|| kṛpā kara āgu gu़ri, laha more keśe dhari, śrīyamunā deha pada chāyā| aneka dinera āśa, nahe jena nairāśa, dayā kara nā kariha māyā|| anitya śarīra dhari, āpana-āpana kari, pāche-pāche śamanera bhaya| narottamadāsa bhane, prāṇa kānde rātri dine, pāche braja prāpti nāhi haya|| 9 ||

मेरे प्रभु मदनगोपाल! श्रीगोविंद गोपीनाथ, तुम अनाथों के नाथ हो, दया करो मुझ अधम पर। संसार सागर के घोर कारागार में पड़ा हूँ, कृपा की डोर से बाँध लो मुझे। अधम चांडाल मैं हूँ, दया के ठाकुर तुम हो, वैष्णवों के मुख से सुना है। यह बड़ा भरोसा मन में है, वृंदावन में ले जाकर छोड़ दो, बंशीवट देखकर सुख पाऊँ। कृपा कर आगे बढ़ो, केश पकड़कर ले लो, श्रीयमुना के चरणों की छाया दो। अनेक दिनों की आशा, निराशा न हो, दया करो, माया न करो। अनित्य शरीर धारण कर, अपना-अपना कर, पीछे-पीछे शमने का भय। नरोत्तमदास कहता है, प्राण दिन-रात रोते हैं, पीछे ब्रज प्राप्ति नहीं होती।९।

O my Lord Madan Gopal! O Sri Govinda, Gopinath, you are the Lord of the destitute, show mercy to me, the fallen. I have fallen into the dark ocean of material existence, bind me with the rope of mercy. I am the most fallen outcaste, you are the Lord of mercy, I have heard from the mouths of Vaishnavas. With great hope in my heart, take me to Vrindavan, to see Banshivat happily. Show mercy, take me by the hair, give me the shade of your feet on the banks of the Yamuna. My long-standing hope, do not let it turn into despair, show mercy, do not deceive me. Holding this temporary body, claiming it as my own, fear of death follows behind. Narottama Das says, my life cries day and night, without attaining Vraja, there is no hope. 9.

ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮਦਨਗੋਪਾਲ! ਸ਼੍ਰੀਗੋਵਿੰਦ ਗੋਪੀਨਾਥ, ਤੁਸੀਂ ਅਨਾਥਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਹੋ, ਦਇਆ ਕਰੋ ਮੈਨੂੰ ਅਧਮ ਨੂੰ। ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਘੋਰ ਵਿੱਚ, ਪੈ ਗਿਆ ਹਾਂ ਕੈਦ ਵਿੱਚ, ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਡੋਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵੋ।। ਅਧਮ ਚੰਡਾਲ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਦਇਆ ਦੇ ਠਾਕੁਰ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਰੋਸਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਓ, ਬੰਸ਼ੀਵਟ ਦੇਖ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਗੁਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਕੇਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਓ, ਸ਼੍ਰੀਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਦ ਛਾਂ ਦਿਓ। ਅਨੇਕ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਆਸ, ਨਿਰਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦਇਆ ਕਰੋ ਨਾ ਕਰੋ ਮਾਇਆ।। ਅਨਿਤ੍ਯ ਸਰੀਰ ਧਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰ ਕੇ, ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਸਮਨੇਰ ਡਰ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਰਾਤ ਦਿਨ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਛੇ ਬ੍ਰਜ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।। ੯।।

धन मोर नित्यानन्द, पति मोर गौरचन्द्र, प्राण मोर युगलकिशोर। अद्वैत आचार्य्य बल, गदाधर मोर कुल, नरहरि विलासइ मोर।। वैष्णवेर पदधूलि, ताहे मोर स्नान-केलि, तर्पण मोर वैष्णवेर नाम। विचार करिया मने, भक्तिरस आस्वादने, मध्यस्थ श्रीभागवतपुराण।। वैष्णवेर उच्छिष्ट, ताहे मोर मन निष्ठ, वैष्णवेर नामेते उल्लास। वृन्दावने चबूतरा, ताहे मोर मन घेरा, कहे दीन नरोत्तमदास।।१० ।।

dhana mora nityānanda, pati mora gauracandra, prāṇa mora yugalakiśora| advaita ācāryya bala, gadādhara mora kula, narahari vilāsai mora|| vaiṣṇavera padadhūli, tāhe mora snāna-keli, tarpaṇa mora vaiṣṇavera nāma| vicāra kariyā mane, bhaktirasa āsvādane, madhyastha śrībhāgavatapurāṇa|| vaiṣṇavera ucchiṣṭa, tāhe mora mana niṣṭha, vaiṣṇavera nāmete ullāsa| vṛndāvane cabūtarā, tāhe mora mana gherā, kahe dīna narottamadāsa||10 ||

धन मेरा नित्यानंद, पति मेरा गौरचंद्र, प्राण मेरे युगलकिशोर। अद्वैत आचार्य बल, गदाधर मेरा कुल, नरहरि विलास मेरा। वैष्णवों की चरण धूलि, वही मेरा स्नान-केलि, तर्पण मेरा वैष्णवों का नाम। मन में विचार कर, भक्तिरस का आस्वादन कर, मध्यस्थ श्रीभागवतपुराण। वैष्णवों का उच्छिष्ट, वही मेरा मन का निष्ठ, वैष्णवों के नाम में उल्लास। वृंदावन का चबूतरा, वही मेरा मन का घेरा, दीन नरोत्तमदास कहता है।१०।

My wealth is Nityananda, my husband is Gaurachandra, my life is the youthful couple. The strength of Advaita Acharya, Gadadhara is my family, Narahari is my delight. The dust of the feet of Vaishnavas is my bathing play, my offering is the names of Vaishnavas. Contemplating in my mind, tasting the nectar of devotion, the Bhagavata Purana is my mediator. The remnants of Vaishnavas are my mental determination, in the names of Vaishnavas, I find joy. The courtyard of Vrindavan surrounds my mind, says the humble Narottama Das. 10.

ਧਨ ਮੇਰਾ ਨਿਤ੍ਯਾਨੰਦ, ਪਤੀ ਮੇਰਾ ਗੌਰਚੰਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਾਣ ਮੇਰਾ ਯੁਗਲਕਿਸ਼ੋਰ। ਅਦ੍ਵੈਤ ਆਚਾਰ੍ਯ ਬਲ, ਗਦਾਧਰ ਮੇਰਾ ਕੁਲ, ਨਰਹਰੀ ਵਿਲਾਸ ਮੇਰਾ।। ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਪਦਧੂਲੀ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸਨਾਨ-ਖੇਲ, ਤਰਪਣ ਮੇਰਾ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਭਕਤਿਰਸ ਆਸਵਾਦਨ, ਮੱਧਸਥ ਸ਼੍ਰੀਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣ।। ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਉੱਛਿਸ਼ਟ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਿਸ਼ਠ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਉਲਾਸ। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਚਬੂਤਰਾ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਨ ਘੇਰਾ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਦਿਨ ਨਰੋਤਮਦਾਸ।।੧੦।।

निताइ पद कमल, कोटि चन्द्र सुशीतल, जे छायाय जगत जुड़ाय। हेन निताइ बिने भाइ, राधाकृष्ण पाइते नाइ, दृढ़ करि धर निताइयेर पाय।। से सम्बन्ध नाहिं जार, वृथा जन्म गेल तार, सेइ पशु बड़ दुराचार। निताइ ना बलिल मुखे, मजिल संसार सुखे, विद्या-कुले कि करिवे तार।। अहंकारे मत्त हइया, निताइ पद पासरिया, असत्येर सत्य करि मानि। निताइयेर करुणा हबे, ब्रजे राधाकृष्ण पावे, भज निताइयेर चरण दु खानि।। निताइ चरण सत्य, ताँहार सेवक नित्य, निताइ पद सदा कर आश। नरोत्तम बड़ दु:खी, निताइ मोरे कर सुखी, राख रांगा चरणेर पाश।।११।।

nitāi pada kamala, koṭi candra suśītala, je chāyāya jagata jur̤āya| hena nitāi bine bhāi, rādhākṛṣṇa pāite nāi, dṛढ़ kari dhara nitāiyera pāya|| se sambandha nāhiṃ jāra, vṛthā janma gela tāra, sei paśu bar̤a durācāra| nitāi nā balila mukhe, majila saṃsāra sukhe, vidyā-kule ki karive tāra|| ahaṃkāre matta haiyā, nitāi pada pāsariyā, asatyera satya kari māni| nitāiyera karuṇā habe, braje rādhākṛṣṇa pāve, bhaja nitāiyera caraṇa du khāni|| nitāi caraṇa satya, tā~hāra sevaka nitya, nitāi pada sadā kara āśa| narottama bar̤a du:khī, nitāi more kara sukhī, rākha rāṃgā caraṇera pāśa||11||

निताई के चरण कमल, करोड़ों चंद्रों की तरह शीतल, जिनकी छाया से जगत शीतल होता है। ऐसे निताई के बिना भाई, राधाकृष्ण को पाना नहीं है, दृढ़ता से निताई के चरणों को धरो। जिनका वह संबंध नहीं है, उनका जन्म व्यर्थ गया, वह पशु बड़ा दुराचारी है। निताई का नाम मुख से नहीं लिया, संसार के सुख में डूबा, विद्या-कुल क्या करेगा उसका? अहंकार में मतवाला होकर, निताई के चरणों को भूलकर, असत्य को सत्य मानकर। निताई की करुणा होगी, ब्रज में राधाकृष्ण को पाएगा, निताई के चरणों की भक्ति करो। निताई के चरण सत्य हैं, उनके सेवक नित्य हैं, निताई के चरणों में सदा आशा रखो। नरोत्तम बड़ा दुखी है, निताई मुझे सुखी करो, रांगा चरणों के पास रखो।११।

The lotus feet of Nitai are as soothing as millions of moons, whose shade cools the world. Without such a Nitai, brother, Radha and Krishna cannot be attained, firmly hold onto Nitai’s feet. One who has no connection with Him, his birth is wasted, he is a great miscreant. Not chanting Nitai’s name, he drowns in worldly pleasures, what will his education and family do for him? Intoxicated with pride, forgetting Nitai’s feet, accepting falsehood as truth. If Nitai’s mercy is obtained, Radha and Krishna in Vraja can be attained, worship Nitai’s two feet. Nitai’s feet are true, His servants are eternal, always hope for Nitai’s feet. Narottama is very unhappy, Nitai makes me happy, keep me at the feet of Radha. 11.

ਨਿਤਾਈ ਪਦ ਕਮਲ, ਕੋਟੀ ਚੰਦ੍ਰ ਸੁਸ਼ੀਤਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਨਿਤਾਈ ਬਿਨਾ ਭਾਈ, ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਕੇ ਨਿਤਾਈ ਦੇ ਪੈਰ ਧਰੋ।। ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਵੱਡਾ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹੈ। ਨਿਤਾਈ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਮਜੀਨ, ਵਿਦ੍ਯਾ-ਕੁਲ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਕਰੇਗਾ।। ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਤਾਈ ਦੇ ਪਦ ਨੂੰ ਭੁਲ ਗਿਆ, ਅਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਸਤ੍ਯ ਮੰਨ ਕੇ। ਨਿਤਾਈ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਬ੍ਰਜੇ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਵੇਗਾ, ਨਿਤਾਈ ਦੇ ਚਰਣ ਦੋ ਖਾਣੀ ਭਜੋ।। ਨਿਤਾਈ ਦੇ ਚਰਣ ਸਤ੍ਯ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨਿਤ੍ਯ ਹਨ, ਨਿਤਾਈ ਦੇ ਪਦ ਸਦਾ ਆਸ ਰੱਖੋ। ਨਰੋਤਮ ਵੱਡਾ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਨਿਤਾਈ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ, ਰੰਗਾ ਚਰਣਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖੋ।।੧੧।।

भाइ भाइ ! भज मोर गौरांगचरण। ना भजिया मैनु दु:खे, डुबि गृह विष कूपे, दग्ध कैल ए पाँच पराण।। तापत्रय विषानले, अहर्निशि हिया ज्वले, देह सदा हय अचेतन। रिपु वश इन्द्रिय हैल, गोरा पद पासरिल, विमुख हइल हेन धन।। हेन गौर दयामय, छाड़ि सब लाज भय, काय मने लओ रे शरण। पामर दुर्मति छिल, तारे गोरा उद्धारिल, तारा हइल पतित-पावन।। गोरा द्विज नटराजे, बान्धह हृदय माझे, कि करिवे संसार शमन। नरोत्तमदास कहे, गोरा सम केह नहे, ना भजिते देन प्रेम धने।।१२।।

bhāi bhāi ! bhaja mora gaurāṃgacaraṇa| nā bhajiyā mainu du:khe, ḍubi gṛha viṣa kūpe, dagdha kaila e pā~ca parāṇa|| tāpatraya viṣānale, aharniśi hiyā jvale, deha sadā haya acetana| ripu vaśa indriya haila, gorā pada pāsarila, vimukha haila hena dhana|| hena gaura dayāmaya, chār̤i saba lāja bhaya, kāya mane lao re śaraṇa| pāmara durmati chila, tāre gorā uddhārila, tārā haila patita-pāvana|| gorā dvija naṭarāje, bāndhaha hṛdaya mājhe, ki karive saṃsāra śamana| narottamadāsa kahe, gorā sama keha nahe, nā bhajite dena prema dhane||12||

भाई भाई! मेरे गौरांग के चरणों की भक्ति करो। भक्ति न करके मैंने दुख पाया, गृह विष के कुएँ में डूबा, पाँच प्राण जल गए। तापत्रय के विषानल में, दिन-रात हृदय जलता है, देह सदा अचेतन रहती है। रिपु के वश में इंद्रियाँ हो गईं, गोरा के चरणों को भूल गईं, धन विमुख हो गया। ऐसे दयामय गौर को, सब लाज भय छोड़कर, शरीर मन से शरण लो। पामर दुर्मति था, उसे गोरा ने उद्धार किया, वह पतित-पावन हो गया। गोरा द्विज नटराज को, हृदय में बाँध लो, संसार का शमन क्या करेगा? नरोत्तमदास कहता है, गोरा के समान कोई नहीं है, भक्ति न करने पर प्रेम धन नहीं देता।१२।

Brothers, brothers! Worship my Gauranga’s feet. Not worshiping, I have suffered, drowning in the poisonous well of household life, burning these five senses. In the fire of the threefold miseries, my heart burns day and night, my body is always unconscious. Under the control of enemies, the senses have become, forgetting Gauranga’s feet, such wealth has turned away. Such a merciful Gauranga, leaving all shame and fear, take shelter with body and mind. Gauranga delivered the sinful and foolish, He became the savior of the fallen. Gauranga, the king of Brahmins, bind Him in your heart, what will the world do to calm you? Narottama Das says, there is no one like Gauranga, without worshiping, He does not give the wealth of love. 12.

ਭਾਈ ਭਾਈ! ਮੇਰੇ ਗੌਰਾਂਗ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਭਜਨਾ ਕਰੋ। ਨਾ ਭਜ ਕੇ ਮੈਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ, ਘਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਕੁਏ ਵਿੱਚ ਡੁਬ ਕੇ, ਇਹ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣ ਦਗਧ ਹੋ ਗਏ।। ਤਾਪਤ੍ਰਯ ਵਿਸ਼ਾਨਲ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਦਿਲ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਸਦਾ ਅਚੇਤਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਗੌਰਾ ਦੇ ਪਦ ਨੂੰ ਭੁਲ ਗਏ, ਧਨ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਹੋ ਗਏ।। ਐਸੇ ਗੌਰ ਦਯਾਮਯ, ਸਾਰੀ ਲਾਜ ਭੈ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਾਇਆ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਣ ਲਵੋ। ਪਾਮਰ ਦੁਰਮਤਿ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੌਰਾ ਨੇ ਉਧਾਰਿਆ, ਉਹ ਪਤਿਤ-ਪਾਵਨ ਹੋ ਗਿਆ।। ਗੌਰਾ ਦ੍ਵਿਜ ਨਟਰਾਜ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਸ਼ਮਨ ਕੀ ਕਰੇਗਾ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੌਰਾ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਭਜਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਧਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।।੧੨।।

गौरांगेर दुटी पद, जार धन सम्पद, से जाने भकति-रस सार। गौरांगेर मधुर लीला, जार कर्णे प्रवेशिला, हृदय निर्म्मल भेल तार।। जे गौरांगेर नाम लय, तार हय प्रमोदय, तारे मुञि जाइ बलिहारी। गौरांग गुणेते झुरे, नित्य लीला तारे स्फुरे, से जन भकति अधिकारी।। गौरांगेर संगी-गणे, नित्य-सिद्ध करि माने, से जाय ब्रजेन्द्रसुत पाश। श्रीगौड़मण्डल भूमि, जेबा जाने चिन्तामणि, तार हय ब्रज भूमे वास।। गौर प्रेम रसाण्र्वे, से तरंगे जेवा डुबे, से राधा-माधव अन्तरंग। गृहे वा बनेते थाके, हा गौरांग बोले डाके, नरोत्तम मागे तार संग।।१३।।

gaurāṃgera duṭī pada, jāra dhana sampada, se jāne bhakati-rasa sāra| gaurāṃgera madhura līlā, jāra karṇe praveśilā, hṛdaya nirmmala bhela tāra|| je gaurāṃgera nāma laya, tāra haya pramodaya, tāre muñi jāi balihārī| gaurāṃga guṇete jhure, nitya līlā tāre sphure, se jana bhakati adhikārī|| gaurāṃgera saṃgī-gaṇe, nitya-siddha kari māne, se jāya brajendrasuta pāśa| śrīgaur̤amaṇḍala bhūmi, jebā jāne cintāmaṇi, tāra haya braja bhūme vāsa|| gaura prema rasāṇrve, se taraṃge jevā ḍube, se rādhā-mādhava antaraṃga| gṛhe vā banete thāke, hā gaurāṃga bole ḍāke, narottama māge tāra saṃga||13||

गौरांग के दो चरण, जिनका धन संपद है, वही भक्ति रस का सार जानते हैं। गौरांग की मधुर लीला, जिनके कानों में प्रवेश करती है, उनका हृदय निर्मल हो जाता है। जो गौरांग का नाम लेता है, उसका प्रमोद होता है, उसके लिए मैं बलिहारी जाता हूँ। गौरांग के गुणों में झुरता है, नित्य लीला उसे स्फुरित होती है, वह भक्ति का अधिकारी है। गौरांग के संगियों को, नित्य सिद्ध मानता है, वह ब्रजेन्द्रसुत के पास जाता है। श्रीगौड़मंडल भूमि, जो जानता है चिन्तामणि, उसका ब्रज भूमि में वास होता है। गौर प्रेम रस के समुद्र में, जो तरंगों में डूबता है, वह राधा-माधव का अंतरंग होता है। घर में या वन में रहता है, हा गौरांग बोलता है, नरोत्तम उसका संग माँगता है।१३।

One who has the two feet of Gauranga as his wealth and treasure, knows the essence of devotional rasa. One whose ears have heard the sweet pastimes of Gauranga, his heart becomes pure. One who chants Gauranga’s name, he becomes joyful, I offer myself to him. One who laments for Gauranga’s qualities, his eternal pastimes manifest to him, he is eligible for devotion. One who considers Gauranga’s associates as eternally perfect, he goes to the son of Nanda in Vraja. One who knows the land of Sri Gauda Mandala as Chintamani, he resides in the land of Vraja. One who dives into the ocean of Gauranga’s love, he becomes intimate with Radha and Madhava. Whether at home or in the forest, he calls out ‘Ha Gauranga’, Narottama desires his association. 13.

ਗੌਰਾਂਗ ਦੇ ਦੋ ਪਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨ ਸੰਪਦ ਹੈ, ਉਹ ਭਕਤੀ-ਰਸ ਦਾ ਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਗੌਰਾਂਗ ਦੀ ਮਧੁਰ ਲੀਲਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।। ਜੋ ਗੌਰਾਂਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਗੌਰਾਂਗ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਜੋ ਰੋਵਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਤ੍ਯ ਲੀਲਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਕਤੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।। ਗੌਰਾਂਗ ਦੇ ਸੰਗੀ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਨਿਤ੍ਯ-ਸਿੱਧ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਜੇਨਦ੍ਰਨੰਦਨ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਗੌੜਮੰਡਲ ਭੂਮੀ, ਜੋ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬ੍ਰਜ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।। ਗੌਰ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸਾਂਦ੍ਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਧਾ-ਮਾਧਵ ਦਾ ਅੰਤਰੰਗ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਹੇ ਗੌਰਾਂਗ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਰੋਤਮ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।।੧੩।।

श्रीकृष्णचैतन्य प्रभु ! दया कर मोरे। तोमा बिने के दयालु जगत संसारे।। पतित पावन हेतु तव अवतार। मो सम पतित प्रभु ना पाइवे आर।। हा हा प्रभु नित्यानन्द प्रेमानन्द सुखी ! कृपावलोकन कर आमि बड़ दु:खी।। दया कर सीतापति अद्वैत गोसाईं। तव कृपा बले पाइ चैतन्यनिताई।। हा हा स्वरूप सनातन रूप रघुनाथ। भट्ट युग श्रीजीव हा प्रभु लोकनाथ।। दया कर श्रीआचार्य प्रभु श्रीनिवास। रामचन्द्र संग मागे नरोत्तमदास।।१४।।

śrīkṛṣṇacaitanya prabhu ! dayā kara more| tomā bine ke dayālu jagata saṃsāre|| patita pāvana hetu tava avatāra| mo sama patita prabhu nā pāive āra|| hā hā prabhu nityānanda premānanda sukhī ! kṛpāvalokana kara āmi bar̤a du:khī|| dayā kara sītāpati advaita gosāīṃ| tava kṛpā bale pāi caitanyanitāī|| hā hā svarūpa sanātana rūpa raghunātha| bhaṭṭa yuga śrījīva hā prabhu lokanātha|| dayā kara śrīācārya prabhu śrīnivāsa| rāmacandra saṃga māge narottamadāsa||14||

श्रीकृष्णचैतन्य प्रभु! कृपा कर मुझ पर। तुम्हारे बिना कौन दयालु है जगत में? पतित पावन हेतु तुम्हारा अवतार है। मुझ जैसा पतित प्रभु और नहीं मिलेगा। हा हा प्रभु नित्यानंद प्रेमानंद सुखी! कृपावलोकन करो, मैं बड़ा दुखी हूँ। दया करो सीतापति अद्वैत गोसाईं। तुम्हारी कृपा से चैतन्यनिताई को पाऊँ। हा हा स्वरूप सनातन रूप रघुनाथ। भट्ट युग श्रीजीव हा प्रभु लोकनाथ। दया करो श्रीआचार्य प्रभु श्रीनिवास। रामचंद्र के संग नरोत्तमदास माँगता है।१४।

O Lord Sri Krishna Chaitanya! Show mercy to me. Who else is merciful in this world besides you? Your incarnation is for the deliverance of the fallen. There is no one more fallen than me, O Lord. O Lord Nityananda, who is joyful in love, show your merciful glance, I am very unhappy. O Sita’s husband, Advaita Gosai, by your mercy, I will attain Chaitanya and Nitai. O Svarupa, Sanatana, Rupa, Raghunatha, Bhattayuga, Sri Jiva, O Lord Lokanatha. Show mercy, O Sri Acharya, O Lord Srinivasa. With Ramachandra, Narottama Das prays. 14.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਚੈਤਨ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕੌਣ ਦਯਾਲੁ ਹੈ ਜਗਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ।। ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪਤਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।। ਹਾ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਿਤ੍ਯਾਨੰਦ ਪ੍ਰੇਮਾਨੰਦ ਸੁਖੀ! ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖੋ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।। ਦਇਆ ਕਰੋ ਸੀਤਾਪਤੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਗੋਸਾਈਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਚੈਤਨ੍ਯਨਿਤਾਈ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।। ਹਾ ਹਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਸਨਾਤਨ ਰੂਪ ਰਘੁਨਾਥ। ਭੱਟ ਯੁਗ ਸ਼੍ਰੀਜੀਵ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਲੋਕਨਾਥ।। ਦਇਆ ਕਰੋ ਸ਼੍ਰੀਆਚਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ। ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸੰਗ ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।।੧੪।।

जे आनिल प्रेमधन करुणा प्रचुर। हेन प्रभु कोथा गेला आचार्य्य ठाकुर।। काँहा मोर स्वरूप रूप काँहा सनातन। काँहा दास रघुनाथ पतित-पावन।। काँहा मोर भट्टयुग काँहा कविराज। एक काले कोथा गेला गौरा नटराज।। पाषाणे कुटिव माथा अनले पशिव। गौरांग गुणेर निधि कोथा गेले पाव।। ये सब संगीर संगे जे कैल विलास। से संग ना पाञा काँदे नरोत्तमदास।।१५।।

je ānila premadhana karuṇā pracura| hena prabhu kothā gelā ācāryya ṭhākura|| kā~hā mora svarūpa rūpa kā~hā sanātana| kā~hā dāsa raghunātha patita-pāvana|| kā~hā mora bhaṭṭayuga kā~hā kavirāja| eka kāle kothā gelā gaurā naṭarāja|| pāṣāṇe kuṭiva māthā anale paśiva| gaurāṃga guṇera nidhi kothā gele pāva|| ye saba saṃgīra saṃge je kaila vilāsa| se saṃga nā pāñā kā~de narottamadāsa||15||

जो प्रेमधन लाए, करुणा प्रचुर। ऐसे प्रभु कहाँ गए आचार्य ठाकुर? कहाँ मेरे स्वरूप रूप, कहाँ सनातन? कहाँ दास रघुनाथ पतित-पावन? कहाँ मेरे भट्टयुग, कहाँ कविराज? एक समय कहाँ गए गौरा नटराज? पत्थर पर सिर पटकूँ, आग में जलूँ। गौरांग गुणों के निधि कहाँ गए पाऊँ? ये सब संगियों के संग जिन्होंने विलास किया। उस संग को न पाकर नरोत्तमदास रोता है।१५।

He who brought the treasure of love, full of compassion, where has such a Lord gone, Acharya Thakur? Where is my Svarupa, Rupa, where is Sanatana? Where is Das Raghunatha, the savior of the fallen? Where is my Bhattayuga, where is Kaviraja? In one moment, where has Gauranga, the king of dancers, gone? I will smash my head on a stone, I will enter the fire. Where has the treasure of Gauranga’s qualities gone? All those associates with whom He performed pastimes, not having their association, Narottama Das cries. 15.

ਜੋ ਲਿਆਇਆ ਪ੍ਰੇਮਧਨ ਬਹੁਤ ਕਰੁਣਾ। ਐਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਆਚਾਰ੍ਯ ਠਾਕੁਰ।। ਕਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਸ੍ਵਰੂਪ ਰੂਪ ਕਿੱਥੇ ਸਨਾਤਨ। ਕਿੱਥੇ ਦਾਸ ਰਘੁਨਾਥ ਪਤਿਤ-ਪਾਵਨ।। ਕਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਭੱਟਯੁਗ ਕਿੱਥੇ ਕਵੀਰਾਜ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਗੌਰਾ ਨਟਰਾਜ।। ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਕੁੱਟਾਂਗਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵਾਂਗਾ। ਗੌਰਾਂਗ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਧਾਨ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਪਾਵ।। ਇਹ ਸਭ ਸੰਗੀ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਜੋ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਸੰਗ ਨੂੰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਰੋਂਦਾ ਹੈ।।੧੫।।

हरि हरि ! बड़ शेल मरमे रहिल। पाइया दुर्ल्लभ तनु श्रीकृष्णभजन बिनु, जन्म मोर विफल हइल।। ब्रजेन्द्रनन्दन हरि, नवद्वीपे अवतरि, जगत भरिया प्रेम दिल।। मुञि से पामर मति, विशेष कठिन अति, सेइ मोर करुणा नहिल।। स्वरूपसनातन रूप, रघुनाथ भट्टयुग, ताहाते ना हैल मोर रति।। दिव्य चिन्तामणि धाम वृन्दावन हेन स्थान, सेइ धामे ना कैनु वसति।। विशेष विषये मति, नहिल वैष्णवे रति, निरन्तर खेद उठे मने।। नरोत्तमदास कहे, जीवार उचित नहे, श्रीगुरुवैष्णव सेवा बिने।।१६।।

hari hari ! bar̤a śela marame rahila| pāiyā durllabha tanu śrīkṛṣṇabhajana binu, janma mora viphala haila|| brajendranandana hari, navadvīpe avatari, jagata bhariyā prema dila|| muñi se pāmara mati, viśeṣa kaṭhina ati, sei mora karuṇā nahila|| svarūpasanātana rūpa, raghunātha bhaṭṭayuga, tāhāte nā haila mora rati|| divya cintāmaṇi dhāma vṛndāvana hena sthāna, sei dhāme nā kainu vasati|| viśeṣa viṣaye mati, nahila vaiṣṇave rati, nirantara kheda uṭhe mane|| narottamadāsa kahe, jīvāra ucita nahe, śrīguruvaiṣṇava sevā bine||16||

हरि हरि! बड़ा शूल हृदय में रह गया। दुर्लभ तनु पाकर श्रीकृष्णभजन बिना, मेरा जन्म विफल हो गया। ब्रजेन्द्रनंदन हरि, नवद्वीप में अवतरित हुए, जगत को प्रेम से भर दिया। मैं पामर मति, विशेष कठिन अति, मेरी करुणा नहीं हुई। स्वरूपसनातन रूप, रघुनाथ भट्टयुग, उनमें मेरी रति नहीं हुई। दिव्य चिन्तामणि धाम वृंदावन ऐसा स्थान, वहाँ वास नहीं किया। विशेष विषयों में मति, वैष्णवों में रति नहीं हुई, निरंतर खेद उठता है मन में। नरोत्तमदास कहता है, जीव का उचित नहीं है, श्रीगुरुवैष्णव सेवा बिना।१६।

O Hari! O Hari! A great thorn remains in my heart. Having obtained this rare human body, without worshiping Sri Krishna, my life has become futile. The son of the king of Vraja, Hari, incarnated in Navadvipa, filling the world with love. I am such a foolish person, extremely hard-hearted, that I did not receive His mercy. Svarupa, Sanatana, Rupa, Raghunatha, Bhattayuga, I did not develop attachment to them. The divine abode of Chintamani, Vrindavan, such a place, I did not reside there. My mind is especially attached to sense objects, I have no attachment to Vaishnavas, constant regret arises in my mind. Narottama Das says, it is not proper for a living being, without serving the spiritual master and Vaishnavas. 16.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਵੱਡਾ ਸ਼ੇਲ ਮਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਦੁਲਭ ਸਰੀਰ ਪਾ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਜਨ ਬਿਨਾ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਵਿਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।। ਬ੍ਰਜੇਨਦ੍ਰਨੰਦਨ ਹਰੀ, ਨਵਦ੍ਵੀਪ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।। ਮੈਂ ਉਹ ਪਾਮਰ ਮਤਿ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।। ਸ੍ਵਰੂਪ ਸਨਾਤਨ ਰੂਪ, ਰਘੁਨਾਥ ਭੱਟਯੁਗ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।। ਦਿਵ੍ਯ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਧਾਮ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਐਸਾ ਸਥਾਨ, ਉਸ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।। ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਮਤਿ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਵਿੱਚ ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਨਿਰੰਤਰ ਖੇਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠਦਾ ਹੈ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸੇਵਾ ਬਿਨਾ।।੧੬।।

ठाकुर वैष्णव पद, अवनीर सम्पद, शुन भाई हञा एक मने।। आश्रय लइया सेवे, सेइ कृष्ण भक्ति लभे, आर सब मरे अकारणे।। वैष्णव चरण-जल, प्रेमभक्ति दिते बल, आर केह नहे बलवन्त।। वैष्णव चरण-रेणु, मस्तके भूषण बिनु, आर नाहि भूषणेर अन्त।। तीर्थ जल पवित्र गुणे, लिखियाछे पुराणे, से सब भक्तिर प्रपंचन।। वैष्णवेर पादोदक, सम नहे एइ सब, जाते हय वाञ्छित पूरण।। वैष्णव संगेते मन, आनन्दित अनुक्षण, सदा हय कृष्ण पर संग।। दीन नरोत्तम काँदे, हिया धैर्य नाहि बाँधे, मोरदशा केन हैल भंग।।१७।।

ṭhākura vaiṣṇava pada, avanīra sampada, śuna bhāī hañā eka mane|| āśraya laiyā seve, sei kṛṣṇa bhakti labhe, āra saba mare akāraṇe|| vaiṣṇava caraṇa-jala, premabhakti dite bala, āra keha nahe balavanta|| vaiṣṇava caraṇa-reṇu, mastake bhūṣaṇa binu, āra nāhi bhūṣaṇera anta|| tīrtha jala pavitra guṇe, likhiyāche purāṇe, se saba bhaktira prapaṃcana|| vaiṣṇavera pādodaka, sama nahe ei saba, jāte haya vāñchita pūraṇa|| vaiṣṇava saṃgete mana, ānandita anukṣaṇa, sadā haya kṛṣṇa para saṃga|| dīna narottama kā~de, hiyā dhairya nāhi bā~dhe, moradaśā kena haila bhaṃga||17||

ठाकुर वैष्णव पद, अवनी की संपद, सुन भाई एक मन से। आश्रय लेकर सेवा करता है, वही कृष्ण भक्ति पाता है, और सब व्यर्थ मरते हैं। वैष्णव चरण जल, प्रेमभक्ति देने में बलवान है, और कोई बलवान नहीं है। वैष्णव चरण रेनु, मस्तक का भूषण बिना, और कोई भूषण नहीं है। तीर्थ जल पवित्र गुण में, पुराणों में लिखा है, वे सब भक्तिर प्रपंचन हैं। वैष्णवों का पादोदक, इन सबके समान नहीं है, जिससे वांछित पूरण होता है। वैष्णव संग में मन, आनंदित हर क्षण, सदा कृष्ण के संग होता है। दीन नरोत्तम रोता है, हृदय धैर्य नहीं बाँधता, मेरी दशा क्यों भंग हुई?१७।

The feet of Thakur Vaishnavas are the wealth of the earth, listen, brothers, with one mind. One who takes shelter and serves them, attains Krishna bhakti, all others die in vain. The water from the feet of Vaishnavas has the power to give love and devotion, no one else is as powerful. The dust from the feet of Vaishnavas is an ornament for the head, there is no other ornament like it. The purifying quality of the water of holy places is written in the scriptures, all that is a display of devotion. The water from the feet of Vaishnavas is not equal to all that, it fulfills all desires. In the association of Vaishnavas, the mind is joyful at every moment, always in the company of Krishna. The humble Narottama cries, his heart cannot be consoled, why has my condition become broken? 17.

ਠਾਕੁਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਦ, ਅਵਨੀ ਦਾ ਸੰਪਦ, ਸੁਣ ਭਾਈ ਇੱਕ ਮਨ ਨਾਲ।। ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਕਤੀ ਲੱਭੇ, ਹੋਰ ਸਭ ਮਰਦੇ ਹਨ ਅਕਾਰਣ।। ਵੈਸ਼ਨਵ ਚਰਣ-ਜਲ, ਪ੍ਰੇਮਭਕਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਬਲ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਵੰਤ।। ਵੈਸ਼ਨਵ ਚਰਣ-ਰੇਣੁ, ਮੱਥੇ ਦਾ ਭੂਸ਼ਣ ਬਿਨਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।। ਤੀਰਥ ਜਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗੁਣ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਭਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਪੰਚ ਹੈ।। ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਪਾਦੋਦਕ, ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਹ ਸਭ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਂਛਿਤ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।। ਵੈਸ਼ਨਵ ਸੰਗੇਤ ਮਨ, ਅਨੰਦਿਤ ਅਨੁਕਸ਼ਣ, ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।। ਦਿਨ ਨਰੋਤਮ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਹਿਰਦਾ ਧੈਰਜ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾ, ਮੇਰੀ ਦਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਭੰਗ ਹੋਈ।।੧੭।।

ठाकुर वैष्णवगण ! करि एइ निवेदन, मो बड़ अधम दुराचार।। दारुण संसार निधि, ताहे डुबाइल विधि, केशे धरि मोरे कर पार।। विधि बड़ बलवान, ना शुने धरम ज्ञान, सदाइ करम पाशे बाँधे।। ना देखि तारण लेश, जत देखि सब क्लेश, अनाथ कातरे तेञि काँदे।। काम क्रोध लोभ मोह मद अभिमान सह, आपन-आपन स्थाने टाने।। आमार ऐछन मन, फिरे जेन अन्धजन, सुपथ-विषय नाहि जाने।। ना लइनु सत मत, असते मजिल चित्त, तुया पाये ना करिनु आश।। नरोत्तमदासे कय, देखि शुनि लागे भय, तराइया लह निज पाश।।१८।।

ṭhākura vaiṣṇavagaṇa ! kari ei nivedana, mo bar̤a adhama durācāra|| dāruṇa saṃsāra nidhi, tāhe ḍubāila vidhi, keśe dhari more kara pāra|| vidhi bar̤a balavāna, nā śune dharama jñāna, sadāi karama pāśe bā~dhe|| nā dekhi tāraṇa leśa, jata dekhi saba kleśa, anātha kātare teñi kā~de|| kāma krodha lobha moha mada abhimāna saha, āpana-āpana sthāne ṭāne|| āmāra aichana mana, phire jena andhajana, supatha-viṣaya nāhi jāne|| nā lainu sata mata, asate majila citta, tuyā pāye nā karinu āśa|| narottamadāse kaya, dekhi śuni lāge bhaya, tarāiyā laha nija pāśa||18||

ठाकुर वैष्णवगण! यह निवेदन करता हूँ, मैं बड़ा अधम दुराचारी हूँ। दारुण संसार के निधि में, विधि ने डुबा दिया, केश पकड़कर मुझे पार करो। विधि बड़ा बलवान है, धर्म ज्ञान नहीं सुनता, सदा कर्म के पाश में बाँधता है। तारण का लेश नहीं देखता, जहाँ देखता है सब क्लेश, अनाथ कातर होकर रोता है। काम क्रोध लोभ मोह मद अभिमान के साथ, अपने-अपने स्थान पर खींचता है। मेरा ऐसा मन, अंधे जन की तरह घूमता है, सुपथ विषय नहीं जानता। सत मत नहीं लिया, असत्य में चित्त मग्न हुआ, तुम्हारे चरणों में आशा नहीं की। नरोत्तमदास कहता है, देखकर सुनकर भय लगता है, तराकर अपने पास ले लो।१८।

O Thakur Vaishnavas! I make this humble request, I am very fallen and sinful. In the dreadful ocean of material existence, fate has drowned me, hold my hair and take me across. Fate is very powerful, it does not listen to dharma or knowledge, always binding with the ropes of karma. I do not see any sign of deliverance, wherever I look, there is only distress, the orphan cries in despair. Lust, anger, greed, delusion, pride, and arrogance, each pulls in its own direction. My mind is like this, wandering like a blind person, not knowing the path of righteousness. I did not take the right path, my mind was absorbed in falsehood, I did not hope for your feet. Narottama Das says, seeing and hearing, fear arises, take me across and keep me at your feet. 18.

ਠਾਕੁਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗਣ! ਇਹ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਅਧਮ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹਾਂ।। ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਨਿਧੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾਇਆ ਵਿਧੀ ਨੇ, ਕੇਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਓ।। ਵਿਧੀ ਵੱਡਾ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਧਰਮ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਸਦਾ ਕਰਮ ਦੇ ਪਾਸੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।। ਤਾਰਣ ਦਾ ਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਸਭ ਕਲੇਸ਼, ਅਨਾਥ ਕਾਤਰ ਹੋ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਹੈ।। ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹ ਮਦ ਅਹੰਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।। ਮੇਰਾ ਐਸਾ ਮਨ, ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅੰਧਾ ਜਨ, ਸਪਥ-ਵਿਸ਼ੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।। ਸਤ ਮਤ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਅਸਤ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਮਜੀਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੇਖ ਕੇ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਰਾਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਲੈ ਜਾਓ।।੧੮।।

एइ बार करुणा कर वैष्णव गोसाञि। पतित-पावन तोमा बिने केह नाइ।। काहार निकटे गेले पाप दूरे जाय। एमन दयाल प्रभु केवा कोथा पाय।। गंगार परश हइले पश्चाते पावन। दर्शने पवित्र कर एइ तोमार गुण।। हरिस्थाने अपराधे तारे हरिनाम। तोमा स्थाने अपराधे नाहिक एड़ान।। तोमार हृदये सदा गोविन्द विश्राम। गोविन्द कहेन मम वैष्णव पराण।। प्रति जन्मे करि आशा चरणेर धूलि। नरोत्तमे कर दया आपनार बलि।।१९।।

ei bāra karuṇā kara vaiṣṇava gosāñi| patita-pāvana tomā bine keha nāi|| kāhāra nikaṭe gele pāpa dūre jāya| emana dayāla prabhu kevā kothā pāya|| gaṃgāra paraśa haile paścāte pāvana| darśane pavitra kara ei tomāra guṇa|| haristhāne aparādhe tāre harināma| tomā sthāne aparādhe nāhika er̤āna|| tomāra hṛdaye sadā govinda viśrāma| govinda kahena mama vaiṣṇava parāṇa|| prati janme kari āśā caraṇera dhūli| narottame kara dayā āpanāra bali||19||

इस बार कृपा करो वैष्णव गोसाईं। पतित-पावन तुम्हारे बिना कोई नहीं है। जिसके निकट जाने से पाप दूर हो जाता है। ऐसा दयालु प्रभु कहाँ मिलेगा? गंगा के स्पर्श से पवित्र होता है, दर्शन से पवित्र करता है, यह तुम्हारा गुण है। हरि के स्थान पर अपराधी को हरिनाम तारता है। तुम्हारे स्थान पर अपराधी को नहीं छोड़ता। तुम्हारे हृदय में सदा गोविंद विश्राम करते हैं। गोविंद कहते हैं, मेरे वैष्णव प्राण हैं। हर जन्म में चरणों की धूलि की आशा करता हूँ। नरोत्तम पर दया करो, अपना बल दो।१९।

This time, show mercy, O Vaishnava Gosai. Without you, the savior of the fallen, who else is there? By going near whom, sins go far away, such a merciful Lord, where can one find? By the touch of the Ganges, one becomes purified later, your quality is to purify by sight. Offenses at the place of Hari are forgiven by the holy name, offenses at your place have no escape. In your heart, Govinda always resides, Govinda says, “My Vaishnava is my life.” In every birth, I hope for the dust of your feet. Show mercy to Narottama, make him your own. 19.

ਇਸ ਵਾਰ ਦਇਆ ਕਰੋ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗੋਸਾਈਂ। ਪਤਿਤ-ਪਾਵਨ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।। ਕਿਸੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਦਯਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲੇਗਾ।। ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ। ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨਾ ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਗੁਣ ਹੈ।। ਹਰੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਹਰਿਨਾਮ ਤਾਰੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ।। ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੋਵਿੰਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੇਰਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ।। ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਧੂੜ। ਨਰੋਤਮ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਆਪਣੇ ਬਲੀ ਬਣਾਓ।।੧੯।।

कि रूपे पाइव सेवा मुइँ दुराचार। श्रीगुरु वैष्णवे रति ना हैल आमार।। विशेष मायाते मन मगन हइल। वैष्णवेते लेश मात्र रति ना जन्मिल।। गले फाँस दिते फिरे माया से पिशाची। विषये भुलिया अन्ध हैनु दिवा निशि।। इहारे करिया जय छाड़ान ना जाय। साधु कृपा बिना आर नाहिक उपाय।। अदोष दरशि प्रभु पतित उद्धार। एइ बार नरोत्तमे करह निस्तार।।२०।।

ki rūpe pāiva sevā mui~ durācāra| śrīguru vaiṣṇave rati nā haila āmāra|| viśeṣa māyāte mana magana haila| vaiṣṇavete leśa mātra rati nā janmila|| gale phā~sa dite phire māyā se piśācī| viṣaye bhuliyā andha hainu divā niśi|| ihāre kariyā jaya chār̤āna nā jāya| sādhu kṛpā binā āra nāhika upāya|| adoṣa daraśi prabhu patita uddhāra| ei bāra narottame karaha nistāra||20||

किस रूप में सेवा पाऊँ, मैं दुराचारी हूँ। श्रीगुरु वैष्णव में रति नहीं हुई। विशेष माया में मन मग्न हुआ। वैष्णव में लेश मात्र रति नहीं जन्मी। गले फाँस देने के लिए माया वह पिशाच घूमती है। विषयों में भूलकर अंधा हो गया दिन-रात। इसे जीतकर छोड़ना नहीं जाता। साधु कृपा बिना और कोई उपाय नहीं है। अदोष दृष्टि प्रभु पतित उद्धार। इस बार नरोत्तम को मुक्त करो।२०।

How will I attain service, I am so sinful? I have no attachment to the spiritual master and Vaishnavas. My mind is absorbed in illusion, no attachment to Vaishnavas has arisen. The witch of illusion roams, giving a noose around my neck, forgetting Krishna, I have become blind day and night. Conquering this is not possible, without the mercy of saints, there is no other way. O Lord, who sees no faults, deliverer of the fallen, this time, deliver Narottama. 20.

ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਪਾਵਾਂ ਮੈਂ ਦੁਰਾਚਾਰੀ। ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੂ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਮੇਰੀ।। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਮਨ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਸ਼ ਮਾਤਰ ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ।। ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਫਾਹਾ ਦੇਣ ਲਈ ਫਿਰਦੀ ਹੈ ਮਾਇਆ ਉਹ ਪਿਸਾਚੀ। ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੁਲ ਕੇ ਅੰਧ ਹੋ ਗਿਆ ਦਿਨ ਰਾਤ।। ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਛੁਡਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਧੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਯ ਨਹੀਂ।। ਅਦੋਸ਼ ਦਰਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰ। ਇਸ ਵਾਰ ਨਰੋਤਮ ਨੂੰ ਨਿਸਤਾਰ ਕਰੋ।।੨੦।।

हरि हरि ! कि मोर करम अभाग। विफले जन्म गेल, हृदये रहिल शेल, नाहि भेल हरि अनुराग।। यज्ञदान तीर्थस्नान, पुण्य-कर्म जपध्यान, अकारणे सबे गेल मोहे। बुझिलाम मने हेन, उपहास हय जेन, वस्त्रहीन अलंकार देहे।। साधुमुखे कथामृत, शुनिया विमल चित्त, नाहि भेल अपराध कारण। सतत असत संग, सकलि हइल भंग, कि करिव आइले शमन।। श्रुति स्मृति सदा कय, शुनियाछि एइ हय, हरि पद अभय शरण। जनम लइया सुखे, कृष्ण ना बलिनु मुखे ना करिनु से रूप भावन।। राधाकृष्ण दुहुँ पाय, तनु मन रहु ताय, आर दूरे जाउक वासना। नरोत्तमदासे कय, आर मोर नाहि भय, तनु मन सौंपिनु आपना।।२१।।

hari hari ! ki mora karama abhāga| viphale janma gela, hṛdaye rahila śela, nāhi bhela hari anurāga|| yajñadāna tīrthasnāna, puṇya-karma japadhyāna, akāraṇe sabe gela mohe| bujhilāma mane hena, upahāsa haya jena, vastrahīna alaṃkāra dehe|| sādhumukhe kathāmṛta, śuniyā vimala citta, nāhi bhela aparādha kāraṇa| satata asata saṃga, sakali haila bhaṃga, ki kariva āile śamana|| śruti smṛti sadā kaya, śuniyāchi ei haya, hari pada abhaya śaraṇa| janama laiyā sukhe, kṛṣṇa nā balinu mukhe nā karinu se rūpa bhāvana|| rādhākṛṣṇa duhu~ pāya, tanu mana rahu tāya, āra dūre jāuka vāsanā| narottamadāse kaya, āra mora nāhi bhaya, tanu mana sauṃpinu āpanā||21||

हरि हरि! क्या मेरा कर्म अभाग्य है? व्यर्थ में जन्म गया, हृदय में शूल रह गया, हरि अनुराग नहीं हुआ। यज्ञदान तीर्थस्नान, पुण्य-कर्म जपध्यान, सब व्यर्थ गए। मन में समझा ऐसा, जैसे उपहास होता है, वस्त्रहीन अलंकार धारण करने पर। साधु के मुख से कथा अमृत सुनकर, निर्मल चित्त हुआ, अपराध नहीं हुआ। सतत असत संग, सब भंग हो गया, क्या करूँ जब शमन आए। श्रुति स्मृति सदा कहती है, सुनकर यह है, हरि के चरण अभय शरण हैं। जन्म लेकर सुख से, कृष्ण का नाम मुख से नहीं लिया, ना ही उस रूप की भावना की। राधाकृष्ण के दोनों चरणों में तनु मन रहे, और वासना दूर जाए। नरोत्तमदास कहता है, और मेरा भय नहीं है, तनु मन सौंप दिया।२१।

O Hari! O Hari! How unfortunate are my actions! My life has been wasted, a thorn remains in my heart, no attachment to Hari has arisen. Sacrifices, charity, bathing in holy places, pious deeds, chanting, and meditation, all have gone in vain. I realized in my mind, it is like a mockery, like ornaments on a naked body. Hearing the nectar of stories from the mouths of saints, my heart did not become pure, no offense was the cause. Constant association with falsehood, everything was destroyed, what will I do when death comes? The Vedas and Smritis always say, I have heard, the feet of Hari are the fearless shelter. Taking birth, I did not chant Krishna’s name with my mouth, nor did I meditate on His form. At the feet of Radha and Krishna, may my body and mind remain, let all desires go far away. Narottama Das says, I have no fear anymore, I have surrendered my body and mind to you. 21.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਅਭਾਗ ਹਨ। ਵਿਫਲ ਜਨਮ ਗਿਆ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਲ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਦਾ ਅਨੁਰਾਗ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।। ਯਗ੍ਯਦਾਨ ਤੀਰਥਸਨਾਨ, ਪੁੰਨ-ਕਰਮ ਜਪਧ੍ਯਾਨ, ਅਕਾਰਣ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਸਮਝਿਆ ਮਨ ਵਿੱਚ ਐਸਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਹਾਸ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਸਤ੍ਰਹੀਨ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇਹੇ।। ਸਾਧੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਥਾਮ੍ਰਿਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਮਲ ਚਿੱਤ ਹੋਇਆ, ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਤਤ ਅਸਤ ਸੰਗ, ਸਭ ਕੁਝ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੀ ਕਰਾਂ ਆਇਆ ਸ਼ਮਨ।। ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤੀ ਸਦਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਇਹ ਹੈ, ਹਰੀ ਪਦ ਅਭੈ ਸ਼ਰਣ। ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕੀਤੀ।। ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਤੇ, ਤਨੁ ਮਨ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਦੂਰ ਜਾਵੇ ਵਾਸਨਾ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਮੇਰਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਨੁ ਮਨ ਸੌਂਪਿਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ।।੨੧।।

हरि हरि ! आर कि एमन दशा हव। ए भव संसार त्यजि, परम आनन्दे मजि, आर कबे ब्रजभूमे जाव।। सुखमय वृन्दावन, कबे हवे दरशन, से धूलि लागिबे कबे गाय। प्रेमे गद गद हैञा, राधाकृष्ण नाम लैञा, काँदिया बेड़ाइब उभराय।। निभृते निकुञ्जे जाञा, अष्टांगे प्रणाम हैञा, डाकिब हा राधानाथ बलि। कबे यमुनार तीरे, परश करिब नीरे, कबे पिब करपुटे तुलि।। आर कबे एमन हब, श्री रासमण्डले जाब, कबे गड़ागड़ि दिव ताय। वंशीवट छाया पाञा, परम आनन्द हैञा, पड़िया रहिब तार छाय।। कबे गोवर्द्धन गिरि, देखिब नयन भरि, कबे हबे राधाकुण्डे वास। भ्रमिते भ्रमिते कबे, ए देह पतन हबे, कहे दीन नरोत्तमदास।।२२।।

hari hari ! āra ki emana daśā hava| e bhava saṃsāra tyaji, parama ānande maji, āra kabe brajabhūme jāva|| sukhamaya vṛndāvana, kabe have daraśana, se dhūli lāgibe kabe gāya| preme gada gada haiñā, rādhākṛṣṇa nāma laiñā, kā~diyā ber̤āiba ubharāya|| nibhṛte nikuñje jāñā, aṣṭāṃge praṇāma haiñā, ḍākiba hā rādhānātha bali| kabe yamunāra tīre, paraśa kariba nīre, kabe piba karapuṭe tuli|| āra kabe emana haba, śrī rāsamaṇḍale jāba, kabe gar̤āgar̤i diva tāya| vaṃśīvaṭa chāyā pāñā, parama ānanda haiñā, par̤iyā rahiba tāra chāya|| kabe govarddhana giri, dekhiba nayana bhari, kabe habe rādhākuṇḍe vāsa| bhramite bhramite kabe, e deha patana habe, kahe dīna narottamadāsa||22||

हरि हरि! और क्या ऐसी दशा होगी? इस भव संसार को त्यागकर, परम आनंद में मग्न होकर, और कब वृंदावन जाऊँगा? सुखमय वृंदावन कब दर्शन होगा? उसकी धूल कब गाय को लगेगी? प्रेम में गदगद होकर, राधाकृष्ण का नाम लेकर, रोते हुए घूमूँगा। निर्भय निकुंज में जाकर, अष्टांग प्रणाम करके, हा राधानाथ कहकर पुकारूँगा। कब यमुना के तट पर, जल को स्पर्श करूँगा, कब करपुट में लेकर पिऊँगा। और कब ऐसी दशा होगी, श्री रासमंडल में जाऊँगा, कब गड़गड़ाकर गिरूँगा। वंशीवट की छाया पाकर, परम आनंद में होकर, उसकी छाया में पड़ा रहूँगा। कब गोवर्धन गिरि देखूँगा नयन भरकर, कब राधाकुंड में वास होगा। भ्रमते-भ्रमते कब यह देह पतन होगा, दीन नरोत्तमदास कहता है।२२।

O Hari! O Hari! When will such a condition be mine? Leaving this material world, absorbed in supreme bliss, when will I go to the land of Vraja? When will I have the vision of the blissful Vrindavan? When will I touch the dust of that place? Overwhelmed with love, chanting the names of Radha and Krishna, I will wander, crying. Going to a secluded grove, offering obeisances with eight limbs, I will call out, “O Radha Nath!” When will I touch the water of the Yamuna, when will I drink it with folded hands? When will I go to the Rasa Mandala, when will I roll on the ground there? Finding the shade of Banshivat, overwhelmed with supreme bliss, I will remain in its shade. When will I see Govardhan Hill, filling my eyes, when will I reside at Radha Kund? Wandering and wandering, when will this body fall, says the humble Narottama Das. 22.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਹੋਰ ਕੀ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਭਵ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਮਜੀਨ, ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਬ੍ਰਜਭੂਮੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।। ਸੁਖਮਈ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਕਦੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਧੂੜ ਕਦੋਂ ਲੱਗੇਗੀ ਗਾਇਕ।। ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਗਦਗਦ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਭਰਾਂਗਾ।। ਨਿਭ੍ਰਿਤ ਨਿਕੁੰਜ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਅਸ਼ਟਾਂਗੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੋ ਕੇ, ਡਾਕਾਂਗਾ ਹੇ ਰਾਧਾਨਾਥ ਕਹਿ ਕੇ।। ਕਦੋਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਾਂਗਾ, ਕਦੋਂ ਕਰਪੁਟੇ ਵਿੱਚ ਪੀਵਾਂਗਾ।। ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਸਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਦੋਂ ਗੜਗੜੀ ਦਿਆਂਗਾ ਉਸ ਨੂੰ।। ਵੰਸ਼ੀਵਟ ਦੀ ਛਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਹੋ ਕੇ, ਪੈ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ।। ਕਦੋਂ ਗੋਵਰਧਨ ਗਿਰਿ, ਨੈਣ ਭਰ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਕਦੋਂ ਰਾਧਾਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।। ਭਰਮਦੇ ਭਰਮਦੇ ਕਦੋਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਪਤਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਦਿਨ ਨਰੋਤਮਦਾਸ।।੨੨।।

हरि हरि ! आर कबे पालटिबे दशा। ए सब करिया वामे, जाव वृन्दावन धामे, एइ मने करियाछि आशा।। धन-जन पुत्र-दारे, ए सब करिया दूरे, एकान्त हइया कबे जाव। सब दुःख परिहरि, वृन्दावने वास करि, माधुकरी मागिया खाइव।। यमुनार जल जेन, अमृत समान हेन, कबे पिब उदर पूरिया। कबे राधाकुण्ड जले, स्नान करि कुतूहले, श्यामकुण्डे रहिव पड़िया।। भ्रमिव द्वादश वने, रास केलि जे जे स्थाने, प्रेमावेशे गड़ागड़ि दिया। सुधाइव जने-जने, ब्रजवासिगण स्थाने, निवेदिव चरणे धरिया।। भजनेर स्थान कबे, नयन गोचर हबे, आर जत आछे उपवन। तार मध्ये वृन्दावन, नरोत्तमदासेर मन, आशा करे युगलचरण।।२३।।

hari hari ! āra kabe pālaṭibe daśā| e saba kariyā vāme, jāva vṛndāvana dhāme, ei mane kariyāchi āśā|| dhana-jana putra-dāre, e saba kariyā dūre, ekānta haiyā kabe jāva| saba duḥkha parihari, vṛndāvane vāsa kari, mādhukarī māgiyā khāiva|| yamunāra jala jena, amṛta samāna hena, kabe piba udara pūriyā| kabe rādhākuṇḍa jale, snāna kari kutūhale, śyāmakuṇḍe rahiva par̤iyā|| bhramiva dvādaśa vane, rāsa keli je je sthāne, premāveśe gar̤āgar̤i diyā| sudhāiva jane-jane, brajavāsigaṇa sthāne, nivediva caraṇe dhariyā|| bhajanera sthāna kabe, nayana gocara habe, āra jata āche upavana| tāra madhye vṛndāvana, narottamadāsera mana, āśā kare yugalacaraṇa||23||

हरि हरि! और कब दशा बदल जाएगी? यह सब छोड़कर वृंदावन धाम जाऊँगा, यह मन में आशा है। धन-जन पुत्र-दारा, यह सब दूर करके, एकांत होकर कब जाऊँगा? सब दुखों को छोड़कर, वृंदावन में वास करूँगा, माधुकरी माँगकर खाऊँगा। यमुना का जल, अमृत के समान, कब पीकर उदर भरूँगा? कब राधाकुंड के जल में स्नान करूँगा, श्यामकुंड में पड़ा रहूँगा। द्वादश वन में भ्रमण करूँगा, रास केलि के स्थानों पर, प्रेमावेश में गड़गड़ाकर गिरूँगा। जन-जन से पूछूँगा, ब्रजवासियों के स्थान पर, चरणों में निवेदन करूँगा। भजन के स्थान कब नयन गोचर होंगे, और जितने उपवन हैं। उनके बीच वृंदावन, नरोत्तमदास का मन, युगलचरण की आशा करता है।२३।

O Hari! O Hari! When will my condition change? Leaving everything behind, I will go to the abode of Vrindavan, this is my hope. Wealth, family, children, and wife, leaving all these behind, when will I go alone? Leaving all sorrows behind, residing in Vrindavan, begging for alms, I will eat. The water of the Yamuna is like nectar, when will I drink it, filling my stomach? When will I bathe in the waters of Radha Kund, with great delight, lying in Shyam Kund? Wandering in the twelve forests, wherever the Rasa dance took place, rolling on the ground in love. I will inquire from each person, at the feet of the residents of Vraja, offering my respects. When will the places of devotion become visible to my eyes, and all the groves that are there? Among them, Vrindavan, Narottama Das’s mind, hopes for the feet of the divine couple. 23.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਦਸ਼ਾ ਬਦਲੇਗੀ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ ਵਾਮੇ, ਜਾਵਾਂਗਾ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਧਾਮੇ, ਇਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਸ ਕੀਤੀ ਹੈ।। ਧਨ-ਜਨ ਪੁੱਤਰ-ਦਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਇਕਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਕਦੋਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।। ਸਭ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਧੁਕਰੀ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਵਾਂਗਾ।। ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਿਵੇਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਪੀ ਕੇ ਉਦਰ ਭਰਾਂਗਾ।। ਕਦੋਂ ਰਾਧਾਕੁੰਡ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕੁਤੂਹਲ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਯਾਮਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਰਹਾਂਗਾ।। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਨ ਵਿੱਚ ਭਰਮਾਂਗਾ, ਰਾਸ ਕੇਲਿ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮਾਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੜਗੜੀ ਦਿਆਂਗਾ।। ਸੁਧਾਵਾਂਗਾ ਜਨ-ਜਨ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਜਵਾਸੀ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਾਂਗਾ ਚਰਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰ ਕੇ।। ਭਜਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਕਦੋਂ, ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਗੋਚਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੋਰ ਜਿੱਥੇ ਉਪਵਨ ਹਨ।। ਉਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਦਾ ਮਨ, ਯੁਗਲਚਰਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।।੨੩।।

करंग कौपीन लञा, छेड़ा काँथा गाय दिया, तेयागिब सकल विषय। कृष्णे अनुराग हबे, ब्रजेर निकुञ्जे कबे, जाइया करिब निजालय।। हरि हरि ! कबे मोर हइबे सुदिन। फलमूल वृन्दावने, खाञा दिवा-अवसाने, भ्रमिव हइया उदासीन।। शीतल यमुना जले, स्थान कर कुतूहले, प्रेमावेशे आनन्दित हञा। बाहुर उपर बाहु तुलि, वृन्दावने कुलि कुलि, कृष्ण बलि बेड़ाब काँदिया।। देखिव संकेत स्थान, जुड़ाबे तापित प्राण, प्रेमावेशे गड़ागड़ि दिव। काँहा राधा ! प्राणेश्वरि ! काँहा गिरिवरधारि, काँहा नाथ ! बलिया डाकिब।। माधवी कुञ्जेरोपरि, सुखे बसि शुक शारी, गाइवेक राधाकृष्ण रस। तरुमूले बसि ताहा शुनि जुड़ाइवे हिया, कबे सुखे गोङाव दिवस।। श्रीगोविन्द गोपीनाथ, श्रीमती राधिका साथ, देखिव रतन सिंहासने। दीन नरोत्तमदास, करिये दुर्लभ आश, एमति हइबे कत दिने।।२४।।

karaṃga kaupīna lañā, cher̤ā kā~thā gāya diyā, teyāgiba sakala viṣaya| kṛṣṇe anurāga habe, brajera nikuñje kabe, jāiyā kariba nijālaya|| hari hari ! kabe mora haibe sudina| phalamūla vṛndāvane, khāñā divā-avasāne, bhramiva haiyā udāsīna|| śītala yamunā jale, sthāna kara kutūhale, premāveśe ānandita hañā| bāhura upara bāhu tuli, vṛndāvane kuli kuli, kṛṣṇa bali ber̤āba kā~diyā|| dekhiva saṃketa sthāna, jur̤ābe tāpita prāṇa, premāveśe gar̤āgar̤i diva| kā~hā rādhā ! prāṇeśvari ! kā~hā girivaradhāri, kā~hā nātha ! baliyā ḍākiba|| mādhavī kuñjeropari, sukhe basi śuka śārī, gāiveka rādhākṛṣṇa rasa| tarumūle basi tāhā śuni jur̤āive hiyā, kabe sukhe goṅāva divasa|| śrīgovinda gopīnātha, śrīmatī rādhikā sātha, dekhiva ratana siṃhāsane| dīna narottamadāsa, kariye durlabha āśa, emati haibe kata dine||24||

करंग कौपीन लेकर, छेड़ा काँथा गाय को देकर, सब विषय त्याग दूँगा। कृष्णे अनुराग होगा, ब्रज के निकुंज में कब जाऊँगा, अपना निवास करूँगा। हरि हरि! कब मेरा शुभ दिन होगा? फलमूल वृंदावन में खाकर, दिन के अंत में, उदासीन होकर भ्रमण करूँगा। शीतल यमुना के जल में, स्थान करूँगा, प्रेमावेश में आनंदित होकर। बाहु पर बाहु उठाकर, वृंदावन में घूम-घूमकर, कृष्ण का नाम लेकर रोऊँगा। संकेत स्थान देखूँगा, तपित प्राण को शीतल करूँगा, प्रेमावेश में गड़गड़ाकर गिरूँगा। कहाँ राधा! प्राणेश्वरी! कहाँ गिरिवरधारी, कहाँ नाथ! कहकर पुकारूँगा। माधवी कुंज के ऊपर, सुख से बैठकर, शुक-शारी गाएँगे राधाकृष्ण रस। तरु के नीचे बैठकर, उसे सुनकर हृदय शीतल होगा, कब सुख से दिन बिताऊँगा। श्रीगोविंद गोपीनाथ, श्रीमती राधिका के साथ, रतन सिंहासन पर देखूँगा। दीन नरोत्तमदास, दुर्लभ आशा करता है, ऐसा कब होगा?२४।

Wearing a loincloth, covering my body with a torn cloth, I will renounce all material desires. When will I develop love for Krishna, when will I go to the groves of Vraja, making my home there? O Hari! O Hari! When will my auspicious day come? Eating fruits and roots in Vrindavan, at the end of the day, wandering, becoming indifferent. In the cool waters of the Yamuna, I will make my place with delight, overwhelmed with love and joy. Raising my arms, wandering in Vrindavan, chanting Krishna’s name, I will cry. Seeing the places of pastimes, I will soothe my burning heart, rolling on the ground in love. Where is Radha, my life-giver? Where is the holder of Govardhan? Where is my Lord? I will call out. Sitting on the top of Madhavi’s grove, happily, the parrot and the female parrot will sing the rasa of Radha and Krishna. Sitting under a tree, hearing that, my heart will be soothed, when will I spend my days happily? O Sri Govinda, Gopinath, with Srimati Radhika, I will see them on the jeweled throne. The humble Narottama Das makes a rare hope, when will it be fulfilled? 24.

ਕਰੰਗ ਕੌਪੀਨ ਲੈ ਕੇ, ਛੇੜਾ ਕਾਂਥਾ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅਨੁਰਾਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਨਿਕੁੰਜ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ, ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।। ਹਰੀ ਹਰੀ! ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸੁਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਲਮੂਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ, ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭਰਮਾਂਗਾ ਹੋ ਕੇ ਉਦਾਸੀਨ।। ਠੰਡੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਸਥਾਨ ਕਰਕੇ ਕੁਤੂਹਲ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮਾਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ।। ਬਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਾਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਲੀ ਕੁਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਫਿਰਾਂਗਾ।। ਸੰਕੇਤ ਸਥਾਨ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਤਪਿਤ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰੇਗਾ, ਪ੍ਰੇਮਾਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੜਗੜੀ ਦਿਆਂਗਾ।। ਕਿੱਥੇ ਰਾਧਾ! ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਵਰੀ! ਕਿੱਥੇ ਗਿਰਿਵਰਧਾਰੀ, ਕਿੱਥੇ ਨਾਥ! ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਂਗਾ।। ਮਾਧਵੀ ਨਿਕੁੰਜ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ੁਕ ਸ਼ਾਰੀ, ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਸ ਗਾਇਕ।। ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਿਰਦਾ ਠੰਡਾ ਕਰੇਗਾ, ਕਦੋਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਾਂਗਾ।। ਸ਼੍ਰੀਗੋਵਿੰਦ ਗੋਪੀਨਾਥ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਤਨ ਸਿੰਹਾਸਨ ਤੇ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਦਿਨ ਨਰੋਤਮਦਾਸ, ਦੁਲਭ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।।੨੪।।

हरि हरि ! कबे हव वृन्दावनवासी। निरखिब नयने युगल रूपराशि।। त्यजिया शयन सुख विचित्र पालंक। कबे ब्रजेर धूलाय धूसर हबे अंग।। षडरस भोजन दूरे परिहार। कबे ब्रजे मागिया खाइब मधुकरी।। परिक्रमा करिया बेड़ाब बने बने। विश्राम करिब जाइ यमुना पुलिने।। ताप दूर करिब शीतल वंशीवटे। (कबे) कुञ्जे बैठब हाम वैष्णव निकटे।। नरोत्तमदास कहे करि परिहार। कबे वा एमन दशा हइबे आमार।।२५।।

hari hari ! kabe hava vṛndāvanavāsī| nirakhiba nayane yugala rūparāśi|| tyajiyā śayana sukha vicitra pālaṃka| kabe brajera dhūlāya dhūsara habe aṃga|| ṣaḍarasa bhojana dūre parihāra| kabe braje māgiyā khāiba madhukarī|| parikramā kariyā ber̤āba bane bane| viśrāma kariba jāi yamunā puline|| tāpa dūra kariba śītala vaṃśīvaṭe| (kabe) kuñje baiṭhaba hāma vaiṣṇava nikaṭe|| narottamadāsa kahe kari parihāra| kabe vā emana daśā haibe āmāra||25||

हरि हरि! कब वृंदावनवासी बनूँगा? नयनों से युगल रूप देखूँगा। शयन सुख विचित्र पलंग छोड़कर, कब ब्रज की धूल में अंग धूसर होगा? षडरस भोजन दूर छोड़कर, कब ब्रज में माँगकर मधुकरी खाऊँगा? परिक्रमा करके वन-वन घूमूँगा। विश्राम करूँगा यमुना के तट पर। ताप दूर करूँगा शीतल वंशीवट पर। (कब) कुंज में बैठूँगा वैष्णव के निकट। नरोत्तमदास कहता है, छोड़कर कब ऐसी दशा होगी मेरी?२५।

O Hari! O Hari! When will I become a resident of Vrindavan? When will I behold with my eyes the dual forms of Radha and Krishna? Leaving the comfort of a bed, when will my body be covered with the dust of Vraja? When will I give up the six tastes of food, when will I beg for alms in Vraja? Wandering from forest to forest, I will circumambulate, resting on the banks of the Yamuna. Cooling my heat at the cool Banshivat, when will I sit in a grove near the Vaishnavas? Narottama Das says, giving up everything, when will such a condition be mine? 25.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਾਸੀ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਗਲ ਰੂਪ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਸ਼ਯਨ ਸੁਖ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਪਾਲੰਕ ਛੱਡ ਕੇ। ਕਦੋਂ ਬ੍ਰਜ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਧੂਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅੰਗ।। ਛੇ ਰਸ ਭੋਜਨ ਦੂਰ ਛੱਡ ਕੇ। ਕਦੋਂ ਬ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਕੇ ਮਾਧੁਕਰੀ ਖਾਵਾਂਗਾ।। ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਬਨ ਬਨ ਫਿਰਾਂਗਾ। ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨ ਜਾਵਾਂਗਾ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪੱਲੇ।। ਤਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ ਠੰਡਾ ਵੰਸ਼ੀਵਟ। (ਕਦੋਂ) ਨਿਕੁੰਜ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾਂਗਾ ਹਮ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇ ਨੇੜੇ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਛੱਡ ਕੇ। ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ ਮੇਰੀ।।੨੫।।

आर कि एमन दशा हबे। सब छाड़ि वृन्दावन जाब।। आर कबे श्रीरास मण्डले। गड़ागड़ि दिव कुतूहले।। आर कबे गोवर्द्धन गिरि। देखिव नयन युग भरि।। श्यामकुण्डे राधाकुण्डे स्नान। करि कबे जुड़ाब पराण।। आर कबे यमुनार जले। मज्जने हइब निरमले।। साधुसंगे वृन्दावने वास। नरोत्तमदास करे आश।।२६।।

āra ki emana daśā habe| saba chār̤i vṛndāvana jāba|| āra kabe śrīrāsa maṇḍale| gar̤āgar̤i diva kutūhale|| āra kabe govarddhana giri| dekhiva nayana yuga bhari|| śyāmakuṇḍe rādhākuṇḍe snāna| kari kabe jur̤āba parāṇa|| āra kabe yamunāra jale| majjane haiba niramale|| sādhusaṃge vṛndāvane vāsa| narottamadāsa kare āśa||26||

और क्या ऐसी दशा होगी? सब छोड़कर वृंदावन जाऊँगा। और कब श्रीरास मंडल में गड़गड़ाकर गिरूँगा? और कब गोवर्धन गिरि देखूँगा नयन युग भरकर? श्यामकुंड और राधाकुंड में स्नान करूँगा, कब प्राण शीतल करूँगा? और कब यमुना के जल में डुबकी लगाऊँगा, निर्मल बनूँगा? साधु संग में वृंदावन में वास करूँगा। नरोत्तमदास आशा करता है।२६।

When will such a condition be mine? Leaving everything, I will go to Vrindavan. When will I roll on the ground in the Rasa Mandala with great delight? When will I see Govardhan Hill, filling my eyes for a long time? Bathing in Shyam Kund and Radha Kund, when will I soothe my heart? When will I immerse myself in the waters of the Yamuna, becoming pure? Residing in Vrindavan with the association of saints, Narottama Das hopes. 26.

ਹੋਰ ਕੀ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਜਾਵਾਂਗਾ।। ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ। ਗੜਗੜੀ ਦਿਆਂਗਾ ਕੁਤੂਹਲ ਨਾਲ।। ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਗੋਵਰਧਨ ਗਿਰਿ। ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਯੁਗ ਭਰ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਸ਼੍ਯਾਮਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ। ਕਰਕੇ ਕਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਠੰਡੇ ਕਰਾਂਗਾ।। ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ। ਮਜਨ ਕਰਕੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋਵਾਂਗਾ।। ਸਾਧੂ ਸੰਗੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।।੨੬।।

राधा-कृष्ण सेवों मुञि जीवने मरणे। ताँर स्थान ताँर लीला देखो रात्रि दिने।। जे स्थाने जे लीला करे युगल किशोर। सखीर संगिनी हञा ताहे हङ भोर।। श्रीरूपमञ्जरी पद सेवा निरवधि। ताँर पादपद्म मोर मन्त्र महौषधि।। श्रीरतिमञ्जरी देवि ! मोरे कर दया। अनुक्षण देह तुया पादपद्म छाया।। श्रीरसमञ्जरी देवि ! कर अवधान। अनुक्षण देह तुया पाद पद्म ध्यान।। वृन्दावने नित्य नित्य युगल-विलास। प्रार्थना करये सदा नरोत्तमदास।।२७।।

rādhā-kṛṣṇa sevoṃ muñi jīvane maraṇe| tā~ra sthāna tā~ra līlā dekho rātri dine|| je sthāne je līlā kare yugala kiśora| sakhīra saṃginī hañā tāhe haṅa bhora|| śrīrūpamañjarī pada sevā niravadhi| tā~ra pādapadma mora mantra mahauṣadhi|| śrīratimañjarī devi ! more kara dayā| anukṣaṇa deha tuyā pādapadma chāyā|| śrīrasamañjarī devi ! kara avadhāna| anukṣaṇa deha tuyā pāda padma dhyāna|| vṛndāvane nitya nitya yugala-vilāsa| prārthanā karaye sadā narottamadāsa||27||

राधा-कृष्ण की सेवा करूँगा, जीवन में और मरण में। उनके स्थान, उनकी लीला देखूँगा रात-दिन। जिस स्थान पर, जिस लीला में युगल किशोर होते हैं। सखी की संगिनी बनकर उसमें भोर करूँगा। श्रीरूपमंजरी के चरणों की सेवा निरंतर करूँगा। उनके चरण कमल मेरे मंत्र महौषधि हैं। श्रीरतिमंजरी देवी! मुझ पर दया करो। हर क्षण मुझे तुम्हारे चरण कमल की छाया दो। श्रीरसमंजरी देवी! ध्यान दो। हर क्षण मुझे तुम्हारे चरण कमल का ध्यान दो। वृंदावन में नित्य-नित्य युगल-विलास। नरोत्तमदास सदा प्रार्थना करता है।२७।

I will serve Radha and Krishna in life and death. I will see their places and pastimes day and night. In the places where the youthful couple performs pastimes, I will be there as a companion of the sakhis. The feet of Sri Rupa Manjari are my eternal service. Her lotus feet are my mantra and great medicine. O Sri Rati Manjari Devi! Show your mercy to me. Give me the shade of your lotus feet at every moment. O Sri Rasa Manjari Devi! Pay attention. Give me the meditation of your lotus feet at every moment. In Vrindavan, the eternal pastimes of the divine couple, Narottama Das always prays for this. 27.

ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਮਰਨ ਵਿੱਚ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਰਾਤ ਦਿਨ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਜਿਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜੋ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਯੁਗਲ ਕਿਸ਼ੋਰ। ਸਖੀ ਦੀ ਸੰਗੀਨੀ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੰਗ ਹੋਵਾਂਗਾ।। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਮੰਜਰੀ ਦੇ ਪਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਰਵਿਧੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਦਪਦਮ ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਮਹੌਸ਼ਧੀ।। ਸ਼੍ਰੀਰਤਿਮੰਜਰੀ ਦੇਵੀ! ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਅਨੁਕਸ਼ਣ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਦਪਦਮ ਦੀ ਛਾਂ ਦਿਓ।। ਸ਼੍ਰੀਰਸਮੰਜਰੀ ਦੇਵੀ! ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਅਨੁਕਸ਼ਣ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਦ ਪਦਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿਤ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯ ਯੁਗਲ-ਵਿਲਾਸ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।।੨੭।।

राधाकृष्ण प्राण मोर युगलकिशोर। जीवने मरणे गति आर नाहि मोर।। कालिन्दीर कूले केलि कदम्बेर वन। रतन वेदीर उपर बसाव दुजन।। श्यामगौरी अंगे दिव (चुया) चन्दनेर गन्ध। चामर दुलाब कबे हेरिव मुखचन्द्र।। गाँथिया मालतीर माला दिव दोंहार गले। अधरे तुलिया दिव कर्पूर ताम्बूले।। ललिता विशाखा आदि जत सखीवृन्द। आज्ञाय करिव सेवा चरणारविन्द।। श्रीकृष्णचैतन्य प्रभुर दासेर अनुदास। सेवा अभिलाष करे नरोत्तमदास।।२८।।

rādhākṛṣṇa prāṇa mora yugalakiśora| jīvane maraṇe gati āra nāhi mora|| kālindīra kūle keli kadambera vana| ratana vedīra upara basāva dujana|| śyāmagaurī aṃge diva (cuyā) candanera gandha| cāmara dulāba kabe heriva mukhacandra|| gā~thiyā mālatīra mālā diva doṃhāra gale| adhare tuliyā diva karpūra tāmbūle|| lalitā viśākhā ādi jata sakhīvṛnda| ājñāya kariva sevā caraṇāravinda|| śrīkṛṣṇacaitanya prabhura dāsera anudāsa| sevā abhilāṣa kare narottamadāsa||28||

राधाकृष्ण मेरे प्राण हैं, युगलकिशोर। जीवन में और मरण में गति और नहीं है मेरी। कालिंदी के तट पर केलि कदंब के वन में। रतन वेदी पर दोनों को बैठाऊँगा। श्यामगौरी के अंगों में चंदन की गंध लगाऊँगा। चामर डुलाऊँगा, कब मुखचंद्र देखूँगा। मालती के फूलों की माला गूँथकर दोनों के गले में दूँगा। अधरों पर ताम्बूल दूँगा। ललिता, विशाखा आदि जितनी सखीवृंद हैं। आज्ञा से सेवा करूँगा चरणारविंद की। श्रीकृष्णचैतन्य प्रभु के दास का अनुदास। सेवा की अभिलाषा करता है नरोत्तमदास।२८।

Radha and Krishna are my life, the youthful couple. In life and death, I have no other shelter. On the banks of the Yamuna, in the groves of Kadamba trees, I will seat the two on a jeweled throne. I will apply the fragrance of sandalwood to their bodies. When will I see their moon-like faces? I will weave garlands of Malati flowers and place them around their necks. I will offer betel leaves filled with camphor to their lips. With Lalita, Vishakha, and other sakhis, I will serve their lotus feet. As a servant of Sri Krishna Chaitanya Prabhu, Narottama Das desires service. 28.

ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਣ ਮੇਰੇ ਯੁਗਲਕਿਸ਼ੋਰ। ਜੀਵਨ ਮਰਨ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ।। ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਕੂਲੇ ਕੈਲੀ ਕਦੰਬ ਦੇ ਬਨ। ਰਤਨ ਵੇਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬੈਠਾਓ ਦੋ ਜਨ।। ਸ਼੍ਯਾਮਗੌਰੀ ਅੰਗੇ ਦਿਉ (ਚੁਆ) ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ। ਚਾਮਰ ਝੁਲਾਓ ਕਦੋਂ ਦੇਖਾਂਗਾ ਮੁਖਚੰਦ੍ਰ।। ਗਾਂਥ ਕੇ ਮਾਲਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦਿਉਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ। ਅਧਰਾਂ ਤੇ ਉਠਾ ਕੇ ਦਿਉਂਗਾ ਕਪੂਰ ਤਾਮਬੂਲੇ।। ਲਲਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਆਦਿ ਜਿਤਨੇ ਸਖੀਵ੍ਰਿੰਦ। ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਚਰਣਾਰਵਿੰਦ।। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਚੈਤਨ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਾਸ ਦਾ ਅਨੁਦਾਸ। ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨਰੋਤਮਦਾਸ।।੨੮।।

हरि हरि ! कबे मोर हइबे सुदिन। केलि कौतुक रंगे करिब सेवन।। ललिता विशाखा सने, जतेक सखीर गणे। मण्डली करिब दोंहा मेलि। राइकानु करे धरि, नृत्य करे फिरि। निरखि गोङाव कुतूहली।। अलस विश्राम धरे, गोवर्द्धन गिरिवरे। राइ कानु करिबे शयने। नरोत्तमदासे कय, एइ जेन मोर हय। अनुक्षण चरण सेवने।।२९।।

hari hari ! kabe mora haibe sudina| keli kautuka raṃge kariba sevana|| lalitā viśākhā sane, jateka sakhīra gaṇe| maṇḍalī kariba doṃhā meli| rāikānu kare dhari, nṛtya kare phiri| nirakhi goṅāva kutūhalī|| alasa viśrāma dhare, govarddhana girivare| rāi kānu karibe śayane| narottamadāse kaya, ei jena mora haya| anukṣaṇa caraṇa sevane||29||

हरि हरि! कब मेरा शुभ दिन होगा? केलि कौतुक रंग में सेवा करूँगा। ललिता, विशाखा के संग में, जितनी सखीवृंद हैं। मंडली बनाकर दोनों को मिलाऊँगा। राइकानु को पकड़कर, नृत्य करूँगा घूम-घूमकर। कौतुक से देखूँगा। अलस विश्राम धरे, गोवर्धन गिरिवर पर। राइकानु शयन करेंगे। नरोत्तमदास कहता है, यह मेरा हो, हर क्षण चरण सेवा में।२९।

O Hari! O Hari! When will my auspicious day come? When will I serve joyfully in the playful pastimes? With Lalita, Vishakha, and all the sakhis, I will form a circle, joining them. Holding the hands of Radha and Krishna, I will dance, watching with great delight. Resting lazily on Govardhan Hill, Radha and Krishna will lie down. Narottama Das says, may this be mine, serving their feet at every moment. 29.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸੁਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੈਲੀ ਕੌਤੁਕ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ।। ਲਲਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਤਨੇ ਸਖੀ ਦੇ ਗਣ। ਮੰਡਲੀ ਕਰਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ।। ਰਾਇਕਾਨੁ ਕਰੇ ਧਰ ਕੇ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰੇ ਫਿਰ ਕੇ। ਨਰੋਤਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕੌਤੁਹਲੀ।। ਅਲਸ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਧਰੇ, ਗੋਵਰਧਨ ਗਿਰਿਵਰ ਤੇ। ਰਾਇ ਕਾਨੁ ਕਰੇਗਾ ਸ਼ਯਨ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਅਨੁਕਸ਼ਣ ਚਰਣ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ।।੨੯।।

गोवर्द्धन गिरिवर, परम निर्ज्जन स्थल, राइ कानु करिबे शयने। ललिता विशाखा संगे, सेवन करिब रंगे, सुखमय रातुल चरणे।। कनक सम्पुट करि, कर्पूर ताम्बुल पुरि, जोगाइव वदन कमले।। मणिमय किंकिणी, रतननूपुर आनि, पराइव चरण युगले।। कनक कटोरा पुरि, कर्पूर, चन्दन भरि, कबे दिव दु जनार गाय।। मल्लिका मालती यूथी, नाना फुले माला गुथि, कबे दिव दोंहार गलाय।। सुवर्णेर झारि करि, राधाकुण्डे जल पुरि, दोंहाकार अंगेते मखिब। गुरु-रूपा सखी वामे, त्रिभंग भंगिमा ठामे, चामरेर बातास करिब।। दोंहार कमल-आँखि, पुलक हइया देखि, दुँहु पद परशिव कबे। चैतन्यदासेर दास, मने मात्र अभिलाष, नरोत्तमदासे सदा स्फुरे।।३०।।

govarddhana girivara, parama nirjjana sthala, rāi kānu karibe śayane| lalitā viśākhā saṃge, sevana kariba raṃge, sukhamaya rātula caraṇe|| kanaka sampuṭa kari, karpūra tāmbula puri, jogāiva vadana kamale|| maṇimaya kiṃkiṇī, ratananūpura āni, parāiva caraṇa yugale|| kanaka kaṭorā puri, karpūra, candana bhari, kabe diva du janāra gāya|| mallikā mālatī yūthī, nānā phule mālā guthi, kabe diva doṃhāra galāya|| suvarṇera jhāri kari, rādhākuṇḍe jala puri, doṃhākāra aṃgete makhiba| guru-rūpā sakhī vāme, tribhaṃga bhaṃgimā ṭhāme, cāmarera bātāsa kariba|| doṃhāra kamala-ā~khi, pulaka haiyā dekhi, du~hu pada paraśiva kabe| caitanyadāsera dāsa, mane mātra abhilāṣa, narottamadāse sadā sphure||30||

गोवर्धन गिरिवर, परम निर्जन स्थल, राइकानु शयन करेंगे। ललिता, विशाखा के संग में, रंग में सेवा करूँगा, सुखमय रातुल चरणों में। सोने के पात्र में कपूर ताम्बूल भरकर, मुख कमल में अर्पित करूँगा। मणिमय किंकिणी, रतननूपुर लाकर, चरण युगल में पहनाऊँगा। सोने के कटोरे में कपूर, चंदन भरकर, कब दोनों के गले में दूँगा। मल्लिका, मालती, यूथी, विभिन्न फूलों की माला गूँथकर, कब दोनों के गले में दूँगा। सोने की झारी में राधाकुंड का जल भरकर, दोनों के अंगों में मलूँगा। गुरु-रूपा सखी बाएँ, त्रिभंग भंगिमा में खड़ी, चामर की हवा करूँगी। दोनों के कमल-आँखों को देखकर, पुलकित होकर, दोनों के चरण स्पर्श करूँगी। चैतन्यदास के दास, मन में मात्र अभिलाषा, नरोत्तमदास सदा स्फुरित होते हैं।३०।

Govardhan Hill, the supreme secluded place, Radha and Krishna will lie down. With Lalita and Vishakha, I will serve joyfully, at their blissful reddish feet. Making a golden box, filling it with camphor and betel leaves, I will offer it to their lotus faces. Bringing jeweled anklets and toe rings, I will adorn their feet. Filling a golden bowl with camphor and sandalwood, when will I offer it to their bodies? Weaving garlands of Mallika, Malati, and Yuthi flowers, when will I place them around their necks? Making a golden jar, filling it with water from Radha Kund, I will anoint their bodies. With the left hand of the guru Rupa Sakhi, standing in a tribhanga pose, I will fan them with a chamara. Seeing their lotus eyes, filled with ecstasy, when will I touch their feet? As a servant of Chaitanya Das, my only desire, Narottama Das always envisions. 30.

ਗੋਵਰਧਨ ਗਿਰਿਵਰ, ਪਰਮ ਨਿਰਜਨ ਸਥਲ, ਰਾਇ ਕਾਨੁ ਕਰੇਗਾ ਸ਼ਯਨ।। ਲਲਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਖਮਈ ਰਾਤੂਲ ਚਰਣੇ।। ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ ਤਾਮਬੂਲ ਭਰ ਕੇ, ਯੋਗਾਂਗਾ ਵਦਨ ਕਮਲੇ।। ਮਣਿਮਈ ਕਿੰਕਣੀ, ਰਤਨਨੂਪੁਰ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਿਰਾਂਗਾ ਚਰਣ ਯੁਗਲੇ।। ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ, ਚੰਦਨ ਭਰ ਕੇ, ਕਦੋਂ ਦਿਉਂਗਾ ਦੋ ਜਨਾਰ ਗਾਇਕ।। ਮੱਲਿਕਾ ਮਾਲਤੀ ਯੂਥੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੂੰਥ ਕੇ, ਕਦੋਂ ਦਿਉਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ।। ਸੁਵਰਨੇਰ ਝਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਧਾਕੁੰਡ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਮਖੀਬ।। ਗੁਰੂ-ਰੂਪਾ ਸਖੀ ਵਾਮੇ, ਤ੍ਰਿਭੰਗ ਭੰਗਿਮਾ ਠਾਮੇ, ਚਾਮਰ ਦੀ ਹਵਾ ਕਰਾਂਗਾ।। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਪੂਲਕ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਾਂਗਾ ਕਦੋਂ।। ਚੈਤਨ੍ਯਦਾਸ ਦੇ ਦਾਸ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਫੁਰੇ।।੩੦।।

हरि हरि ! आर कि एमन दशा हव। कबे वृषभानुपुरे, आहीरी गोपेर घरे, तनया हइया जनमिब।। याबटे आमार कबे, ए पाणिग्रहण हबे, बसति करिव कबे ताय। सखीर परम श्रेष्ठ, जे ताहार हय प्रेष्ठ, सेवन करिव तार पाय।। तेंह कृपावान हैया, रातुल चरणे लञा, आमारे करिबे समर्पण। सफल हइबे दशा, पुरिबे मनेर आशा, सेबि दुहार युगलचरण।। वृन्दावने दुइ जन, चतुर्दिके सखीगण, सेवन करिव अवशेषे। सखीगण चारि भिते, नाना यन्त्र लैया हाथे, देखिव मनेर अभिलाषे।। दुँइ चाँदमुख देखि, जुड़ाबे तापित आँखि, नयने बहिबे अश्रुधार। वृन्दार निदेश पाव, दोहार निकटे जाब, हेन दिन हइबे आमार।। श्रीरूपमञ्जरी सखी, मोरे अनाथिनी देखि, राखिबे रातुल दु’टि पाय। नरोत्तमदास भणे, प्रिय नर्म्म सखीगणे, कबे दासी करिबे आमाय।।३१।।

hari hari ! āra ki emana daśā hava| kabe vṛṣabhānupure, āhīrī gopera ghare, tanayā haiyā janamiba|| yābaṭe āmāra kabe, e pāṇigrahaṇa habe, basati kariva kabe tāya| sakhīra parama śreṣṭha, je tāhāra haya preṣṭha, sevana kariva tāra pāya|| teṃha kṛpāvāna haiyā, rātula caraṇe lañā, āmāre karibe samarpaṇa| saphala haibe daśā, puribe manera āśā, sebi duhāra yugalacaraṇa|| vṛndāvane dui jana, caturdike sakhīgaṇa, sevana kariva avaśeṣe| sakhīgaṇa cāri bhite, nānā yantra laiyā hāthe, dekhiva manera abhilāṣe|| du~i cā~damukha dekhi, jur̤ābe tāpita ā~khi, nayane bahibe aśrudhāra| vṛndāra nideśa pāva, dohāra nikaṭe jāba, hena dina haibe āmāra|| śrīrūpamañjarī sakhī, more anāthinī dekhi, rākhibe rātula du’ṭi pāya| narottamadāsa bhaṇe, priya narmma sakhīgaṇe, kabe dāsī karibe āmāya||31||

हरि हरि! और क्या ऐसी दशा होगी? कब वृषभानुपुर में, आहीरी गोप के घर, तनया बनकर जन्म लूँगी। याबटे मेरा कब यह पाणिग्रहण होगा, बसती करूँगी कब वहाँ। सखी की परम श्रेष्ठ, जो उसकी प्रिय है, सेवा करूँगी उसके चरणों की। वह कृपावान होकर, रातुल चरणों में लेकर, मुझे समर्पण करेगा। दशा सफल होगी, मन की आशा पूरी होगी, दोनों के युगलचरण की सेवा करूँगी। वृंदावन में दोनों जन, चारों ओर सखीगण, सेवा करूँगी अवशेष में। सखीगण चारों ओर, विभिन्न यंत्र लेकर हाथ में, देखूँगी मन की अभिलाषा से। दोनों चाँदमुख देखकर, तपित आँखों को शीतल करूँगी, आँखों से अश्रुधारा बहेगी। वृंदा का आदेश पाकर, दोनों के निकट जाऊँगी, ऐसा दिन होगा मेरा। श्रीरूपमंजरी सखी, मुझे अनाथिनी देखकर, रातुल दोनों पाँवों में रखेगी। नरोत्तमदास कहता है, प्रिय नर्म सखीगण, कब दासी बनाएँगी मुझे।३१।

O Hari! O Hari! When will such a condition be mine? When will I be born as a daughter in the house of a cowherd in Vraja? When will my marriage take place, when will I reside there? The foremost of the sakhis, who is dear to them, I will serve her feet. Being merciful, she will offer me to the reddish feet of Radha and Krishna. My condition will be successful, my heart’s desires will be fulfilled, serving their dual feet. In Vrindavan, the two of them, surrounded by sakhis on all sides, I will serve the remnants. The sakhis, on all four sides, holding various instruments in their hands, I will see with my heart’s desire. Seeing their two moon-like faces, my burning eyes will be soothed, tears will flow from my eyes. Receiving the order of Vrinda, I will go near them, such a day will be mine. Seeing me as an orphan, Sri Rupa Manjari Sakhi will keep me at her reddish feet. Narottama Das says, when will the dear playful sakhis make me a maidservant? 31.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਹੋਰ ਕੀ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਦੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੁਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਆਹੀਰੀ ਗੋਪ ਦੇ ਘਰ, ਧੀ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ।। ਯਾਬਟੇ ਮੇਰਾ ਕਦੋਂ, ਇਹ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਵਸਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਕਦੋਂ ਉਸ ਨਾਲ।। ਸਖੀ ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ।। ਉਹ ਕ੍ਰਿਪਾਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਤੂਲ ਚਰਣੇ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰੇਗਾ।। ਸਫਲ ਹੋਵੇਗੀ ਦਸ਼ਾ, ਮਨ ਦੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਯੁਗਲਚਰਣ।। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਨ, ਚਤੁਰਦਿਕੇ ਸਖੀਗਣ, ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ।। ਸਖੀਗਣ ਚਾਰ ਭੀਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੰਤਰ ਲੈ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਦੇਖਾਂਗਾ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।। ਦੋ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖ ਦੇਖ ਕੇ, ਤਪਿਤ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰੇਗਾ, ਨੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਸੂ ਵਹਿਣਗੇ।। ਵ੍ਰਿੰਦਾਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਐਸਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ ਮੇਰਾ।। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਮੰਜਰੀ ਸਖੀ, ਮੈਨੂੰ ਅਨਾਥੀਨੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਤੂਲ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇਗੀ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਿਯ ਨਰਮ ਸਖੀਗਣ, ਕਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਦਾਸੀ ਬਣਾਏਗਾ।।੩੧।।

हरि हरि ! आर कि एमन दशा हव। छाड़िया पुरुष देह, कबे प्रकृति हब, दुँहु अंगे चन्दन पराव।। टानिया बाँधिव चूड़ा, नव गुञ्जाहारे बेड़ा, नाना फुले गाँथि दिव हार। पीतवसन अंगे, पराइव सखी संगे, वदने ताम्बुल दिव आर।। दुँहु रूप मनोहारी, हेरव नयन भरि, नीलाम्बरे राइ साजाइया। नवरत्न जड़ि आनि, बाँधिव विचित्र वेणी, ताहे फुलमालती गाँथिया।। से ना रूप माधुरी, देखिव नयन भरि, एइ करि मने अभिलाष। जय रूप सनातन, देह मोरे एइ धन, निवेदय नरोत्तमदास।।३२।।

hari hari ! āra ki emana daśā hava| chār̤iyā puruṣa deha, kabe prakṛti haba, du~hu aṃge candana parāva|| ṭāniyā bā~dhiva cūr̤ā, nava guñjāhāre ber̤ā, nānā phule gā~thi diva hāra| pītavasana aṃge, parāiva sakhī saṃge, vadane tāmbula diva āra|| du~hu rūpa manohārī, herava nayana bhari, nīlāmbare rāi sājāiyā| navaratna jar̤i āni, bā~dhiva vicitra veṇī, tāhe phulamālatī gā~thiyā|| se nā rūpa mādhurī, dekhiva nayana bhari, ei kari mane abhilāṣa| jaya rūpa sanātana, deha more ei dhana, nivedaya narottamadāsa||32||

हरि हरि! और क्या ऐसी दशा होगी? पुरुष देह छोड़कर, कब प्रकृति बनूँगी, दोनों अंगों में चंदन लगाऊँगी। खींचकर बाँधूँगी चूड़ा, नव गुंजाहार से घेरूँगी, विभिन्न फूलों से माला गूँथूँगी। पीतवसन अंग में, सखी के संग पहनाऊँगी, मुख में ताम्बूल दूँगी। दोनों रूप मनोहारी, नयन भरकर देखूँगी, नीलाम्बर में राइ सजाऊँगी। नव रत्न जड़कर लाऊँगी, विचित्र वेणी बाँधूँगी, उसमें फूलमालती गूँथूँगी। वह रूप माधुरी, नयन भरकर देखूँगी, यह मन में अभिलाषा है। जय रूप सनातन, मुझे यह धन दो, निवेदन नरोत्तमदास।३२।

O Hari! O Hari! When will such a condition be mine? Leaving the male body, when will I become a female, applying sandalwood to both bodies? Binding a braid with a new garland of Gunja, I will weave a garland of various flowers. Wearing yellow garments, with the sakhis, I will adorn them, offering betel leaves to their faces. Seeing their enchanting forms, I will fill my eyes, dressing Radha in blue garments. Bringing a new jeweled ornament, I will bind a beautiful braid, weaving a garland of Malati flowers. Seeing that form of sweetness, I will fill my eyes, this is my heart’s desire. Glory to Rupa and Sanatana, grant me this wealth, Narottama Das prays. 32.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਹੋਰ ਕੀ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਪੁਰਸ਼ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਦੋਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਗਾਵਾਂਗਾ।। ਖਿੱਚ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂਗਾ ਚੂੜਾ, ਨਵ ਗੁੰਜਾਹਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੂੰਥ ਕੇ ਦਿਉਂਗਾ।। ਪੀਤ ਵਸਨ ਅੰਗੇ, ਪਹਿਰਾਂਗਾ ਸਖੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਦਨ ਤੇ ਤਾਮਬੂਲ ਦਿਉਂਗਾ ਹੋਰ।। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਮਨੋਹਾਰੀ, ਨੈਣ ਭਰ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਨੀਲ ਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਰਾਇ ਸਜਾ ਕੇ।। ਨਵਰਤਨ ਜੜ ਕੇ ਲੈ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹਾਂਗਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਵੇਣੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਫੁਲਮਾਲਤੀ ਗੂੰਥ ਕੇ।। ਉਹ ਨਾ ਰੂਪ ਮਾਧੁਰੀ, ਨੈਣ ਭਰ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਇਹ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਹੈ।। ਜੈ ਰੂਪ ਸਨਾਤਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਧਨ ਦਿਓ, ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨਰੋਤਮਦਾਸ।।੩੨।।

प्राणेश्वरि ! एइबार करुणा कर मोरे। दशनेते तृण धरि, अञ्जलि मस्तके धरि, एइजन निवेदन करे।। प्रिय सहचरी संगे, सेवन करिब रंगे, अंगे वेश करिबेक साधे। राइ एइ सेवा काजे, निज पद पंकजे, प्रिय सहचरी गण माझे।। सुगन्धि चन्दन, मणिमय आभरण, कौशिक वसन नाना रंगे। एइ सब सेवा जाँर, जेन हङ ताँर, अनुक्षण थाकि ताँर संगे।। जल सुवासित करि, रतन भृंगारे भरि, कर्पूर वासित गुया पान। ए सब साजाइया डाला, लवंग मालती माला, भक्ष्य द्रव्यनाना अनुपाम।। सखीर इंगित हबे, ए सब आनिया कबे, योगाइव ललिता के काछे। नरोत्तमदास कय, एइ जेन मोर हय, दाँड़ाइया रहु सखीर पाछे।।३३।।

prāṇeśvari ! eibāra karuṇā kara more| daśanete tṛṇa dhari, añjali mastake dhari, eijana nivedana kare|| priya sahacarī saṃge, sevana kariba raṃge, aṃge veśa karibeka sādhe| rāi ei sevā kāje, nija pada paṃkaje, priya sahacarī gaṇa mājhe|| sugandhi candana, maṇimaya ābharaṇa, kauśika vasana nānā raṃge| ei saba sevā jā~ra, jena haṅa tā~ra, anukṣaṇa thāki tā~ra saṃge|| jala suvāsita kari, ratana bhṛṃgāre bhari, karpūra vāsita guyā pāna| e saba sājāiyā ḍālā, lavaṃga mālatī mālā, bhakṣya dravyanānā anupāma|| sakhīra iṃgita habe, e saba āniyā kabe, yogāiva lalitā ke kāche| narottamadāsa kaya, ei jena mora haya, dā~r̤āiyā rahu sakhīra pāche||33||

प्राणेश्वरी! इस बार मुझ पर करुणा करो। दशने में तृण धारण कर, अंजलि मस्तक पर धारण कर, यह जन निवेदन करता है। प्रिय सहचरी के संग में, रंग में सेवा करूँगा, अंग में वेश करूँगा साधे। राइ इस सेवा कार्य के लिए, निज पद पंकज में, प्रिय सहचरी गण के बीच। सुगंधि चंदन, मणिमय आभरण, कौशिक वसन विभिन्न रंगों में। यह सब सेवा जिसका है, जैसे हँ मैं उसका हूँ, हर क्षण उसके संग रहूँ। जल सुवासित कर, रतन भृंगारे भरकर, कपूर वासित गुया पान। यह सब सजाकर डाला, लवंग मालती माला, भक्ष्य द्रव्य विभिन्न अनुपम। सखी की इंगित होगी, यह सब लाकर कब, योगीव ललिता के पास। नरोत्तमदास कहता है, यह मेरा हो, खड़ा रहूँ सखी के पीछे।३३।

O Lord of my life! Show mercy to me this time. Holding grass between my teeth, with folded hands on my head, this person makes a humble request. With the dear companions, I will serve joyfully, dressing the bodies with care. Radha, for this service, at her lotus feet, among the dear companions. Fragrant sandalwood, jeweled ornaments, silk garments of various colors. All these services, whoever has them, I will be with them at every moment. Making the water fragrant, filling jeweled containers, with camphor-scented betel leaves. Arranging all these on a tray, with clove and Malati garlands, various delicious foods. At the indication of the sakhis, when will I bring all these, offering them to Lalita? Narottama Das says, may this be mine, standing behind the sakhis. 33.

ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਵਰੀ! ਇਸ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਦਸ਼ਨੇਤੇ ਤ੍ਰਿਣ ਧਰ ਕੇ, ਅੰਜਲੀ ਮੱਥੇ ਤੇ ਧਰ ਕੇ, ਇਹ ਜਨ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।। ਪ੍ਰਿਯ ਸਹਚਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਅੰਗੇ ਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ ਸਾਧੇ।। ਰਾਇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਕੰਮ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਦ ਪੰਕਜੇ, ਪ੍ਰਿਯ ਸਹਚਰੀ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ।। ਸੁਗੰਧੀ ਚੰਦਨ, ਮਣਿਮਈ ਆਭਰਣ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਵਸਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਵਿੱਚ।। ਇਹ ਸਭ ਸੇਵਾ ਜਿਸ ਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਗ ਉਸ ਦਾ, ਅਨੁਕਸ਼ਣ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ ਰਹਾਂ।। ਜਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਕਰਕੇ, ਰਤਨ ਭ੍ਰਿੰਗਾਰ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਕਪੂਰ ਵਾਸਿਤ ਗੁਯਾ ਪਾਨ।। ਇਹ ਸਭ ਸਜਾ ਕੇ ਡਾਲਾ, ਲਵੰਗ ਮਾਲਤੀ ਮਾਲਾ, ਭਕਸ਼ ਦ੍ਰਵ੍ਯਨਾਨਾ ਅਨੁਪਮ।। ਸਖੀ ਦੀ ਇੰਗਿਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਹ ਸਭ ਲੈ ਕੇ ਕਦੋਂ, ਯੋਗਾਂਗਾ ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਾਂਗਾ ਸਖੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ।।੩੩।।

प्राणेश्वरि ! कबे मोर हबे कृपादिठि । अरुण कमल दले, शेज बिछाइव, बसावव किशोर किशोरी। अलका आवृतमुख, पंकज मनोहर, मरकत श्याम हेम गोरी।। आज्ञाय आनिया कबे, विविध फूलवर, शुनव वचन दुँहु मिठि। मृगमद तिलक, सिन्दुर बनायव, लेपव चन्दन गन्धे। गाँथि मालती फूल, हार पहिरा-ओव, धाओयाय मधुकर वृन्दे। ललिता कबे मोर, वीजन देओयव, वीजव मारुत मन्दे।। श्रमजल सकल, मिटिव दुँहु कलेवर, हेरव परम आनन्दे। नरोत्तमदास, आश पद पंकज, सेवन माधुरी-पाने। होओयव हेन दिन, ना देखिये कोन चिह्न, दुँहुजन हेरव नयाने।।३४।।

prāṇeśvari ! kabe mora habe kṛpādiṭhi | aruṇa kamala dale, śeja bichāiva, basāvava kiśora kiśorī| alakā āvṛtamukha, paṃkaja manohara, marakata śyāma hema gorī|| ājñāya āniyā kabe, vividha phūlavara, śunava vacana du~hu miṭhi| mṛgamada tilaka, sindura banāyava, lepava candana gandhe| gā~thi mālatī phūla, hāra pahirā-ova, dhāoyāya madhukara vṛnde| lalitā kabe mora, vījana deoyava, vījava māruta mande|| śramajala sakala, miṭiva du~hu kalevara, herava parama ānande| narottamadāsa, āśa pada paṃkaja, sevana mādhurī-pāne| hooyava hena dina, nā dekhiye kona cihna, du~hujana herava nayāne||34||

प्राणेश्वरी! कब मेरी कृपादृष्टि होगी? अरुण कमल दल पर, शेज बिछाकर, किशोर किशोरी को बैठाऊँगी। अलका आवृत मुख, पंकज मनोहर, मरकत श्याम हेम गोरी। आज्ञा से लाकर कब, विविध फूलवर, सुनूँ वचन दोनों के मीठे। मृगमद तिलक, सिन्दूर बनाऊँगी, चंदन गंध से लेप लगाऊँगी। मालती फूल गूँथकर, हार पहनाऊँगी, मधुकर वृंद को दौड़ाऊँगी। ललिता कब मेरी, वीजन देगी, मंद हवा करेगी। श्रमजल सब, मिटेगा दोनों के कलेवर से, परम आनंद में देखूँगी। नरोत्तमदास, आशा पद पंकज, सेवा माधुरी-पान। ऐसा दिन होगा, कोई चिन्ह नहीं देखता, दोनों को नयनों से देखूँगी।३४।

O Lord of my life! When will I receive your merciful glance? Spreading a bed of red lotus petals, seating the youthful couple. Covered with locks of hair, their enchanting lotus faces, emerald-like Shyam and golden Gauri. At their command, when will I bring various flowers, hearing their sweet words? Making a tilak with musk, applying sandalwood paste, I will adorn them with garlands of Malati flowers. Fanning them with a gentle breeze, Lalita will fan them. All the perspiration will be wiped from their bodies, I will behold them with supreme joy. Narottama Das desires to drink the sweetness of serving their lotus feet. When will such a day come, I do not see any sign, when will I behold them with my eyes? 34.

ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਵਰੀ! ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਕ੍ਰਿਪਾਦਿਠ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਰੁਣ ਕਮਲ ਦਲੇ, ਸ਼ੇਜ ਬਿਛਾ ਕੇ, ਬੈਠਾਓਗਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਿਸ਼ੋਰੀ।। ਅਲਕਾ ਆਵ੍ਰਿਤਮੁਖ, ਪੰਕਜ ਮਨੋਹਰ, ਮਰਕਤ ਸ਼੍ਯਾਮ ਹੇਮ ਗੌਰੀ।। ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਕਦੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਵਰ, ਸੁਣਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਬਾਤ।। ਮ੍ਰਿਗਮਦ ਤਿਲਕ, ਸਿੰਦੂਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਲੇਪਾਂਗਾ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ।। ਗਾਂਥ ਕੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਹਾਰ ਪਹਿਰਾਵਾਂਗਾ, ਮਧੁਕਰ ਦੇ ਗੁੰਢੇ ਨਾਲ।। ਲਲਿਤਾ ਕਦੋਂ ਮੇਰੀ, ਵੀਜਨ ਦੇਵੇਗੀ, ਮੰਦ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੀਜਵੇਗੀ।। ਸ਼੍ਰਮ ਜਲ ਸਾਰੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕਲੇਵਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਵਾਂਗਾ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ, ਪਦ ਪੰਕਜ ਦੀ ਆਸ, ਸੇਵਾ ਮਾਧੁਰੀ ਪਾਨੇ।। ਹੋਵੇਗਾ ਐਸਾ ਦਿਨ, ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਾਂਗਾ।।੩੪।।

हरि हरि ! मनोरथ फलिबे आमारे। कुसुमित वृन्दावने, नाचत शिखगणे, पिककुल भ्रमर झंकारे। प्रिय सहचरी संगे, गाइया जाइये रंगे, मनोहर निकुञ्ज कुटीरे।। दुँहुक मन्थर गति, कौतुके हेरव अति, अंग भरि पुलक अन्तरे। चौदिके सखीर माझे, राधिकार इंगिते, चिरुणी लइया करे करि।। कुटिल कुन्तल सब, विथरिया आँचरव, बनाइव विचित्र कबरी। मृगमद मलयज, सब अंगे लेपव, पराइव मनोहर हार। चन्दन कुंकुमे, तिलक बनाइव, हेरव मुख सुधाकर।। नीलपट्टाम्बर, जतने पराइव, पाये दिव रतन मञ्जीरे। भृंगारेर जले रांगा, चरण धोयाइव, मुछव आपन चिकुरे।। कुसुम कमल दले, शेज बिछाइव, शयन कराब दोंहाकारे। धवल चामर आनि, मृदु मृदु वीजब, छरमित दुँहुक शरीरे।। कनक सम्पुट करि, कर्पूर ताम्बुल भरि, जोगाइव दोंहार वदने। अधर सुधारसे, ताम्बुल सुबासे, भोखब अधिक जतने।। श्रीगुरुकरुणासिन्धु, लोकनाथ दीनबन्धु, मुइ दिके कर अवधान। राधाकृष्ण वृन्दावन, प्रिय नर्म्म सखीगण, नरोत्तम मागे एइ दान।।३५।।

hari hari ! manoratha phalibe āmāre| kusumita vṛndāvane, nācata śikhagaṇe, pikakula bhramara jhaṃkāre| priya sahacarī saṃge, gāiyā jāiye raṃge, manohara nikuñja kuṭīre|| du~huka manthara gati, kautuke herava ati, aṃga bhari pulaka antare| caudike sakhīra mājhe, rādhikāra iṃgite, ciruṇī laiyā kare kari|| kuṭila kuntala saba, vithariyā ā~carava, banāiva vicitra kabarī| mṛgamada malayaja, saba aṃge lepava, parāiva manohara hāra| candana kuṃkume, tilaka banāiva, herava mukha sudhākara|| nīlapaṭṭāmbara, jatane parāiva, pāye diva ratana mañjīre| bhṛṃgārera jale rāṃgā, caraṇa dhoyāiva, muchava āpana cikure|| kusuma kamala dale, śeja bichāiva, śayana karāba doṃhākāre| dhavala cāmara āni, mṛdu mṛdu vījaba, charamita du~huka śarīre|| kanaka sampuṭa kari, karpūra tāmbula bhari, jogāiva doṃhāra vadane| adhara sudhārase, tāmbula subāse, bhokhaba adhika jatane|| śrīgurukaruṇāsindhu, lokanātha dīnabandhu, mui dike kara avadhāna| rādhākṛṣṇa vṛndāvana, priya narmma sakhīgaṇa, narottama māge ei dāna||35||

हरि हरि! मनोरथ फलेंगे मेरे। कुसुमित वृंदावन में, नाचते शिखगण, पिककुल भ्रमर झंकार करते हैं। प्रिय सहचरी के संग में, गाते हुए जाऊँगा रंग में, मनोहर निकुंज कुटीरे। दोनों की मंथर गति, कौतुके में देखूँगा अति, अंग भरकर पुलक अंतरे। चारों ओर सखी के बीच, राधिका की इंगित में, चिरुणी लेकर करूँगी। कुटिल कुंतल सब, विथरिया आँचल में, विचित्र कबरी बनाऊँगी। मृगमद मलयज, सब अंगों में लेप लगाऊँगी, मनोहर हार पहनाऊँगी। चंदन कुंकुम से, तिलक बनाऊँगी, मुख सुधाकर देखूँगी। नीलपट्टाम्बर, ध्यान से पहनाऊँगी, पाँवों में रतन मंजीरे दूँगी। भृंगारेर जल से रांगा, चरण धोऊँगी, अपने चिकुर से पोंछूँगी। कुसुम कमल दल पर, शेज बिछाऊँगी, शयन कराऊँगी दोनों को। धवल चामर लाकर, मृदु-मृदु वीजूँगी, छरमित दोनों के शरीर। सोने के पात्र में कपूर ताम्बूल भरकर, मुख में अर्पित करूँगी। अधर सुधा रस से, ताम्बूल सुगंध से, अधिक ध्यान से भोगूँगी। श्रीगुरु करुणासिन्धु, लोकनाथ दीनबन्धु, मेरी ओर ध्यान दो। राधाकृष्ण वृंदावन, प्रिय नर्म सखीगण, नरोत्तम यह दान माँगता है।३५।

O Hari! O Hari! My desires will be fulfilled. In the blossoming Vrindavan, the peacocks will dance, the cuckoos and bees will hum. With the dear companions, singing joyfully, in the charming grove cottage. Watching their slow movements, with great delight, my body will be filled with ecstasy. Among the sakhis on all sides, at Radha’s indication, I will take a comb in my hand. All the curly locks, spreading the veil, I will make a beautiful braid. Applying musk and sandalwood to all their bodies, I will adorn them with beautiful garlands. Making a tilak with sandalwood and kumkum, I will behold their moon-like faces. Carefully dressing them in blue garments, I will place jeweled anklets on their feet. Washing their reddish feet with fragrant water, I will wipe them with my own hair. Spreading a bed of lotus petals, I will make them lie down. Bringing a white chamara, I will fan them gently, cooling their bodies. Making a golden box, filling it with camphor and betel leaves, I will offer it to their mouths. Drinking the nectar of their lips, with the fragrance of betel leaves, I will enjoy with great care. O ocean of mercy, my spiritual master, Lokanatha, friend of the fallen, pay attention to me. Radha and Krishna in Vrindavan, with the dear playful sakhis, Narottama prays for this gift. 35.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਮਨੋਰਥ ਫਲਣਗੇ ਮੈਨੂੰ। ਕਸੁਮਿਤ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ, ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਸ਼ਿਖਗਣ, ਪਿਕਕੁਲ ਭ੍ਰਮਰ ਝੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।। ਪ੍ਰਿਯ ਸਹਚਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਾ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਮਨੋਹਰ ਨਿਕੁੰਜ ਕੁਟੀਰੇ।। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮੰਥਰ ਗਤੀ, ਕੌਤੁਕ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਅੰਗ ਭਰ ਕੇ ਪੂਲਕ ਅੰਦਰ।। ਚੌਦਿਕੇ ਸਖੀ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਇੰਗਿਤ ਨਾਲ, ਚਿਰੁਣੀ ਲੈ ਕੇ ਕਰਾਂਗਾ।। ਕੁਟਿਲ ਕੁੰਤਲ ਸਭ, ਵਿਥਰਿਆ ਆਂਚਰ ਨਾਲ, ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਕਬਰੀ।। ਮ੍ਰਿਗਮਦ ਮਲਯਜ, ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਲੇਪਾਂਗਾ, ਪਹਿਰਾਂਗਾ ਮਨੋਹਰ ਹਾਰ।। ਚੰਦਨ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ, ਤਿਲਕ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਮੁਖ ਸੁਧਾਕਰ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਨੀਲਪਟ ਅੰਬਰ, ਜਤਨ ਨਾਲ ਪਹਿਰਾਂਗਾ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਉਂਗਾ ਰਤਨ ਮੰਜੀਰੇ।। ਭ੍ਰਿੰਗਾਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੰਗਾ, ਚਰਣ ਧੋਵਾਂਗਾ, ਮੂੰਹ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।। ਕਸੁਮ ਕਮਲ ਦੇ ਦਲੇ, ਸ਼ੇਜ ਬਿਛਾ ਕੇ, ਸ਼ਯਨ ਕਰਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ।। ਧਵਲ ਚਾਮਰ ਲੈ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਮ੍ਰਿਦੁ ਵੀਜਾਂਗਾ, ਛਰਮਿਤ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ।। ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ ਤਾਮਬੂਲ ਭਰ ਕੇ, ਯੋਗਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਦਨ ਵਿੱਚ।। ਅਧਰ ਸੁਧਾਰਸ ਨਾਲ, ਤਾਮਬੂਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ, ਭੋਗਾਂਗਾ ਵੱਧ ਜਤਨ ਨਾਲ।। ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੂਕਿਰਪਾਸਿੰਧੁ, ਲੋਕਨਾਥ ਦਿਨਬੰਧੁ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਖੋ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।। ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਪ੍ਰਿਯ ਨਰਮ ਸਖੀਗਣ, ਨਰੋਤਮ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਦਾਨ।।੩੫।।

हरि हरि ! कबे मोर हइबे सुदिन। गोवर्द्धन गिरिवरे, परम निभृत धरे, राइ कानु कराब शयन।। भृंगारेर जले राँगा, चरण धोयाइव, मुछाव आपन चिकुरे। कनक सम्पुट करि, कर्पूर ताम्बुल पुरि, जोगाइव दुहुँक अधरे।। प्रिय सखीगण संगे, सेवन करिब रंगे, चरण सेविब निज करे। दुहुँक कमल दिठि, कौतुके हेरव सुठि, दुँहु अंग पुलक अन्तरे।। मल्लिका मालती यूथी, नाना फूले माला गाँथि, कबे दिब दोंहार गलाय। सोनार कटोरा करि, कर्पूर चन्दन भरि, कबे दिब दोंहाकार गाय।। आर कबे एमन हब, दुँहु मुख निरखिव, लीलारस निकुञ्ज शयने। श्रीकुन्दलतार संगे, केलि कौतुक रंगे, नरोत्तम करिबे श्रवणे।।३६।।

hari hari ! kabe mora haibe sudina| govarddhana girivare, parama nibhṛta dhare, rāi kānu karāba śayana|| bhṛṃgārera jale rā~gā, caraṇa dhoyāiva, muchāva āpana cikure| kanaka sampuṭa kari, karpūra tāmbula puri, jogāiva duhu~ka adhare|| priya sakhīgaṇa saṃge, sevana kariba raṃge, caraṇa seviba nija kare| duhu~ka kamala diṭhi, kautuke herava suṭhi, du~hu aṃga pulaka antare|| mallikā mālatī yūthī, nānā phūle mālā gā~thi, kabe diba doṃhāra galāya| sonāra kaṭorā kari, karpūra candana bhari, kabe diba doṃhākāra gāya|| āra kabe emana haba, du~hu mukha nirakhiva, līlārasa nikuñja śayane| śrīkundalatāra saṃge, keli kautuka raṃge, narottama karibe śravaṇe||36||

हरि हरि! कब मेरा शुभ दिन होगा? गोवर्धन गिरिवर पर, परम निर्जन स्थल पर, राइकानु शयन कराऊँगा। भृंगारेर जल से रांगा, चरण धोऊँगा, अपने चिकुर से पोंछूँगा। सोने के पात्र में कपूर ताम्बूल भरकर, मुख में अर्पित करूँगा। प्रिय सखीगण के संग में, रंग में सेवा करूँगा, चरण सेवा करूँगा अपने हाथ से। दोनों की कमल दृष्टि, कौतुके में देखूँगा, दोनों के अंग पुलक अंतरे। मल्लिका मालती यूथी, विभिन्न फूलों की माला गूँथकर, कब दोनों के गले में दूँगा। सोने के कटोरे में कपूर चंदन भरकर, कब दोनों के गले में दूँगा। और कब ऐसा होगा, दोनों के मुख देखूँगा, लीलारस निकुंज शयन में। श्रीकुन्दलता के संग में, केलि कौतुक रंग में, नरोत्तम श्रवण करेगा।३६।

O Hari! O Hari! When will my auspicious day come? On the supreme secluded Govardhan Hill, Radha and Krishna will lie down. Washing their reddish feet with fragrant water, I will wipe them with my own hair. Making a golden box, filling it with camphor and betel leaves, I will offer it to their lips. With the dear companions, I will serve joyfully, serving their feet with my own hands. Watching their lotus eyes with great delight, my body will be filled with ecstasy. Weaving garlands of Mallika, Malati, and Yuthi flowers, when will I place them around their necks? Making a golden bowl, filling it with camphor and sandalwood, when will I offer it to their bodies? When will I behold their faces, lying in the grove of playful pastimes? With Sri Kundalata, in the playful pastimes, Narottama will listen. 36.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸੁਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੋਵਰਧਨ ਗਿਰਿਵਰ ਤੇ, ਪਰਮ ਨਿਭ੍ਰਿਤ ਧਰ ਕੇ, ਰਾਇ ਕਾਨੁ ਕਰਾਂਗਾ ਸ਼ਯਨ।। ਭ੍ਰਿੰਗਾਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੰਗਾ, ਚਰਣ ਧੋਵਾਂਗਾ, ਮੂੰਹ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।। ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ ਤਾਮਬੂਲ ਭਰ ਕੇ, ਯੋਗਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅਧਰਾਂ ਵਿੱਚ।। ਪ੍ਰਿਯ ਸਖੀਗਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਚਰਣ ਸੇਵਾਂਗਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ।। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਦੀ ਝਲਕ, ਕੌਤੁਕ ਨਾਲ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਲਕ ਅੰਦਰ।। ਮੱਲਿਕਾ ਮਾਲਤੀ ਯੂਥੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੂੰਥ ਕੇ, ਕਦੋਂ ਦਿਉਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ।। ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ ਚੰਦਨ ਭਰ ਕੇ, ਕਦੋਂ ਦਿਉਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕ।। ਹੋਰ ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਲੀਲਾਰਸ ਨਿਕੁੰਜ ਸ਼ਯਨ ਵਿੱਚ।। ਸ਼੍ਰੀਕੁੰਦਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੈਲੀ ਕੌਤੁਕ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਨਰੋਤਮ ਸੁਣੇਗਾ।।੩੬।।

प्रभु हे ! एइबार करह करुणा। जुगल चरण देखि, सफल करिब आँखि, ऐइ मोर मनेर कामना।। निज पद सेवा दिवा, नाहि मोरे उपेखिवा, दुँहु पँहु करुणा सागर। दुँहु बिनु नाहि जानो, एइ बड़ भाग्य मानो, मुइ बड़ पतित पामर।। ललिता आदेश पाञा, चरण सेविब जाञा, प्रिय सखी संगे हय मने। दुँहु दाता शिरोमणि, अति दीन मोरे जानि, निकटे चरण दिबे दाने।। पाब राधाकृष्ण पा, घुचिबे मनेर घा, दूरे जाबे ए सब विकल। नरोत्तमदासे कय, एइ वाँछा सिद्धि हय, देह-प्राण सकल सफल।।३७।।

prabhu he ! eibāra karaha karuṇā| jugala caraṇa dekhi, saphala kariba ā~khi, aii mora manera kāmanā|| nija pada sevā divā, nāhi more upekhivā, du~hu pa~hu karuṇā sāgara| du~hu binu nāhi jāno, ei bar̤a bhāgya māno, mui bar̤a patita pāmara|| lalitā ādeśa pāñā, caraṇa seviba jāñā, priya sakhī saṃge haya mane| du~hu dātā śiromaṇi, ati dīna more jāni, nikaṭe caraṇa dibe dāne|| pāba rādhākṛṣṇa pā, ghucibe manera ghā, dūre jābe e saba vikala| narottamadāse kaya, ei vā~chā siddhi haya, deha-prāṇa sakala saphala||37||

प्रभु हे! इस बार कृपा करो। युगल चरण देखकर, आँखों को सफल करूँगा, यह मेरी मन की कामना है। निज पद सेवा दूँगा, मुझे उपेक्षा नहीं करूँगा, दोनों करुणा सागर हैं। दोनों के बिना नहीं जानता, यह बड़ा भाग्य मानता हूँ, मैं बड़ा पतित पामर हूँ। ललिता का आदेश पाकर, चरण सेवा करूँगा, प्रिय सखी के संग में मन में। दोनों दाता शिरोमणि, अति दीन मुझे जानकर, निकट चरण देंगे। राधाकृष्ण को पाकर, मन का घाव मिटेगा, यह सब विकल दूर जाएगा। नरोत्तमदास कहता है, यह वांछा सिद्धि होगी, देह-प्राण सब सफल होंगे।३७।

O Lord! Show mercy this time. Seeing the dual feet, fulfill my eyes, this is my heart’s desire. Grant me the service of your feet, do not neglect me, both of you are oceans of mercy. Without you, I know no one, consider this my great fortune, I am very fallen and sinful. Receiving the order of Lalita, I will go to serve the feet, with the dear companions, my mind will be joyful. Both of you are the crown jewels of donors, knowing me as very humble, you will give me the gift of your feet. Receiving Radha and Krishna, the wounds of my heart will be healed, all distress will go far away. Narottama Das says, this desire will be fulfilled, my body and life will be successful. 37.

ਪ੍ਰਭੂ ਹੇ! ਇਸ ਵਾਰ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਯੁਗਲ ਚਰਣ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।। ਆਪਣੇ ਪਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਉਪੇਖੋ, ਦੋਹਾਂ ਪਹੁੰਚੋ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ।। ਦੋਹਾਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਪਤਿਤ ਪਾਮਰ ਹਾਂ।। ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਪਾ ਕੇ, ਚਰਣ ਸੇਵਾਂਗਾ ਜਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਿਯ ਸਖੀ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ।। ਦੋਹਾਂ ਦਾਤਾ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ, ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਚਰਣ ਦਿਓਗੇ ਦਾਨੇ।। ਪਾਵਾਂਗਾ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰ, ਮਨ ਦਾ ਘਾ ਘੁਚੇਗਾ, ਦੂਰ ਜਾਵੇਗਾ ਇਹ ਸਭ ਵਿਕਲ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਂਛਾ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇ, ਦੇਹ-ਪ੍ਰਾਣ ਸਭ ਸਫਲ ਹੋਵੇ।।੩੭।।

हरि हरि ! कि मोर करम अनुरत। विषये कुटिल मति, सत्संगे ना हैल रति, कि से आर तरिवार पथ।। स्वरूप सनातन रूप, रघुनाथ भट्टयुग, लोकनाथ सिद्धान्त सागर। शुनिताम से सब कथा, घूचित मनेर व्यथा, तबे भाल हइत अन्तर।। जखन गौर नित्यानन्द, अद्वैतादि भक्तवृन्द, नदीया नगरे अवतार। तखन ना हैल जन्म, एबे देहे किबा कर्म्म, मिछा मात्र बहि फिरि भार।। हरिदास आदि बुले, महोत्सव आदि करे, न हेरिनु से सुख विलास। कि मोर दु:खेर कथा, जनम गोङानु वृथा, धिक्-धिक् नरोत्तमदास।।३८।।

hari hari ! ki mora karama anurata| viṣaye kuṭila mati, satsaṃge nā haila rati, ki se āra tarivāra patha|| svarūpa sanātana rūpa, raghunātha bhaṭṭayuga, lokanātha siddhānta sāgara| śunitāma se saba kathā, ghūcita manera vyathā, tabe bhāla haita antara|| jakhana gaura nityānanda, advaitādi bhaktavṛnda, nadīyā nagare avatāra| takhana nā haila janma, ebe dehe kibā karmma, michā mātra bahi phiri bhāra|| haridāsa ādi bule, mahotsava ādi kare, na herinu se sukha vilāsa| ki mora du:khera kathā, janama goṅānu vṛthā, dhik-dhik narottamadāsa||38||

हरि हरि! क्या मेरा कर्म अनुरक्त है? विषयों में कुटिल मति, सत्संग में रति नहीं हुई, क्या वह और तरने का मार्ग है? स्वरूप सनातन रूप, रघुनाथ भट्टयुग, लोकनाथ सिद्धांत सागर। सुनने से सब कथा, मन की व्यथा मिटेगी, तब अंतर भला होगा। जब गौर नित्यानंद, अद्वैतादि भक्तवृंद, नदीया नगरी में अवतार हुए। तब जन्म नहीं हुआ, अब देह में क्या कर्म, व्यर्थ में भार बहता फिरता हूँ। हरिदास आदि घूमते हैं, महोत्सव आदि करते हैं, वह सुख विलास नहीं देखा। क्या मेरी दुख की कथा है, जन्म व्यर्थ गया, धिक्कार है नरोत्तमदास।३८।

O Hari! O Hari! How unfortunate are my actions! My mind is crooked with material desires, I have no attachment to saintly association, how will I find the path of deliverance? Svarupa, Sanatana, Rupa, Raghunatha, Bhattayuga, Lokanatha, the ocean of truth. Hearing all their stories, the pain of my heart will be relieved, then my heart will be good. When Gauranga, Nityananda, Advaita, and other devotees incarnated in the city of Nadia. At that time, I was not born, now what is the use of this body, carrying a false burden? Haridasa and others wander, performing festivals, I did not see that joyful play. What is the story of my sorrow? I have wasted my life in vain. Shame, shame on Narottama Das. 38.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਅਨੁਰਤ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂਟਿਲ ਮਤਿ, ਸਤਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਕੀ ਇਹ ਹੋਰ ਤਰਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।। ਸ੍ਵਰੂਪ ਸਨਾਤਨ ਰੂਪ, ਰਘੁਨਾਥ ਭੱਟਯੁਗ, ਲੋਕਨਾਥ ਸਿੱਧਾਂਤ ਸਾਗਰ।। ਸੁਣਾਂਗਾ ਉਹ ਸਭ ਕਥਾ, ਘੁਚੇਗਾ ਮਨ ਦਾ ਵ੍ਯਥਾ, ਤਦ ਹੀ ਅੰਦਰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।। ਜਦੋਂ ਗੌਰ ਨਿਤ੍ਯਾਨੰਦ, ਅਦ੍ਵੈਤਾਦਿ ਭਕਤਵ੍ਰਿੰਦ, ਨਦੀਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।। ਤਦੋਂ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਮ, ਮਿਛਾ ਮਾਤਰ ਬਹਿ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਭਾਰ।। ਹਰਿਦਾਸ ਆਦਿ ਬੁਲੇ, ਮਹੋਤਸਵ ਆਦਿ ਕਰੇ, ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਉਹ ਸੁਖ ਵਿਲਾਸ।। ਮੇਰੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੀ ਹੈ, ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ, ਧਿਕਾਰ ਹੈ ਨਰੋਤਮਦਾਸ।।੩੮।।

श्रीरूप मञ्जरी पद, सेइ मोर सम्पद, सेइ मोर भजन पूजन। सेइ मोर प्राणधन, सेइ मोर आभरण, सेइ मोर जीवनेर जीवन।। सेइ मोर रसानिधि, सेइ मोर बाँछा सिद्धि, सेइ मोर वेदेर धरम। सेइ व्रत सेइ तप, सेइ मोर मन्त्र जप, सेइ मोर धरम करम।। अनुकूल हबे विधि, से पद हइबे सिद्धि, निरखिव ए दुइ नयाने। से रूप माधुरी राशि, प्राण कुवलय शशि, प्रफुल्लित हबे निशि दिने।। तुया अदर्शन अहि, गरले जारल देही, चिर दिन तापित जीवन। हा हा प्रभु ! कर दया, देह मोरे पद छाया, नरोत्तम लइल शरण।।३९।।

śrīrūpa mañjarī pada, sei mora sampada, sei mora bhajana pūjana| sei mora prāṇadhana, sei mora ābharaṇa, sei mora jīvanera jīvana|| sei mora rasānidhi, sei mora bā~chā siddhi, sei mora vedera dharama| sei vrata sei tapa, sei mora mantra japa, sei mora dharama karama|| anukūla habe vidhi, se pada haibe siddhi, nirakhiva e dui nayāne| se rūpa mādhurī rāśi, prāṇa kuvalaya śaśi, praphullita habe niśi dine|| tuyā adarśana ahi, garale jārala dehī, cira dina tāpita jīvana| hā hā prabhu ! kara dayā, deha more pada chāyā, narottama laila śaraṇa||39||

श्रीरूप मञ्जरी पद, वही मेरी संपद है, वही मेरा भजन पूजन है। वही मेरा प्राणधन है, वही मेरा आभरण है, वही मेरा जीवन का जीवन है। वही मेरा रसानिधि है, वही मेरी वांछा सिद्धि है, वही मेरा वेद का धर्म है। वही व्रत है, वही तप है, वही मेरा मंत्र जप है, वही मेरा धर्म कर्म है। अनुकूल होगा विधि, वह पद सिद्ध होगा, इन दोनों नयनों से देखूँगा। वह रूप माधुरी राशि, प्राण कुवलय शशि, प्रफुल्लित होगा निशि-दिन। तुम्हारा अदर्शन अहि, गरल से जलता देह, चिर दिन तापित जीवन। हा हा प्रभु! कृपा करो, मुझे चरण छाया दो, नरोत्तम ने शरण ली।३९।

The feet of Sri Rupa Manjari are my wealth, they are my worship and adoration. They are my life and wealth, they are my ornaments, they are my life’s life. They are my reservoir of rasa, they are my fulfillment of desires, they are my Vedic dharma. They are my vow, they are my austerity, they are my mantra and chanting, they are my dharma and karma. If fate is favorable, those feet will be my perfection, I will behold them with these two eyes. That form of sweetness, the moon of my heart, will blossom day and night. Your absence is like a serpent, burning my body, my life is always in pain. O Lord! Show mercy, grant me the shade of your feet, Narottama has taken shelter. 39.

ਸ਼੍ਰੀਰੂਪ ਮੰਜਰੀ ਦੇ ਪਦ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਸੰਪਦ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਭਜਨ ਪੂਜਨ ਹੈ।। ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣਧਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਆਭਰਣ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ।। ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰਸਾਨਿਧਿ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਵਾਂਛਾ ਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।। ਉਹੀ ਵ੍ਰਤ ਉਹੀ ਤਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਕਰਮ ਹੈ।। ਵਿਧੀ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਪਦ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਦੋ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਾਂਗਾ।। ਉਹ ਰੂਪ ਮਾਧੁਰੀ ਰਾਸੀ, ਪ੍ਰਾਣ ਕੁਵਲਯ ਸ਼ਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਨਿਸ਼ ਦਿਨੇ।। ਤੁਹਾਡਾ ਅਦਰਸ਼ਨ ਅਹਿ, ਗਰਲੇ ਜਾਰਲ ਦੇਹੀ, ਚਿਰ ਦਿਨ ਤਾਪਿਤ ਜੀਵਨ।। ਹਾ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ! ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਦ ਛਾਂ ਦਿਓ, ਨਰੋਤਮ ਨੇ ਸ਼ਰਣ ਲਈ।।੩੯।।

शुनियाछि साधु मुखे बले सर्वजन। श्रीरूप कृपाय मिले युगल चरण।। हा हा प्रभु सनातन गौर परिवार। सबे मिलि वाँछा पूर्ण करह आमार।। श्रीरूपेर कृपा जेन आमा प्रति हय। से पद आश्रय जार सेइ महाशय।। प्रभु लोकनाथ कबे संगे लइया जाबे। श्रीरूपेर पाद पद्मे मोरे समर्पिवे।। हेन कि हइबे मोर नर्म्म सखी गणे। अनुगत नरोत्तमे करिबे शासने।।४०।।

śuniyāchi sādhu mukhe bale sarvajana| śrīrūpa kṛpāya mile yugala caraṇa|| hā hā prabhu sanātana gaura parivāra| sabe mili vā~chā pūrṇa karaha āmāra|| śrīrūpera kṛpā jena āmā prati haya| se pada āśraya jāra sei mahāśaya|| prabhu lokanātha kabe saṃge laiyā jābe| śrīrūpera pāda padme more samarpive|| hena ki haibe mora narmma sakhī gaṇe| anugata narottame karibe śāsane||40||

साधु के मुख से सुना है, सब लोग कहते हैं। श्रीरूप की कृपा से युगल चरण मिलते हैं। हा हा प्रभु सनातन गौर परिवार। सब मिलकर मेरी वांछा पूर्ण करो। श्रीरूप की कृपा जैसे मुझ पर हो। वह पद आश्रय जिसका है, वही महाशय है। प्रभु लोकनाथ कब संग लेकर जाएगा। श्रीरूप के पाद पद्म में मुझे समर्पित करेगा। क्या ऐसा होगा मेरा नर्म सखी गण। अनुगत नरोत्तम को शासित करेगा।४०।

I have heard from the mouths of saints, everyone says, by the mercy of Sri Rupa, one attains the feet of the divine couple. O Lord Sanatana, Gauranga’s family, all together, fulfill my desires. May the mercy of Sri Rupa be upon me, whoever has taken shelter of those feet is a great soul. When will Lord Lokanatha take me with him, and offer me at the lotus feet of Sri Rupa? Will my condition be such that the playful sakhis will guide Narottama? 40.

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਸਾਧੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲਦੇ ਸਭ ਜਨ। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਯੁਗਲ ਚਰਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।। ਹਾ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਨਾਤਨ ਗੌਰ ਪਰਿਵਾਰ। ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਂਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ ਮੇਰੀ।। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪਦ ਆਸ਼੍ਰਯ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹੀ ਮਹਾਸ਼ਯ ਹੈ।। ਪ੍ਰਭੂ ਲੋਕਨਾਥ ਕਦੋਂ ਸੰਗ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪ ਦੇ ਪਾਦ ਪਦਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪੇਗਾ।। ਐਸਾ ਕੀ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਨਰਮ ਸਖੀ ਗਣ। ਅਨੁਗਤ ਨਰੋਤਮ ਨੂੰ ਕਰੇਗਾ ਸ਼ਾਸਨ।।੪੦।।

एइ नव दासी बलि श्रीरूप चाँहिबे। हेन शुभ क्षण मोर कत दिने हबे।। शीघ्र आज्ञा करिवेन “दासी एथा आय। सेवार सुसज्जा कार्य करह त्वराय”।। आनन्दित हञा हिया ताँर आज्ञा बले। पवित्र मनेते कार्य करिव तत्काले।। सेवार सामग्री रत्न थालेते करिया। सुवासित वारि स्वर्ण झारिते पुरिया।। दुँहार सम्मुखे लये दिब शीघ्र गति। नरोत्तमेर दशा कबे हइबे एमति।।४१।।

ei nava dāsī bali śrīrūpa cā~hibe| hena śubha kṣaṇa mora kata dine habe|| śīghra ājñā karivena “dāsī ethā āya| sevāra susajjā kārya karaha tvarāya”|| ānandita hañā hiyā tā~ra ājñā bale| pavitra manete kārya kariva tatkāle|| sevāra sāmagrī ratna thālete kariyā| suvāsita vāri svarṇa jhārite puriyā|| du~hāra sammukhe laye diba śīghra gati| narottamera daśā kabe haibe emati||41||

यह नव दासी कहकर श्रीरूप देखेंगे। ऐसा शुभ क्षण मेरा कब होगा? शीघ्र आज्ञा करेंगे “दासी यहाँ आओ। सेवा की सुसज्जा कार्य करो त्वरित।”। आनंदित होकर हृदय में उनकी आज्ञा से। पवित्र मन से कार्य करूंगा तत्क्षण। सेवा सामग्री रत्न थाल में करके। सुवासित जल स्वर्ण झारी में भरकर। दोनों के सम्मुख ले जाऊँगा शीघ्र गति से। नरोत्तम की दशा कब ऐसी होगी?४१।

This new maidservant will look at Sri Rupa. When will such an auspicious moment be mine? Quickly, he will command, “Maidservant, come here, prepare for service without delay.” Joyfully, with a pure heart, I will perform the task immediately. Preparing the materials for service, placing them on a jeweled tray, filling a golden jar with fragrant water. I will quickly offer it before them. When will Narottama’s condition be like this? 41.

ਇਹ ਨਵ ਦਾਸੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂਗਾ। ਐਸਾ ਸ਼ੁਭ ਖਸ਼ਣ ਮੇਰਾ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।। ਜਲਦੀ ਆਗਿਆ ਕਰੇਗਾ “ਦਾਸੀ ਇੱਥੇ ਆ। ਸੇਵਾ ਦੀ ਸੁਸੱਜਾ ਕੰਮ ਕਰ ਤੁਰੰਤ”।। ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਿਰਦਾ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਕਰਾਂਗਾ।। ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਰਤਨ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਾਣੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਾਰੀ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ।। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਲਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ। ਨਰੋਤਮ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਹੋਵੇਗਾ।।੪੧।।

श्रीरूप पश्चाते आमि रहिब भीत हञा। दोंहे पुनः कहिबेन आमा पाने चाञा।। सदय हृदये दोंहे कहिबेन हासि। कोथाय पाइले रूप ! एइ नव दासी।। श्रीरूपमञ्जरी तबे दोंह वाक्य शुनि। मंजुलाली दिल मोरे एइ दासी आनि।। अति नम्रचित्त आमि इहारे जानिल। सेवा कार्य्य दिया तबे हेथाय राखिल।। हेन तत्त्व दोहाकार साक्षाते कहिया। नरोत्तमे सेवाय दिबे नियुक्त करिया।।४२।।

śrīrūpa paścāte āmi rahiba bhīta hañā| doṃhe punaḥ kahibena āmā pāne cāñā|| sadaya hṛdaye doṃhe kahibena hāsi| kothāya pāile rūpa ! ei nava dāsī|| śrīrūpamañjarī tabe doṃha vākya śuni| maṃjulālī dila more ei dāsī āni|| ati namracitta āmi ihāre jānila| sevā kāryya diyā tabe hethāya rākhila|| hena tattva dohākāra sākṣāte kahiyā| narottame sevāya dibe niyukta kariyā||42||

श्रीरूप के पीछे मैं भयभीत होकर रहूँगा। दोनों फिर कहेंगे मुझे देखकर। सदय हृदय से दोनों हँसकर कहेंगे। कहाँ से रूप! यह नव दासी मिली? श्रीरूपमंजरी तब दोनों के वाक्य सुनकर। मंजुलाली ने मुझे यह दासी लाकर दी। अति नम्रचित्त मैं इसे जानता हूँ। सेवा कार्य देकर यहाँ रखा। ऐसा तत्त्व दोनों के साक्षात कहकर। नरोत्तम को सेवा में नियुक्त करेंगे।४२।

Behind Sri Rupa, I will remain, fearful. Both of them will again say, looking at me. With a compassionate heart, they will say with a smile, “Where did you find this new maidservant, Rupa?” Then Sri Rupa Manjari, hearing their words, will say, “Manjulali brought this maidservant to me.” With a very humble heart, I will know her, giving me the task of service, she kept me here. Such a truth, speaking directly to them, they will appoint Narottama in service. 42.

ਸ਼੍ਰੀਰੂਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੈਂ ਰਹਾਂਗਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਦੋਹਾਂ ਫਿਰ ਕਹਿਣਗੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਸੇ ਚਾਹ ਕੇ।। ਸਦਯ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿਣਗੇ। ਕਿੱਥੇ ਪਾਇਆ ਰੂਪ! ਇਹ ਨਵ ਦਾਸੀ।। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਮੰਜਰੀ ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ। ਮੰਜੁਲਾਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦਾਸੀ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।। ਬਹੁਤ ਨਮ੍ਰ ਚਿੱਤ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ। ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਕੇ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ।। ਐਸਾ ਤੱਤ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿ ਕੇ। ਨਰੋਤਮ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇਗਾ।।੪੨।।

हा हा प्रभु ! लोकनाथ ! राख पाद द्वन्दे। कृपा दृष्टे चाह यदि हइया आनन्दे।। मनोवाँछा सिद्धि तबे हङ पूर्णतृष्ण। हेथाय चैतन्य मिले सेवा राधाकृष्ण।। तुमि ना करिले दया के करिबे आर। मनेर वासना पूर्ण कर एइ बार।। ए तिन संसारे मोर आर केह नाइ। कृपा करि निज पद तले देह ठाञि।। राधाकृष्ण लीला गुण गाङ रात्रि दिने। नरोत्तम वाँछा पूर्ण नहे तुया बिने।।४३।।

hā hā prabhu ! lokanātha ! rākha pāda dvande| kṛpā dṛṣṭe cāha yadi haiyā ānande|| manovā~chā siddhi tabe haṅa pūrṇatṛṣṇa| hethāya caitanya mile sevā rādhākṛṣṇa|| tumi nā karile dayā ke karibe āra| manera vāsanā pūrṇa kara ei bāra|| e tina saṃsāre mora āra keha nāi| kṛpā kari nija pada tale deha ṭhāñi|| rādhākṛṣṇa līlā guṇa gāṅa rātri dine| narottama vā~chā pūrṇa nahe tuyā bine||43||

हा हा प्रभु! लोकनाथ! चरण द्वंद्व में रखो। कृपा दृष्टि से देखो यदि आनंद में। मनोवांछा सिद्धि तब होगी, पूर्ण तृष्णा। यहाँ चैतन्य मिलेगा, सेवा राधाकृष्ण की। तुम ना करोगे दया, कौन करेगा और? मन की वासना पूर्ण करो इस बार। इस तीन संसार में मेरा और कोई नहीं है। कृपा कर निज पद तले स्थान दो। राधाकृष्ण लीला गुण गाऊँ रात-दिन। नरोत्तम की वांछा पूर्ण नहीं होती तुम्हारे बिना।४३।

O Lord! Lokanatha! Keep me at your feet. If you show your merciful glance, I will be joyful. Then my heart’s desires will be fulfilled, my thirst will be quenched. Here, I will meet Chaitanya, serving Radha and Krishna. If you do not show mercy, who else will? Fulfill my heart’s desires this time. In this material world, I have no one else. Show mercy, keeping me at your feet. Singing the pastimes and qualities of Radha and Krishna day and night, Narottama’s desires will be fulfilled only by you. 43.

ਹਾ ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ! ਲੋਕਨਾਥ! ਪਦ ਦ੍ਵੰਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਕਿਰਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਜੇਕਰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ।। ਮਨ ਦੀ ਵਾਂਛਾ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਤਦ ਹੀ ਪੂਰਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ। ਇੱਥੇ ਚੈਤਨ੍ਯ ਮਿਲੇਗਾ ਸੇਵਾ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ।। ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਕਰੋਗੇ ਦਇਆ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ। ਮਨ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ ਇਸ ਵਾਰ।। ਇਸ ਤਿਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਦ ਤਲੇ ਦਿਓ ਥਾਂ।। ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਲੀਲਾ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦਾ ਰਾਤ ਦਿਨ। ਨਰੋਤਮ ਦੀ ਵਾਂਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ।।੪੩।।

लोकनाथ प्रभु ! तुमि दया कर मोरे। राधाकृष्ण चरणे जेन सदा चित्त स्फुरे।। तोमार सहिते थाकि सखीर सहिते। एइ त वासना मोर सदा उठे चिते।। सखीगण ज्येष्ठ जेंहो ताँहार चरणे। मोरे समर्पिबे कबे सेवार कारणे।। तबे से हइबे मोर वाञ्छित पूरण। आनन्दे सेवित दोंहार युगल चरण।। श्रीरूपमञ्जरि सखि ! कृपा दृष्‍टे चाञा। तापि नरोत्तमे सिंच सेवामृत दिञा।।४४।।

lokanātha prabhu ! tumi dayā kara more| rādhākṛṣṇa caraṇe jena sadā citta sphure|| tomāra sahite thāki sakhīra sahite| ei ta vāsanā mora sadā uṭhe cite|| sakhīgaṇa jyeṣṭha jeṃho tā~hāra caraṇe| more samarpibe kabe sevāra kāraṇe|| tabe se haibe mora vāñchita pūraṇa| ānande sevita doṃhāra yugala caraṇa|| śrīrūpamañjari sakhi ! kṛpā dṛṣ‍ṭe cāñā| tāpi narottame siṃca sevāmṛta diñā||44||

लोकनाथ प्रभु! तुम दया करो मुझ पर। राधाकृष्ण के चरणों में सदा चित्त स्फुरे। तुम्हारे सहित रहूँ, सखी के सहित। यह मेरी वासना सदा उठती है चित्त में। सखीगण ज्येष्ठ जैसे उनके चरणों में। मुझे समर्पित करेंगे सेवा के कारण। तब वह मेरी वांछित पूरण होगी। आनंद में सेवा करूँगा दोनों के युगल चरणों की। श्रीरूपमंजरी सखी! कृपा दृष्टि से देखो। तापित नरोत्तम को सेवा अमृत दो।४४।

O Lord Lokanatha! Show mercy to me. May my mind always dwell at the feet of Radha and Krishna. Staying with you, with the sakhis, this is my desire, always arising in my heart. The elder sakhis, at their feet, when will they offer me for service? Then my desires will be fulfilled, joyfully serving their dual feet. O Sri Rupa Manjari Sakhi! With your merciful glance, sprinkle the nectar of service on Narottama. 44.

ਲੋਕਨਾਥ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਦਇਆ ਕਰੋ ਮੈਨੂੰ। ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸਦਾ ਚਿੱਤ ਸਫੁਰੇ।। ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਸਖੀ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ। ਇਹੀ ਤਾਂ ਵਾਸਨਾ ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਉਠਦੀ ਹੈ।। ਸਖੀਗਣ ਜੇਸ਼ਠ ਜੇਹੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰੇਗਾ ਕਦੋਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕਾਰਨ।। ਤਦ ਹੀ ਮੇਰੀ ਵਾਂਛਿਤ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਯੁਗਲ ਚਰਣ।। ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਮੰਜਰੀ ਸਖੀ! ਕਿਰਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਚਾਹ ਕੇ। ਤਪਿਤ ਨਰੋਤਮ ਨੂੰ ਸਿੰਚ ਸੇਵਾਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੇ।।੪੪।।

हा हा ! कर दया करुणा तोमार। मिछा माया ज्वाले तनु दहिछे आमार।। कबे हेन दशा हबे सखी संग पाब। वृन्दावने फूल गाँथि दोंहाके पराब।। सम्मुखे बसिया कबे चामर ढुलाब। अगुरु चन्दन गन्ध दोंह अंगे दिब।। सखीर आनाय कबे ताम्बुल जोगाब। सिन्दूर तिलक कबे दोंहाके पराब।। विलास कौतुक केलि देखिब नयने। चन्द्रमुख निरखव बसाये सिंहासने।। सदा से माधुरी देखि मनेर लालसे। कत दिने हबे दया नरोत्तमदासे।।४५।।

hā hā ! kara dayā karuṇā tomāra| michā māyā jvāle tanu dahiche āmāra|| kabe hena daśā habe sakhī saṃga pāba| vṛndāvane phūla gā~thi doṃhāke parāba|| sammukhe basiyā kabe cāmara ḍhulāba| aguru candana gandha doṃha aṃge diba|| sakhīra ānāya kabe tāmbula jogāba| sindūra tilaka kabe doṃhāke parāba|| vilāsa kautuka keli dekhiba nayane| candramukha nirakhava basāye siṃhāsane|| sadā se mādhurī dekhi manera lālase| kata dine habe dayā narottamadāse||45||

हा हा! करुणा करो अपनी दया। मिथ्या माया की ज्वाला तन को जला रही है। कब ऐसी दशा होगी, सखी संग पाऊँगा। वृंदावन में फूल गूँथकर दोनों को पहनाऊँगा। सम्मुख बैठकर कब चामर डुलाऊँगा। अगुरु चंदन की गंध दोनों के अंगों में दूँगा। सखी की लाकर कब ताम्बूल दूँगा। सिन्दूर तिलक कब दोनों को पहनाऊँगा। विलास कौतुक केलि देखूँगा नयनों से। चंद्रमुख देखकर सिंहासन पर बैठाऊँगा। सदा उस माधुरी को देखकर मन की लालसा। कितने दिन दया होगी नरोत्तमदास पर।४५।

O! Show your mercy, your compassion. The false fire of illusion is burning my body. When will such a condition be mine, when will I be with the sakhis? In Vrindavan, weaving flowers, I will offer them to both. Sitting before them, when will I fan them with a chamara? Applying the fragrance of sandalwood and aguru to their bodies. When will the sakhis bring betel leaves, when will I offer them? When will I apply sindoor tilak to both? Watching the playful pastimes, I will behold with my eyes. Seeing their moon-like faces, seated on the throne. Always seeing that sweetness, my heart’s desire. When will mercy be shown to Narottama Das? 45.

ਹਾ ਹਾ! ਦਇਆ ਕਰੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕਰੁਣਾ। ਮਿਛਾ ਮਾਇਆ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਮੇਰਾ।। ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ ਸਖੀ ਦੇ ਸੰਗ ਪਾਵਾਂਗਾ। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਗੂੰਥ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾਵਾਂਗਾ।। ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕਦੋਂ ਚਾਮਰ ਝੁਲਾਵਾਂਗਾ। ਅਗੁਰੁ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ।। ਸਖੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਤਾਮਬੂਲ ਜੋਗਾਂਗਾ। ਸਿੰਦੂਰ ਤਿਲਕ ਕਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾਵਾਂਗਾ।। ਵਿਲਾਸ ਕੌਤੁਕ ਕੈਲੀ ਦੇਖਾਂਗਾ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ। ਚੰਦ੍ਰਮੁਖ ਦੇਖਾਂਗਾ ਬੈਠਾ ਕੇ ਸਿੰਹਾਸਨ ਤੇ।। ਸਦਾ ਉਹ ਮਾਧੁਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ। ਕਦੋਂ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ ਦਇਆ ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਤੇ।।੪੫।।

हरि हरि ! कबे हेन दशा हबे मोर। सेविव दोंहार पद आनन्दे विभोर।। भ्रमर हइया सदा रहिव चरणे। श्रीचरणामृत सदा करिव आस्वादने।। एइ आशा करि आमि जत सखीगण। तोमादेर कृपाय हय वाँछित पूरण।। बहुदिने वाँछा करि पूर्ण जाते हय। सबे मेलि दया कर हइया सदय।। सेवा आशे नरोत्तम काँदे दिवा-निशि। कृपा करि कर मोरे अनुगत दासी।।४६।।

hari hari ! kabe hena daśā habe mora| seviva doṃhāra pada ānande vibhora|| bhramara haiyā sadā rahiva caraṇe| śrīcaraṇāmṛta sadā kariva āsvādane|| ei āśā kari āmi jata sakhīgaṇa| tomādera kṛpāya haya vā~chita pūraṇa|| bahudine vā~chā kari pūrṇa jāte haya| sabe meli dayā kara haiyā sadaya|| sevā āśe narottama kā~de divā-niśi| kṛpā kari kara more anugata dāsī||46||

हरि हरि! कब ऐसी दशा होगी मेरी? सेवा करूँगा दोनों के चरणों की, आनंद में विभोर होकर। भ्रमर बनकर सदा चरणों में रहूँगा। श्रीचरणामृत सदा आस्वादन करूँगा। यह आशा कर मैं जितनी सखीगण। तुम्हारी कृपा से वांछित पूरण होती है। बहुत दिनों की वांछा पूरी होती है। सब मिलकर दया करो, सदय होकर। सेवा की आशा में नरोत्तम दिन-रात रोता है। कृपा कर मुझे अनुगत दासी बनाओ।४६।

O Hari! O Hari! When will such a condition be mine? I will serve their feet, overwhelmed with joy. Becoming a bee, I will always remain at their feet. Always tasting the nectar of their feet. With this hope, I am among the sakhis. By your mercy, my desires will be fulfilled. Longing for fulfillment, all together, show mercy, becoming compassionate. In the hope of service, Narottama cries day and night. Show mercy, making me a devoted maidservant. 46.

ਹਰੀ ਹਰੀ! ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ ਮੇਰੀ। ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦੀ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਵਿੱਛੜ ਕੇ।। ਭ੍ਰਮਰ ਬਣ ਕੇ ਸਦਾ ਰਹਾਂਗਾ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ। ਸ਼੍ਰੀਚਰਣਾਮ੍ਰਿਤ ਸਦਾ ਆਸਵਾਦਨ ਕਰਾਂਗਾ।। ਇਹ ਆਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਜਿਤਨੇ ਸਖੀਗਣ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਾਂਛਿਤ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।। ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਾਂਛਾ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਜਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਹੋ ਕੇ ਸਦਯ।। ਸੇਵਾ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਨਰੋਤਮ ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਦਿਨ-ਰਾਤ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੁਗਤ ਦਾਸੀ ਬਣਾਓ।।੪੬।।

जय जय श्रीकृष्णचैतन्य नित्यानन्द। जयाद्वैतचन्द्र जय गौरभक्तवृन्द।। कृपा करि सबे मेलि करह करुणा। अधम पतित जने ना करिह घृणा।। ए तिन संसार माझे तुया पद सार। भाविया देखिनु मने गति नाहि आर।। से पद पाबार आशे खेद उठे मने। व्याकुल हृदय सदा करिये क्रन्दने।। कि रूपे पाइब किछु ना पाइ सन्धान। प्रभु लोकनाथ-पद नाहिक स्मरण।। तुमि त दयाल प्रभु चाह एक बार। नरोत्तम हृदयेर घुचाओ अन्धकार।।४७।।

jaya jaya śrīkṛṣṇacaitanya nityānanda| jayādvaitacandra jaya gaurabhaktavṛnda|| kṛpā kari sabe meli karaha karuṇā| adhama patita jane nā kariha ghṛṇā|| e tina saṃsāra mājhe tuyā pada sāra| bhāviyā dekhinu mane gati nāhi āra|| se pada pābāra āśe kheda uṭhe mane| vyākula hṛdaya sadā kariye krandane|| ki rūpe pāiba kichu nā pāi sandhāna| prabhu lokanātha-pada nāhika smaraṇa|| tumi ta dayāla prabhu cāha eka bāra| narottama hṛdayera ghucāo andhakāra||47||

जय जय श्रीकृष्णचैतन्य नित्यानंद। जय अद्वैतचंद्र जय गौर भक्तवृंद। कृपा कर सब मिलकर करुणा करो। अधम पतित जन को घृणा मत करो। इस तीन संसार में तुम्हारा पद सार है। मन में सोचकर देखा, गति नहीं है और। उस पद को पाने की आशा में खेद उठता है मन में। व्याकुल हृदय सदा क्रंदन करता है। किस रूप में पाऊँगा, कुछ नहीं पता। प्रभु लोकनाथ-पद का स्मरण नहीं है। तुम दयालु प्रभु हो, एक बार देखो। नरोत्तम के हृदय का अंधकार मिटाओ।४७।

Glory, glory to Sri Krishna Chaitanya and Nityananda. Glory to Advaita Chandra, glory to the devotees of Gauranga. Show mercy, all together, show compassion. Do not despise the fallen and sinful. In this material world, your feet are the essence. Thinking of this, I see no other path. In the hope of attaining those feet, regret arises in my mind. With an anxious heart, I always cry. How will I attain, I find no way. The feet of Lord Lokanatha are not remembered. You are the merciful Lord, look once. Remove the darkness from Narottama’s heart. 47.

ਜੈ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਚੈਤਨ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਾਨੰਦ। ਜੈਅਦ੍ਵੈਤਚੰਦ੍ਰ ਜੈ ਗੌਰਭਕਤਵ੍ਰਿੰਦ।। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਅਧਮ ਪਤਿਤ ਜਨ ਨੂੰ ਨਾ ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰੋ।। ਇਸ ਤਿਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪਦ ਸਾਰ ਹਨ। ਸੋਚ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗਤੀ ਨਹੀਂ।। ਉਹ ਪਦ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਖੇਦ ਉਠਦਾ ਹੈ ਮਨ ਵਿੱਚ। ਵ੍ਯਾਕੁਲ ਹਿਰਦਾ ਸਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕ੍ਰੰਦਨ।। ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਵਾਂਗਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਸੰਦਾਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਲੋਕਨਾਥ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਦਯਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਾਹ ਕੇ। ਨਰੋਤਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰੋ।।੪੭।।

कबे कृष्णधन पाव, हियार माझारे थोव, जुड़ाइव ए पाप पराण। साजाइया दिव हिया, बसाइव प्राणप्रिया, निरखिव से चन्द्रवदान।। हे सजनि! कबे मोर हइवे सुदिन। से प्राणनाथेर संगे, कबे वा फिरिव रंगे, सुखमय यमुना पुलिन।। ललिता विशाखा निया, ताँहारे बैठिव गिया, साजाइव नाना उपहार। सदय हइया विधि, मिलाइवे गुणनिधि, हेन भाग्य हइवे आमार।। दारुण विधिर नाट, भांगिल प्रेमेर हाट, तिल मात्र ना राखिल तार। कहे नरोत्तमदास, कि मोर जीवने आश, छाड़ि गेल ब्रजेन्द्रकुमार।।४८।।

kabe kṛṣṇadhana pāva, hiyāra mājhāre thova, jur̤āiva e pāpa parāṇa| sājāiyā diva hiyā, basāiva prāṇapriyā, nirakhiva se candravadāna|| he sajani! kabe mora haive sudina| se prāṇanāthera saṃge, kabe vā phiriva raṃge, sukhamaya yamunā pulina|| lalitā viśākhā niyā, tā~hāre baiṭhiva giyā, sājāiva nānā upahāra| sadaya haiyā vidhi, milāive guṇanidhi, hena bhāgya haive āmāra|| dāruṇa vidhira nāṭa, bhāṃgila premera hāṭa, tila mātra nā rākhila tāra| kahe narottamadāsa, ki mora jīvane āśa, chār̤i gela brajendrakumāra||48||

कब कृष्णधन पाऊँगा, हृदय के बीच रखूँगा, यह पापी प्राण शीतल होगा। सजाकर हृदय दूँगा, प्राणप्रिय को बसाऊँगा, चंद्रवदन देखूँगा। हे सजनि! कब मेरा शुभ दिन होगा? उस प्राणनाथ के संग में, कब रंग में घूमूँगा, सुखमय यमुना के तट पर। ललिता, विशाखा को लेकर, उन्हें बैठाकर, विभिन्न उपहार सजाऊँगा। सदय होकर विधि, गुणनिधि को मिलाएगा, ऐसा भाग्य होगा मेरा। दारुण विधि का नाटक, प्रेम का हाट तोड़ दिया, तिल मात्र नहीं रखा उसका। नरोत्तमदास कहता है, क्या मेरी जीवन में आशा है, ब्रजेन्द्रकुमार छोड़ गए।४८।

When will I attain the wealth of Krishna, placing it in my heart, soothing this sinful soul? Decorating my heart, I will place my beloved there, beholding that moon-like face. O friend! When will my auspicious day come? With my beloved, when will I wander joyfully, on the blissful banks of the Yamuna? Taking Lalita and Vishakha, I will seat them, offering various gifts. Becoming compassionate, fate will unite me with the treasure of qualities, such fortune will be mine. The cruel fate’s play broke the market of love, not leaving even a trace. Narottama Das says, what hope is there in my life, leaving me, the son of the king of Vraja? 48.

ਕਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਧਨ ਪਾਵਾਂਗਾ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਠੰਡਾ ਕਰਾਂਗਾ ਇਹ ਪਾਪ ਪ੍ਰਾਣ।। ਸਜਾ ਕੇ ਦਿਆਂਗਾ ਹਿਰਦਾ, ਬਸਾਵਾਂਗਾ ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਿਯਾ, ਦੇਖਾਂਗਾ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਵਦਾਨ।। ਹੇ ਸਜਨੀ! ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸੁਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਨਾਥ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਕਦੋਂ ਫਿਰਾਂਗਾ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਖਮਈ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪੱਲੇ।। ਲਲਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਸਜਾਵਾਂਗਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਹਾਰ।। ਸਦਯ ਹੋ ਕੇ ਵਿਧੀ, ਮਿਲਾਵੇਗਾ ਗੁਣਨਿਧਿ, ਐਸਾ ਭਾਗ ਹੋਵੇਗਾ ਮੇਰਾ।। ਭਿਆਨਕ ਵਿਧੀ ਦੀ ਨਾਟ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹਾਟ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਿਲ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਉਸ ਦਾ।। ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਨਰੋਤਮਦਾਸ, ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਕੀ ਹੈ, ਛੱਡ ਗਿਆ ਬ੍ਰਜੇਨਦ੍ਰਕੁਮਾਰ।।੪੮।।

एइ बार पाइले देखा चरण दुखानि। हियार माझारे राखि जुड़ाव पराणी।। तारे ना देखिया मोर मने बड़ ताप। अनले पशिब किंवा जले दिव झाँप।। मुखेर मुछाव घाम खाओयाव पानगुया। घामेते बातास दिव चन्दनादि चुया।। वृन्दावनेर फुलेर गाँथिया दिव हार। बनाइया बाँधिव चूड़ा कुन्तलेर भार।। कपाले तिलक दिव चन्दनेर चाँद। नरोत्तमदास कहे पिरीतेर फाँद।।४९।।

ei bāra pāile dekhā caraṇa dukhāni| hiyāra mājhāre rākhi jur̤āva parāṇī|| tāre nā dekhiyā mora mane bar̤a tāpa| anale paśiba kiṃvā jale diva jhā~pa|| mukhera muchāva ghāma khāoyāva pānaguyā| ghāmete bātāsa diva candanādi cuyā|| vṛndāvanera phulera gā~thiyā diva hāra| banāiyā bā~dhiva cūr̤ā kuntalera bhāra|| kapāle tilaka diva candanera cā~da| narottamadāsa kahe pirītera phā~da||49||

इस बार चरण दुखानि का दर्शन पाऊँगा। हृदय के बीच रखकर प्राणी को शीतल करूँगा। उन्हें न देखकर मेरे मन में बड़ा ताप है। आग में जलूँ या जल में डूब जाऊँ। मुख का पसीना पोंछूँगा, पानगुया खिलाऊँगा। पसीने में हवा दूँगा, चंदन आदि लगाऊँगा। वृंदावन के फूलों की माला गूँथकर दूँगा। बनाकर बाँधूँगा चूड़ा, कुंतल के भार को। कपाले तिलक दूँगा, चंदन का चाँद। नरोत्तमदास कहता है, प्रेम का फंदा।४९।

This time, having seen the feet, the source of all sorrow, placing them in my heart, I will soothe my soul. Not seeing them, my mind is greatly distressed. I will enter the fire or cover myself with water. Wiping the sweat from their faces, I will offer betel leaves. Fanning them with the breeze, applying sandalwood and other fragrances. Weaving garlands of Vrindavan flowers, I will offer them. Making and binding a braid with the weight of hair. I will apply a tilak of sandalwood on their foreheads. Narottama Das says, this is the snare of love. 49.

ਇਸ ਵਾਰ ਪਾਇਆ ਦੇਖਾ ਚਰਣ ਦੁਖਾਨੀ। ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਠੰਡਾ ਕਰਾਂਗਾ ਪ੍ਰਾਣੀ।। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਤਾਪ ਹੈ। ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵਾਂਗਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬ ਜਾਵਾਂਗਾ।। ਮੂੰਹ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਪੂੰਝਾਂਗਾ ਪਾਨਗੁਯਾ ਖਵਾਂਗਾ। ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦਿਆਂਗਾ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਚੁਆ ਕੇ।। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੂੰਥ ਕੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਬਣਾਕੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂਗਾ ਚੂੜਾ ਕੁੰਤਲ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ।। ਕਪਾਲ ਤੇ ਤਿਲਕ ਦਿਆਂਗਾ ਚੰਦਨ ਦੀ ਚਾਂਦ ਨਾਲ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਿਰੀਤ ਦੇ ਫਾਹੇ।।੪੯।।

गोरा पहुँ ना भजिया मैनु। प्रेमरतन धन हेलाय हाराइनु।। अधम यतन करि धन तेयागिनु। आपन करम दोषे आपनि डुबिनु।। सत्संग छाड़ि कैलु असते विलास। ते कारणे लागिल जे कर्म्म बन्ध फाँस।। विषय विषम विष सतत खाइनु। गौर कीर्तन रसे मगन ना हैनु।। केन वा आछये प्राण कि सुख पाइया। नरोत्तमदास केन ना गेल मरिया।।५०।।

gorā pahu~ nā bhajiyā mainu| premaratana dhana helāya hārāinu|| adhama yatana kari dhana teyāginu| āpana karama doṣe āpani ḍubinu|| satsaṃga chār̤i kailu asate vilāsa| te kāraṇe lāgila je karmma bandha phā~sa|| viṣaya viṣama viṣa satata khāinu| gaura kīrtana rase magana nā hainu|| kena vā āchaye prāṇa ki sukha pāiyā| narottamadāsa kena nā gela mariyā||50||

गोरा के चरणों की भक्ति नहीं की मैंने। प्रेमरत्न धन को हल्के में लेकर खो दिया। अधम यत्न करके धन त्याग दिया। अपने कर्म दोष से स्वयं डूब गया। सत्संग छोड़कर असत में विलास किया। इस कारण कर्म बंधन का फंदा लगा। विषय के विषम विष को सतत खाया। गौर कीर्तन के रस में मग्न नहीं हुआ। किसके पास प्राण हैं, क्या सुख पाकर? नरोत्तमदास क्यों नहीं मर गया?५०।

Not worshiping Gauranga’s feet, I have suffered. I have lost the jewel of love, neglecting it. Making great efforts, I have renounced wealth. By my own actions, I have drowned myself. Leaving the association of saints, I indulged in false pleasures. For this reason, the noose of karma has tightened. Constantly consuming the poison of material desires. I was not absorbed in the rasa of Gauranga’s kirtan. What life is there, what happiness is there? Narottama Das, why did you not die? 50.

ਗੌਰਾ ਪਹੁੰਚੋ ਨਾ ਭਜ ਕੇ ਮੈਂ। ਪ੍ਰੇਮਰਤਨ ਧਨ ਹੇਲ ਕੇ ਹਾਰ ਗਿਆ।। ਅਧਮ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਡੁਬ ਗਿਆ।। ਸਤਸੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸਤ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਕਾਰਨ ਕਰਮ ਬੰਧ ਫਾਹਾ ਲੱਗ ਗਿਆ।। ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਮ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਦਾ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਗੌਰ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।। ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ ਕਿ ਸੁਖ ਪਾ ਕੇ। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਿਹੜਾ ਨਹੀਂ ਮਰ ਗਿਆ।।੫੦।।

वृन्दावन रम्य स्थान, दिव्य चिन्तामणि धाम, रतन मन्दिर मनोहर। आवृत कालिन्दी नीरे, राजहंस केलि करे, ताहे शोभे कनक कमल।। तार मध्ये हेम पीठ, अष्ट दले वेष्टित, अष्टदले प्रधान नायिका। तार मध्ये रत्नासने, वसि आछेन दुइ जने, श्याम संगे सुन्दरी राधिका।। ओ रूप लावण्य राशि, अमिय पड़िछे खसि, हास्य परिहास सम्भाषणे। नरोत्तमदासे कय, नित्यलीला सुखमय, सदाय स्फुरुक मोर मने।।५१।।

vṛndāvana ramya sthāna, divya cintāmaṇi dhāma, ratana mandira manohara| āvṛta kālindī nīre, rājahaṃsa keli kare, tāhe śobhe kanaka kamala|| tāra madhye hema pīṭha, aṣṭa dale veṣṭita, aṣṭadale pradhāna nāyikā| tāra madhye ratnāsane, vasi āchena dui jane, śyāma saṃge sundarī rādhikā|| o rūpa lāvaṇya rāśi, amiya par̤iche khasi, hāsya parihāsa sambhāṣaṇe| narottamadāse kaya, nityalīlā sukhamaya, sadāya sphuruka mora mane||51||

वृंदावन रम्य स्थान, दिव्य चिन्तामणि धाम, रतन मंदिर मनोहर। कालिंदी के जल से आवृत, राजहंस केलि करते हैं, उसमें शोभित होते हैं कनक कमल। उसके बीच में हेम पीठ, अष्ट दलों से वेष्टित, अष्टदल की प्रधान नायिका। उसके बीच में रत्नासन पर, बैठे हैं दो जन, श्याम संग सुंदर राधिका। वह रूप लावण्य राशि, अमृत गिर रहा है, हास्य परिहास संभाषण में। नरोत्तमदास कहता है, नित्यलीला सुखमय, सदा मेरे मन में स्फुरित हो।५१।

Vrindavan, the charming place, the divine abode of Chintamani, the beautiful jeweled temple. Surrounded by the waters of the Yamuna, where royal swans play, adorned with golden lotuses. In the center, a golden seat, surrounded by eight petals, the principal heroine of the eight petals. In the center, on a jeweled throne, sit the two, Shyam with the beautiful Radhika. O form of beauty, the reservoir of nectar, falling like rain, in laughter, jest, and conversation. Narottama Das says, may the eternal blissful pastimes always manifest in my mind. 51.

ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਰਮਣੀਕ ਸਥਾਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਧਾਮ, ਰਤਨ ਮੰਦਰ ਮਨੋਹਰ। ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਹੰਸ ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਹਨ।। ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੇਮ ਪੀਠ ਹੈ, ਅਸ਼ਟ ਦਲੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਸ਼ਟਦਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਾਇਕਾ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਸਨ ਤੇ, ਬੈਠੇ ਹਨ ਦੋ ਜਨ, ਸ਼੍ਯਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਰਾਧਿਕਾ।। ਉਹ ਰੂਪ ਲਾਵਣੀ ਰਾਸੀ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਖਸ ਕੇ, ਹਾਸ ਪਰਿਹਾਸ ਸੰਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ।। ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਤ੍ਯਲੀਲਾ ਸੁਖਮਈ, ਸਦਾ ਸਫੁਰਕ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ।।੫੧।।

कदम्ब तरुर डाल, नामियाछे भूमे भाल, फुटियाछे फुल सारि सारि। परिमले भरल सकल वृन्दावने, केलि करे भ्रमरा भ्रमरी, राइकानु विलासइ रंगे।। किवा रूप लावण़ि, वैदग्ध खनि धनि, मणिमय आभरण अंगे। राधार दक्षिण कर, धरि प्रिय गिरिधर, मधुर मधुर चलि जाय।। आगे पाछे सखीगण, करे फुल वरिषण, कोन सखी चामर ढुलाय। परागे धूसर स्थल, चन्द्र करे सुशीतल, मणिमय वेदीर उपरे।। राइकानु कर जोड़ि, नृत्य करे फिरिफिरि, परशे पुलके तनु भरे। मृगमद चन्दन, करे करि सखीगण, बरिखये फुल गन्धराजे।। श्रम जल बिन्दु, शोभा करे मुख इन्दु, अधरे मुरली नाहि बाजे। हास विलास रस, सरल मधुर भाष, नरोत्तम मनोरथ भरु।। दुँहुक विचित्र वेष, कुसुमे रचित केश, लोचन मोहन लीला करु।।५२।।

kadamba tarura ḍāla, nāmiyāche bhūme bhāla, phuṭiyāche phula sāri sāri| parimale bharala sakala vṛndāvane, keli kare bhramarā bhramarī, rāikānu vilāsai raṃge|| kivā rūpa lāvaṇa़i, vaidagdha khani dhani, maṇimaya ābharaṇa aṃge| rādhāra dakṣiṇa kara, dhari priya giridhara, madhura madhura cali jāya|| āge pāche sakhīgaṇa, kare phula variṣaṇa, kona sakhī cāmara ḍhulāya| parāge dhūsara sthala, candra kare suśītala, maṇimaya vedīra upare|| rāikānu kara jor̤i, nṛtya kare phiriphiri, paraśe pulake tanu bhare| mṛgamada candana, kare kari sakhīgaṇa, barikhaye phula gandharāje|| śrama jala bindu, śobhā kare mukha indu, adhare muralī nāhi bāje| hāsa vilāsa rasa, sarala madhura bhāṣa, narottama manoratha bharu|| du~huka vicitra veṣa, kusume racita keśa, locana mohana līlā karu||52||

कदंब के वृक्ष की डाल, भूमि पर झुकी है, फूलों की कतारें खिली हैं। परिमल से भरा सारा वृंदावन, भ्रमर भ्रमरी केलि करते हैं, राइकानु रंग में विलास करते हैं। क्या रूप लावणि, वैदग्ध खनि धनि, मणिमय आभरण अंग में। राधा का दक्षिण कर, प्रिय गिरिधर को धारण करता है, मधुर मधुर चलकर जाता है। आगे पीछे सखीगण, फूलों की वर्षा करते हैं, कौन सखी चामर डुलाती है। पराग से धूसर स्थल, चंद्र सुशीतल करता है, मणिमय वेदी के ऊपर। राइकानु कर जोड़कर, नृत्य करते हैं घूम-घूमकर, स्पर्श से पुलकित तनु भरता है। मृगमद चंदन, सखीगण करते हैं, फूल गंधराज की वर्षा करते हैं। श्रम जल बिंदु, मुख इंदु की शोभा करता है, अधर पर मुरली नहीं बजती। हास विलास रस, सरल मधुर भाष, नरोत्तम मनोरथ भरता है। दोनों का विचित्र वेश, फूलों से रचित केश, लोचन मोहन लीला करता है।५२।

The branch of the Kadamba tree, bending to the ground, blooming with flowers in rows. Filling the entire Vrindavan with fragrance, the bees and bumblebees play, Radha and Krishna enjoy in joy. What beauty, what charm, the mine of cleverness, adorned with jeweled ornaments. Holding the right hand of Radha, the beloved Giridhar, they walk sweetly. In front and behind, the sakhis shower flowers, which sakhi fans with a chamara? The ground is covered with pollen, the moon makes it cool, on the jeweled platform. Radha and Krishna join hands, dancing in circles, their bodies filled with ecstasy. The sakhis apply musk and sandalwood, showering flowers of Gandharaja. Drops of perspiration adorn their moon-like faces, the flute does not play on their lips. The rasa of laughter and play, simple sweet words, Narottama’s desires are fulfilled. Their enchanting attire, hair adorned with flowers, the eyes are captivated by their playful pastimes. 52.

ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਡਾਲ, ਜੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ। ਪਰਿਮਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ ਭ੍ਰਮਰਾ ਭ੍ਰਮਰੀ, ਰਾਇਕਾਨੁ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।। ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਲਾਵਣੀ, ਵੈਦਗਧ ਖਾਨੀ ਧਨੀ, ਮਣਿਮਈ ਆਭਰਣ ਅੰਗੇ। ਰਾਧਾ ਦਾ ਦੱਖਣ ਹੱਥ, ਪ੍ਰਿਯ ਗਿਰਿਧਰ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਮਧੁਰ ਮਧੁਰ ਚਲ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।। ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਸਖੀਗਣ, ਫੁੱਲ ਵਰਿਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਹੜੀ ਸਖੀ ਚਾਮਰ ਝੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਧੂਸਰ ਸਥਲ, ਚੰਦ੍ਰ ਸੁਸ਼ੀਤਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਣਿਮਈ ਵੇਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ।। ਰਾਇਕਾਨੁ ਜੋੜ ਕੇ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਫਿਰ, ਪਰਸ਼ੇ ਪੂਲਕ ਨਾਲ ਤਨ ਭਰਦਾ ਹੈ।। ਮ੍ਰਿਗਮਦ ਚੰਦਨ, ਕਰ ਕੇ ਸਖੀਗਣ, ਫੁੱਲ ਗੰਧਰਾਜ ਨਾਲ ਵਰਿਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।। ਸ਼੍ਰਮ ਜਲ ਬਿੰਦੂ, ਮੁਖ ਇੰਦੁ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਧਰਾਂ ਤੇ ਮੁਰਲੀ ਨਹੀਂ ਬਜਦੀ।। ਹਾਸ ਵਿਲਾਸ ਰਸ, ਸਧਾਰਨ ਮਧੁਰ ਭਾਸ਼, ਨਰੋਤਮ ਮਨੋਰਥ ਭਰੋ।। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਵੇਸ਼, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰਚਿਤ ਕੇਸ਼, ਲੋਚਨ ਮੋਹਨ ਲੀਲਾ ਕਰੋ।।੫੨।।

आजि रसे बादर निशि। प्रेमे भासि सब वृन्दावनवासी।। श्याम घन बरखिये प्रेम सुधाधार। कोरे रंगिणी राधा विजुरी संचार।। प्रेमे पिछल पथ गमन भेल बंक। मृग मद चन्दन कुंकुमे भेल पंक।। दिग विदिग नाहि-प्रेमेर पाथार। डुबिल नरोत्तम ना जाने साँतार।।५३।।

āji rase bādara niśi| preme bhāsi saba vṛndāvanavāsī|| śyāma ghana barakhiye prema sudhādhāra| kore raṃgiṇī rādhā vijurī saṃcāra|| preme pichala patha gamana bhela baṃka| mṛga mada candana kuṃkume bhela paṃka|| diga vidiga nāhi-premera pāthāra| ḍubila narottama nā jāne sā~tāra||53||

आज रस की बादल रात है। प्रेम में डूबे सब वृंदावनवासी। श्याम घन बरसते हैं प्रेम सुधाधार। रंगिणी राधा बिजली की तरह चमकती है। प्रेम में फिसलन भरा पथ, गमन टेढ़ा हो गया। मृग मद चंदन कुंकुम से पंक बन गया। दिशाओं में प्रेम का पाथार नहीं है। नरोत्तम डूब गया, तैरना नहीं जानता।५३।

Today, the night is filled with rasa. All the residents of Vrindavan are immersed in love. The dark cloud showers the nectar of love, Radha, the lightning, moves in joy. The path of love is slippery, the movement becomes crooked. The musk, sandalwood, and kumkum become mud. The directions are lost, the ocean of love is boundless. Narottama is drowning, he does not know how to swim. 53.

ਅੱਜ ਰਸ ਦੇ ਬਾਦਲ ਦੀ ਰਾਤ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਾਸੀ।। ਸ਼੍ਯਾਮ ਘਨ ਵਰਖੀਏ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਧਾਧਾਰ। ਰੰਗੀਣੀ ਰਾਧਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਲਕ।। ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛਲ ਪਥ ਗਮਨ ਹੋਇਆ ਬੰਕ। ਮ੍ਰਿਗ ਮਦ ਚੰਦਨ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਪੰਕ ਬਣ ਗਿਆ।। ਦਿਗ ਵਿਦਿਗ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪਾਥਾਰ। ਡੁਬਿਆ ਨਰੋਤਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੈਰਨਾ।।੫੩।।

हे देहे नागर वर, शुन ओहे मुरलीधर, निवेदन करि तुया पाये। चरण नखर मणि, जेन चाँदिर गाँथनि, भाल शोभे आमार गलाय।। श्रीदाम सुदाम संगे, जखन बने जाओ रंगे, तखन आमि दुआरे दाँड़ाये। मने करि संगे जाइ, गुरु जनार भय पाइ, आँखि रहिल तुया पाने चेये।। चाइ नवीन मेघ पाने, तुया बँधु ! पड़े मने, एलाइले केशे नाहि बाँधि। रन्धन शालाते जाइ, तुया बँधु गुण गाइ, धुँयार जलना करि काँदि।। मणि नओ माणिक नओ, आँचले बाँधिले रओ, फुल नओ जे केशे करि वेश। नारी ना करिव विधि, तुया हेन गुणनिधि लइया फिरिताम देशे देशे।। अगुरु चन्दन हइताम, तुया अंगे माखा रइताम, घामिया पड़िताम राँगा पाय। कि मोर मनेर साध, वामन हये चाँदे हात, विधि कि साध पुरावे आमार।। नरोत्तम दासे कय, तोमार उचित हय, तुमि आमाय ना छाड़िह दया। जे दिन तोमार भावे, आमार ए देह जावे, सेइ दिने देओ पद छाया।।५४।।

he dehe nāgara vara, śuna ohe muralīdhara, nivedana kari tuyā pāye| caraṇa nakhara maṇi, jena cā~dira gā~thani, bhāla śobhe āmāra galāya|| śrīdāma sudāma saṃge, jakhana bane jāo raṃge, takhana āmi duāre dā~r̤āye| mane kari saṃge jāi, guru janāra bhaya pāi, ā~khi rahila tuyā pāne ceye|| cāi navīna megha pāne, tuyā ba~dhu ! par̤e mane, elāile keśe nāhi bā~dhi| randhana śālāte jāi, tuyā ba~dhu guṇa gāi, dhu~yāra jalanā kari kā~di|| maṇi nao māṇika nao, ā~cale bā~dhile rao, phula nao je keśe kari veśa| nārī nā kariva vidhi, tuyā hena guṇanidhi laiyā phiritāma deśe deśe|| aguru candana haitāma, tuyā aṃge mākhā raitāma, ghāmiyā par̤itāma rā~gā pāya| ki mora manera sādha, vāmana haye cā~de hāta, vidhi ki sādha purāve āmāra|| narottama dāse kaya, tomāra ucita haya, tumi āmāya nā chār̤iha dayā| je dina tomāra bhāve, āmāra e deha jāve, sei dine deo pada chāyā||54||

हे देह के नागर श्रेष्ठ, सुनो हे मुरलीधर, निवेदन करता हूँ तुम्हारे चरणों में। चरण नखर मणि, जैसे चाँदी की गाँठ, भाल शोभित होती है मेरे गले में। श्रीदाम सुदाम के संग में, जब वन में जाते हो रंग में, तब मैं द्वार पर खड़ा रहता हूँ। मन में संग में जाता हूँ, गुरु जन का भय पाता हूँ, आँखें तुम्हारी ओर देखती रहती हैं। नवीन मेघ की ओर देखकर, तुम्हारे बंधु! मन में पड़ता है, केशे नहीं बाँधता। रंधन शाला में जाता हूँ, तुम्हारे बंधु गुण गाता हूँ, धुँए के जलने से रोता हूँ। मणि नहीं माणिक नहीं, आँचल में बाँधता हूँ, फूल नहीं जो केशे करूँ वेश। नारी नहीं करूँ विधि, तुम्हारे जैसे गुणनिधि लेकर घूमता हूँ देश-देश। अगुरु चंदन होता, तुम्हारे अंगों में माखा रहता, पसीने में रांगा पाँव पड़ता। क्या मेरी मन की साध है, वामन होकर चाँद को हाथ लगाऊँ, विधि क्या साध पूरी करेगा मेरी? नरोत्तमदास कहता है, तुम्हारा उचित है, तुम मुझे दया से नहीं छोड़ोगे। जिस दिन तुम्हारे भाव में, मेरा यह देह जाएगा, उसी दिन चरण छाया दो।५४।

O best of lovers, listen, O Murali Dhar, I make a humble request at your feet. The jewel-like nails of your feet, like a necklace of pearls, adorn my neck. When you go to the forest with Sridama and Sudama, I stand at the door. In my mind, I go with you, fearing the elders, my eyes remain fixed on you. Looking at the new cloud, O friend, it reminds me of you, my hair is not tied. Going to the kitchen, singing your praises, I cry, making smoke rise. I do not have jewels or pearls, I have tied flowers in my hair, how will I adorn myself? Fate will not make me a woman, taking you, the treasure of qualities, I wander from place to place. I would become aguru and sandalwood, I would be smeared on your body, I would fall at your reddish feet. What is my heart’s desire, becoming a dwarf, I would touch the moon, will fate fulfill my desire? Narottama Das says, it is proper for you, do not abandon me, show mercy. The day when my body leaves, in your mood, on that day, give me the shade of your feet. 54.

ਹੇ ਦੇਹੇ ਨਾਗਰ ਵਰ, ਸੁਣੋ ਹੇ ਮੁਰਲੀਧਰ, ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ।। ਚਰਣ ਨਖਰ ਮਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਗਾਂਥਣੀ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਮੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ।। ਸ਼੍ਰੀਦਾਮ ਸੁਦਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਬਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਦੁਆਰ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।। ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਕੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਜਨ ਦਾ ਡਰ ਪਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।। ਨਵੇਂ ਮੇਘ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਬੰਧੂ! ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਸ਼ੇ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ।। ਰੰਧਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਬੰਧੂ ਗੁਣ ਗਾ ਕੇ, ਧੂੰਏ ਦੇ ਜਲਨ ਕਰ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਹਾਂ।। ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਮਾਣਿਕ ਨਹੀਂ, ਆਂਚਲ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰੱਖਿਆ, ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕੇਸ਼ੇ ਕਰ ਕੇ ਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।। ਨਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਵਿਧੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਹੇ ਗੁਣਨਿਧਿ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਾਂਗਾ ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ।। ਅਗੁਰੁ ਚੰਦਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਮਾਖਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਸੀਨਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਰੰਗਾ ਪੈਰਾਂ ਤੇ।। ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਧ ਕੀ ਹੈ, ਵਾਮਨ ਹੋ ਕੇ ਚਾਂਦ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ, ਵਿਧੀ ਮੇਰੀ ਸਾਧ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।। ਨਰੋਤਮ ਦਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਨਾ ਛੱਡੋ।। ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਦ ਛਾਂ ਦਿਓ।।੫੪।।

हरि बलिव आर मदनमोहन हेरिब गो। एइ रूपे ब्रजेर पथे कबे चलिब गो।। जाव जो ब्रजेन्द्रपुर, हब गोपिकार नूपुर, तादेर चरणे मधुर-मधुर बाजिब गो। विपिने विनोद खेला, संगेते राखालेर मेला, ताँदिर चरणेर धूला माखिब गो।। राधाकृष्णेर रूप माधुरी, हेरिब दु नयन भरि, निकुञ्जेर द्वारे द्वारी रहिब गो। तोमरा सब ब्रजवासी, पुराओ मनेर अभिलाषइ, कबे श्रीकृष्णेर बाँशी शुनिव गो।। एइ देह अन्तिम काले, राखिब श्रीयमुनार जले, जय राधा श्रीकृष्ण बोले भासिब गो। कहे नरोत्तमदास, ना पूरिल अभिलाष, कबे हाम ब्रजवास करिब गो।।५५।।

hari baliva āra madanamohana heriba go| ei rūpe brajera pathe kabe caliba go|| jāva jo brajendrapura, haba gopikāra nūpura, tādera caraṇe madhura-madhura bājiba go| vipine vinoda khelā, saṃgete rākhālera melā, tā~dira caraṇera dhūlā mākhiba go|| rādhākṛṣṇera rūpa mādhurī, heriba du nayana bhari, nikuñjera dvāre dvārī rahiba go| tomarā saba brajavāsī, purāo manera abhilāṣai, kabe śrīkṛṣṇera bā~śī śuniva go|| ei deha antima kāle, rākhiba śrīyamunāra jale, jaya rādhā śrīkṛṣṇa bole bhāsiba go| kahe narottamadāsa, nā pūrila abhilāṣa, kabe hāma brajavāsa kariba go||55||

हरि बलिव और मदनमोहन देखूँगा। इस रूप में ब्रज के पथ पर कब चलूँगा। जाऊँगा जो ब्रजेन्द्रपुर, गोपिकाओं के नूपुर बनूँगा, उनके चरणों में मधुर-मधुर बजूँगा। विपिन में विनोद खेला, संग में रखालों का मेला, उनके चरणों की धूलि माखूँगा। राधाकृष्ण के रूप माधुरी, दोनों नयनों भरकर देखूँगा, निकुंज के द्वार पर द्वारी रहूँगा। तुम सब ब्रजवासी, मन की अभिलाषा पूरी करो, कब श्रीकृष्ण की बाँसुरी सुनूँगा। इस देह के अंतिम समय में, श्रीयमुना के जल में रखूँगा, जय राधा श्रीकृष्ण बोलते हुए डूबूँगा। नरोत्तमदास कहता है, अभिलाषा पूरी नहीं हुई, कब मैं ब्रजवास करूँगा।५५।

Chanting Hari, I will see Madan Mohan. In this way, when will I walk on the path of Vraja? Going to the village of the king of Vraja, I will become the anklet of the gopis, sweetly playing at their feet. In the forest, playing with the cowherd boys, I will smear the dust of their feet. Filling my eyes with the beauty of Radha and Krishna, I will stand at the door of the grove. O residents of Vraja, fulfill my heart’s desires, when will I hear the flute of Sri Krishna? At the end of this body, I will remain in the waters of the Yamuna, chanting “Glory to Radha, Sri Krishna,” I will float. Narottama Das says, my desires are not fulfilled, when will I reside in Vraja? 55.

ਹਰੀ ਕਹਾਂਗਾ ਹੋਰ ਮਦਨਮੋਹਨ ਦੇਖਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਕਦੋਂ ਚਲਾਂਗਾ।। ਜਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਬ੍ਰਜੇਨਦ੍ਰਪੁਰ, ਹੋਵਾਂਗਾ ਗੋਪੀਕਾ ਦੇ ਨੂਪੁਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧੁਰ-ਮਧੁਰ ਬਜਾਂਗਾ।। ਵਿਪਿਨੇ ਵਿਨੋਦ ਖੇਲ, ਸੰਗ ਨਾਲ ਰਾਖਾਲਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮਾਖਾਂਗਾ।। ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਮਾਧੁਰੀ, ਨੈਣ ਭਰ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਨਿਕੁੰਜ ਦੇ ਦੁਆਰ ਤੇ ਦੁਆਰੀ ਰਹਾਂਗਾ।। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਬ੍ਰਜਵਾਸੀ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ, ਕਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਾਂਸੀ ਸੁਣਾਂਗਾ।। ਇਹ ਸਰੀਰ ਅੰਤਿਮ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਜੈ ਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿ ਕੇ ਡੁਬਾਂਗਾ।। ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਨਰੋਤਮਦਾਸ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਕਦੋਂ ਹਮ ਬ੍ਰਜਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।।੫੫।।